Eylül'de hükümetin gençliğin başını çektiği şiddetli bir ayaklanmayla devrilmesinin ardından Nepal'de düzenlenen ilk genel seçimlerde bütün ülkede oy verme işlemleri tamamlandı. Seöimlerin genellikle sakin geçtiği bildirildi.
Nepal Baş Seçim Komiseri Vekili Ram Prasad Bhandari'ye göre, katılım yaklaşık yüzde 60 oranındaydı.
Tüm sandıkların sayım merkezlerinde toplanmasından sonra başlayacak oy sayımının Perşembe gecesi bitebileceği, kesin sonuçların hafta sonuna kadar açıklanması bekleniyor. Komiser Bhandari, helikopterlerin, ülkenin kuzeyindeki uzak dağ köylerinin seçim merkezlerinden sandıkların taşınmasının ise Cuma sabahına sarkabileceğini söyledi.
Yeni yönetimi neler bekliyor?
Yeni yönetimin geçtiğimiz yıl meydana gelen protestolarda talep edilen değişiklikleri gerçekleştirmesi, yerleşik yolsuzlukla mücadele etmesi ve güçlü komşular Hindistan ve Çin'le ilişkilerini de ngeli bir biçimde yönetmesi gerekiyor.
AP'nin sorularını yanıtlayan Nepallilerden ilk kez oy kullanan Luniva “Oy kullanmaya esas olarak protestolar ve birçok insanın değişim ve daha iyi bir Nepal görme umuduyla hayatını feda etmesi nedeniyle geldim,” dedi. “Umarım, yapılan tüm fedakârlıklar sayesinde ülkemin daha iyi bir yer haline geldiğini görürüm.”
Olası sonuçlar
Genel seçimlerde Parlamento'nun alt meclisi Temsilciler Meclisi'nin 275 üyesinden 165'i doğrudan halk oyuyla seçiliyor. Kalan 110 sandalye, oy oranlarına göre bir tür kontenjan usulüyle siyasi partilerin milletvekili adaylarını kendilerinin belirlediği orantılı temsil sistemiyle dağıtılacak.
Seçimler esasen üç partili bir yarış olarak gerçekleşti.
2022'de kurulan Ulusal Bağımsız Parti, uzun süredir ülkeye egemen olan iki parti, Nepal Kongresi ve Nepal Komünist Partisi'ne (Birleşik Marksist-Leninist) karşı güçlü bir meydan okuma olarak ortaya çıktı.
Yeni partinin başbakanlık adayı, 2022'de Katmandu belediye başkanlığı yarışını kazanan ve eski Başbakan Khadga Prasad Oli'nin devrildiği 2025 ayaklanmalarında öne çıkan rapçi-aktivist Balendra Shah.
35 yaşındaki Shah, köklü siyasi partilere karşı kamuoyunda yükselen öfke dalgası üzerinde yükseldi. Seçim kampanyasının odağına yoksul Nepalliler için sağlık ve eğitimi yerleştirdi.
Eylül 2025'teki ayaklanmalar, yolsuzluk ve kötü yönetime karşı protestoların, sosyal medya yasağıyla durdurulmak istenmesi karşısında daha da şiddetlendi. Protestocuların hükümet binalarına saldırması üzerine polisin açtığı ateşle onlarca kişi ölmüş, yüzlerce kişi yaralanmıştı.
Nepal'de başbakan helikopterle kaçtı, ekonomi bakanı nehre atıldı
Nepal’in geçici Başbakanı Karki’den sükunet çağrısı
Hükümetin devrilmesinden sonraki dönemde yerleşik partiler Kongre ve Komünistler sadık seçmen tabanlarını korumayı başarmışlardı. Ancak Shah'ın partisi seçim kampanyasında daha büyük kalabalıklarla buluştu ve alternatif arayan genç seçmenler arasında popülaritesini artırdı.
Nepal’de 10 komünist parti birleşti: Hedefte gençler var
Seçmenler
Nepal Seçim Komisyonu'nun verdiği bilgiye göre, ülkenin yaklaşık 30 milyonluk nüfusunun yaklaşık 19 milyonu kayıtlı seçmen.
Yurtdışında yaşayan milyonlarca Nepalliyse yurtdışında yaşayanların seçimlere katılmalarını düzenleyen mevzuat yoksunluğu nedeniyle oy kullanamıyor. Yaklaşık 3 milyon Nepallinin yırt dışında - çoğunlukla Orta Doğu, Güneydoğu Asya ve komşu Hindistan'da- yaşadığı tahmin ediliyor.
(AEK)
