IPS İletişim Vakfı/bianet olarak sivil toplumun güçlendirilmesi ve düzenli iletişim kanallarının artırılması hedefiyle Temmuz 2023'ten bu yana sürdürdüğümüz Hak Örgütleriyle Buluşmalar serisinin 39’uncusunda Muamma LGBTİ+ Derneği ile bir araya geldik.
Atölye BİA’da 23 Ekim’de gerçekleştirdiğimiz buluşmaya IPS İletişim Vakfı adına Atölye BİA Koordinatörü Sinem Aydınlı, bianet Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Vecih Cuzdan, bianet Sivil Toplum Paydaşları Muhabiri/Atölye BİA Asistanı Evrim Gündüz ve bianet Ekim ayı stajyeri Şeyma Nur İlgazi; Muamma LGBTİ+ Derneği adına ise dernek gönüllülerinden Alev Aydoğan katıldı.
Buluşmada Muamma LGBTİ+’nın kuruluş sürecini, Mersin merkezli yerel örgütlenme çalışmalarını ve trans akran danışmanlığı faaliyetlerini konuştuk. Ayrıca “Ailem Güvende” operasyonlarının derneğin çalışmalarına, LGBTİ+’ların destek mekanizmalarına erişimine ve hak savunuculuğu faaliyetlerine etkilerini ele aldık.
Hak Örgütleriyle Buluşmalar
"Faaliyetlerimizi gönüllü emekle sürdürüyoruz"
Muamma LGBTİ+’nın gönüllü koordinasyonunu yürüten Alev Aydoğan, derneğin 2018 yılında bir grup LGBTİ+ aktivisti tarafından yerel örgütlenme ihtiyacıyla kurulduğunu anlattı.
Mersin gibi kentlerde LGBTİ+’ların örgütlenmesinin İstanbul ve Ankara’ya göre daha zor olduğunu belirten Aydoğan, Muamma LGBTİ+’nın yerel örgütlenmeye önem verdiğini söyledi.
Aydoğan, fon kesintileri nedeniyle dernekte uzun süredir ücretli çalışan bulunmadığını, faaliyetlerin gönüllü emekle sürdürüldüğünü belirtti.
Muamma LGBTİ+, Mersin Onur Haftası yasağına açtığı davayı kazandı
Trans akran danışmanlığına operasyonlar nedeniyle ara verildi
Aydoğan’ın aktarımına göre Muamma LGBTİ+’nın çalışmalarından biri olan trans akran danışmanlığı, tamamı trans öznelerden oluşan yedi gönüllü tarafından yürütülüyor. Aydoğan, danışmanların cinsiyet uyum süreci, sağlık hizmetlerine erişim ve askerlik işlemleri gibi konularda destek sunduğunu belirtti.
Aydoğan açık çağrıyla seçilen gönüllüler, görüşme ve oryantasyon süreçlerinin ardından danışmanlık vermeye başladığını anlattı. Danışmanların karşılaştıkları güçlükleri değerlendirmek için düzenli süpervizyon desteği aldıklarını söyledi.
"Ailem Güvende" operasyonlarının ardından trans akran danışmanlığına ara vermek zorunda kaldıklarını ifade eden Aydoğan, gönüllülerin çalışmalarını sürdürmekte kararlı olduğunu vurguladı. Kendi kararlarını alabilen ve faaliyetlerini büyük ölçüde bağımsız yürüten danışmanlık ekibinin, çalışmalarına yeniden başlamaya hazırlandıklarını belirtti.
"Bütün yönetim kurulumuz tutuklandı"
"Ailem Güvende" operasyonlarının Muamma LGBTİ+'nın çalışmalarına etkilerini değerlendiren Aydoğan, Mersin’de dernekle ilişkili üç hak savunucusunun tutuklandığını, daha sonra tahliye edildiğini belirtti.
Tutuklamaların ardından derneğin faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını ifade eden Aydoğan, yönetim kurulunun tamamının tutuklanmasının karar alma süreçlerini de etkilediğini söyledi. Derneğin çalışmalarına ilişkin kararların tutuklu yöneticilere danışılarak alınması gerektiğini, bu durumun özellikle hangi faaliyetlerin sürdürülebileceği ve kamuoyuyla hangi bilgilerin paylaşılabileceği konusunda belirsizlik yarattığını belirtti.
Aydoğan, operasyonların ardından derneğin faaliyetlerini sürdürmeye çalışan gönüllülerin haftalık toplantılarına devam ettiğini, ancak tutuklamaların yarattığı belirsizliğin henüz ortadan kalkmadığını ifade etti.
Tutuklamaların ardından derneğe denetim
Aydoğan, "Ailem Güvende" operasyonlarının ardından Muamma LGBTİ+'nın İçişleri Bakanlığı tarafından denetlendiğini söyledi. Tutuklamalardan birkaç gün sonra, 16 Eylül civarında gerçekleştirilen denetimde derneğin karar defteri, üye kayıtları ve mali belgeleri incelendi.
Yönetim kurulunun tamamının tutuklu olması nedeniyle denetim sürecinde de güçlük yaşadıklarını belirten Aydoğan, tahliye edilen bir yönetim kurulu üyesinin denetime eşlik ettiğini aktardı.
Biz bu derneği kurmak için Dernekler Masası’na başvurduk, Bakanlık onayladı ve derneğimizi kurduk. Her yıl denetleniyoruz. Üstelik yalnızca Bakanlık tarafından değil, birçok kurum tarafından denetleniyoruz. Şimdi ise yasa dışı bir örgüt olduğumuzdan, suç işlemek için örgüt kurduğumuzdan bahsediliyor. Bütün bu çelişkiler insanın aklını karıştırıyor. Bunun sonunda ne olacağını ben de anlayamıyorum.
Hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri
Aydoğan, "Ailem Güvende" operasyonları kapsamında tutuklanan LGBTİ+ hak savunucularının hapishanelerde çeşitli hak ihlalleriyle karşılaştığını belirtti.
Tutukluların güvenliğine ilişkin kaygılarını dile getiren Aydoğan, bazı hak savunucularının diğer mahpuslarla aynı koğuşlarda kalmalarının risk oluşturabileceği gerekçesiyle hücrelerde tutulduğunu söyledi. Ancak hücre koşullarının da ciddi sorunlar barındırdığını ifade etti.
Temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan güçlüklerden örnekler veren Aydoğan, bir hak savunucusuna 16 gün boyunca temiz kıyafet verilmediğini ve bunun gibi birçok hak ihlali yaşandığını aktardı.
"LGBTİ+’ların en çok ihtiyacı olan şey güçlenmek"
Aydoğan, "Ailem Güvende" operasyonlarının ardından özellikle yerelde LGBTİ+’ların örgütlü çalışmalardan uzaklaşmaya başladığını belirtti.
İstanbul ve Ankara dışındaki kentlerde örgütlenmenin daha güç olduğunu hatırlatan Aydoğan, bu süreçte yerel dayanışma ağlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
LGBTİ+'ların yalnızca örgütlenmeye değil, kendilerini güçlendirebilecekleri alanlara da ihtiyaç duyduğunu ifade eden Aydoğan, Mersin gibi kentlerde yüz yüze atölyelerin ve buluşmaların düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.
Operasyonların LGBTİ+ hareketinin mücadelesini sona erdirmediğini belirten Aydoğan, hak savunuculuğunun dernek faaliyetleriyle sınırlı olmadığını hatırlattı. LGBTİ+ örgütlerinin, feminist hareketin ve diğer hak savunucularının ortak mücadele yürütmesinin önemini vurguladı.
(EG)
