LGBTİ+ hakları alanında faaliyet yürüten SPoD, HEVİ, Lambdaistanbul ve LGBTİ+ Aileleri ve Yakınları Derneği (LİSTAG), 12 Eylül’de “Ailem Güvende” adıyla başlatılan operasyonların ardından yaşanan gözaltı ve tutuklamalara, dernekler hakkında hazırlanan iddianamelere ve idari yaptırımlara ilişkin İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi’nde ortak basın açıklaması yaptı.
13 Kasım’da yapılan açıklamada, eşitlik, ayrımcılıkla mücadele ve dayanışma faaliyetlerinin suçlama konusu haline getirildiği belirtilerek, “Hak savunuculuğu suç değildir” denildi.
Dernekler, haklarındaki fesih taleplerinin reddedilmesini, Lambdaistanbul Kültür Merkezi’nin mührünün kaldırılmasını ve tutuklu hak savunucularının serbest bırakılmasını istedi.
Operasyonlarda son durum
Ortak açıklamada, 12 Eylül’den bu yana LGBTİ+ derneklerinin ofislerine ve hak savunucularının evlerine baskınlar düzenlendiği, çok sayıda kişinin gözaltına alındığı ve tutuklandığı, derneklerin internet siteleriyle sosyal medya hesaplarına erişimin engellendiği hatırlatıldı.
13 Ekim’de Mersin’de tutuklu bulunan dört kişi tahliye edilirken, 3 Kasım’da İzmir Bornova Sokak’ta trans kadınların yaşadığı evlere düzenlenen baskınların ardından altı trans kadın tutuklandı.
10 Kasım’da Pozitif-İz dosyasında tutuklu iki kişi, 11 Kasım’da Kaos GL’nin Denetim Kurulu üyesi üç kişi serbest bırakıldı. Ankara’da tutuklu bulunan beş trans kadın hakkında ise 12 Kasım’da adli kontrol şartıyla tahliye kararı verildi.
Dernekler, 13 Kasım’da Lambdaistanbul’un kurucu üyesi olmaları nedeniyle tutuklu yargılanan iki kişinin de tahliye edildiğini duyurdu.
12 Eylül’den bugüne LGBTİ+’lara yönelik operasyonlarda neler yaşandı?
SPoD’un film gösterimleri ve sosyal medya paylaşımları iddianamede
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2 Kasım tarihli iddianamesinde, 2011 yılında kurulan SPoD’un feshi ve ikisi tutuklu dört kurucu üyesinin cezalandırılması talep edildi.
Derneğin açıklamasına göre, istihdamda ayrımcılığı önlemeye yönelik çalışmalar savcılık tarafından “devletin içinde bir ayrıştırma” girişimi olarak değerlendirilirken, iddianameye dayanak yapılan denetim raporunda eşitlik talebi “azınlığın çoğunluğa tahakkümü” olarak yorumlandı.
Derneğin toplantı salonundaki perde ve sandalyeler, düzenlediği sohbet toplantıları, kitap okuma ve film gösterimi etkinlikleri de savcılık belgelerinde yer aldı.
Lezbiyen Görünürlük Günü paylaşımı ile LGBTİ+ çocukların ailelerinin deneyimlerini anlattığı Benim Çocuğum belgesine ilişkin duyuru da iddianameye girdi.
SPoD, savcılığın sosyal medya içeriklerine çocukların erişebileceği yönündeki değerlendirmesine şöyle karşı çıktı:
Bir içeriğin herkesçe görülebilir olmasıyla bir çocuğa zarar vermesi arasındaki mesafe, iddianamede ‘genel ahlak’ ve ‘ailenin korunması’ ifadeleriyle geçiştiriliyor. Oysa bir filmin duyurusunu kimin görebileceğini söylemekle, o duyurunun kime, nasıl bir zarar verdiğini göstermek arasında fark var.
Dernek, içeriklerin somut olarak nasıl bir zarara yol açtığının ortaya konulmadığını belirterek iddianamenin siyasi gerekçelerle hazırlandığını savundu.
Lambdaistanbul: Bir dernek ofisinde sandalye olması ne zaman suç oldu?
1993 yılından bu yana faaliyet yürüten Lambdaistanbul’un Kültür Merkezi, 11 Kasım’da “izinsiz lokal işletildiği” iddiasıyla mühürlendi.
Derneğin aktardığına göre, İstanbul İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün yazısı üzerine 29 polis kültür merkezine gitti. Savcılıktan mühürleme kararı alınmadan gerçekleştirildiği belirtilen işlemde, ofiste yeniden arama yapıldı.
Aramada 35 sandalye, çay ve kahve makineleri, okey takımı, UNO kartları ve kuirfeminist kitaplık tutanağa geçirildi.
Lambdaistanbul, gönüllü emeğiyle yürütülen bir dayanışma alanının ticari işletme olarak değerlendirilmesine şu sözlerle tepki gösterdi:
Bir dernek ofisinde sandalye, kahve makinesi ve UNO kartı olması ne zaman suç oldu? Gönüllü emeğiyle yürütülen, LGBTİ+’ların bu ekonomik krizin ortasında ücretsiz çay, kahve içebildiği bir alanı ticarethane olmakla nasıl itham edebilirsiniz?
2002’de kültür merkezini açan, 2003’te Türkiye’nin ilk Onur Yürüyüşü’nü düzenleyen ve 2006’da dernekleşen Lambdaistanbul, 2008’de hakkında verilen kapatma kararının ertesi yıl Yargıtay tarafından bozulduğunu hatırlattı.
Dernek, 13 Kasım’da hakkında yeniden fesih talep edildiğini öğrendiğini de duyurdu.
Kültür merkezinin LGBTİ+’ların güvenle bir araya gelebildikleri bir dayanışma mekânı olduğunu vurgulayan Lambdaistanbul, “Lambdaistanbul’un bir ofisini mühürleyebilirsiniz. Lambda ise dönüştürecek başka bir oda bulur” dedi.
Savcılık HEVİ LGBTİ+ Derneği’nin feshedilmesini istedi
HEVİ’nin Kürt ve mülteci LGBTİ+’lara yönelik çalışmaları suçlama konusu
2013 yılında kurulan HEVİ LGBTİ+ Derneği hakkında da 12 Kasım’da fesih talep edildi. Üçü halihazırda tutuklu bulunan beş kurucu üye hakkında tutuklama talebinde bulunulduğu açıklandı.
Dernek, Kürt, mülteci ve azınlık LGBTİ+’lara yönelik psikososyal destek, hukuki danışmanlık, barış ve eşit yurttaşlık çalışmalarının iddianamede suçlama konusu yapıldığını belirtti.
İddianamede HEVİ’nin, “Kürdistan devletinin var olduğu fikriyle Türk toplumunun milli kimliğine alenen zarar verici ve bölücü ideolojik fikirler” doğrultusunda faaliyet yürütmekle suçlandığı aktarıldı.
Dernek hakkında ayrıca “azınlığın çoğunluğa tahakkümü” değerlendirmesinin yapıldığı belirtildi.
HEVİ, suçlamalara şu sözlerle karşı çıktı:
Yıllardır baskıya, ayrımcılığa ve zulme maruz bırakılan Kürt ve mülteci LGBTİ+’lar olarak soruyoruz: Hangi çoğunluğa tahakküm kurduk? Altmış iki gündür arkadaşlarımız cezaevinde. Bizlere reva gördüğünüz bu zulüm çoğunluğun mu, azınlığın mı?
Hukuki, sosyal ve sağlık alanındaki çalışmalarının “LGBTİ+ varoluşunu özendirme ve propaganda” olarak nitelendirildiğini, hak ihlallerini belgeleyen raporlarının da suç unsuru sayıldığını aktaran dernek, “LGBTİ+’lara yönelik bilgilendirme faaliyetleri suç değildir, hak savunuculuğudur” dedi.
18 Kasım’da Çağlayan Adliyesi’ne çağrı
Ortak açıklamada, mahkemelerden her bir kişi hakkında ileri sürülen somut fiil ve delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi istendi.
Milletvekillerine de çağrı yapan dernekler, İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün denetimlerde kullandığı “azınlığın çoğunluğa tahakkümü” değerlendirmesinin hangi ölçütlere dayandığının İçişleri Bakanına sorulmasını talep etti.
SPoD ve kurucu üyelerinin 18 Kasım’da İstanbul Çağlayan Adliyesi’nde yargılanacağını hatırlatan dernekler, baroları, hak örgütlerini, gazetecileri ve dayanışma göstermek isteyen herkesi duruşmaya çağırdı.
Açıklama, “Örgütlenme özgürlüğümüzden, mücadelemizden ve birbirimizden vazgeçmiyoruz” sözleriyle sona erdi.
(NÖ)
