Kurban kesimine şahit olan 10 yaşındaki bir başka çocuksa düşüncelerini şöyle aktarıyor:
"Aslında bana ilk bakışta bir hayvanı öldürmek gibi gelmişti. Ama gerçeği öğrenince biraz şaşırdım, çünkü bir hayvanı bayram diye öldürmek çok garip geliyordu, hala da garip geliyor."
Türkiye Çocuk Hakları Koalisyonu Koordinatörü Doç. Dr. Serdar Değirmencioğlu ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencileri Okan Karka ve Can Gezgör 'ün, " Kurban Bayramı ve Çocuk Araştırması "nı gerçekleştirirken görüştükleri değişik yaş gruplarındaki çocukların ölüm ve kurbana ilişkin düşünceleri şöyle:
Çocuklar hayvanların kesilmesini görmemeliler
"Kurban Bayramı boyunca çocuklar hayvanların kesilmesini görmemeliler. Çok çirkin ve rahatsız edici bir görüntü olmalı çünkü ben hiç seyretmedim ve görmek de istemem. Hele ki ben büyüğüm; daha küçük çocukların görmesi onları çok kötü etkileyebilir.
Ben küçükken hep haberlerde duyardım. Babam hep seyrederdi, ben de anlamaya çalışırdım. Hep birileri kaza ya da yangında ölürdü. Fakat o zaman çok küçüktüm, 5-6 yaşlarındaydım. Sanki televizyon başka bir dünya gibiydi, orada oluyordu. Yani sanki gerçek hayata ait bir yer gibi gelmiyordu. Film ya da dizi gibiydi sanırım benim için. Ama yıllar sonra, yani ben 8 yaşında falandım, eniştem öldüğünde cenazesine gittiğimiz gün bazı şeylerin ciddiyetine vardım.
Ölüm gerçeği, birinin yok oluşu ve bir daha dönmeyeceği... Bunları birleştirip anlamıştım ölümü. Gerçi hatırlıyorum, o gün cenazeye gidilirken arabada gülüp eğleniyordum ama cenazede ağlayanlar, acıklı konuşmalar bende yeni bir şeylerin oluşmasına neden oldu.
Daha sonraları uyku sorunu yaşadım, hep düşünüyordum; "ya annem ölürse, ya ona bir şeyler olursa naparım ben?" gibi sorular rahatsız edip duruyordu. Ama sonra yavaş yavaş alıştım.(13 yaşında)
Bayramda kuzular kesilir ve bu beni üzmüyor
Ölüm insanların vurulması veya kanser olmasıyla olur. Toprağın altına gömülürler. Diğer insanlar bir daha onu göremezler ama mezarlığa çiçek götürürler. Herkes ölecek ve öldükten sonra görüşeceğiz. Kurban Bayramında kuzular kesilir ve bu beni üzmüyor. Çünkü etini yiyoruz ve yememiz gerekiyor. Ama kuzunun kesilmesini hiç görmedim. (7 yaşında)
Hayvanların niye kesildiğini anlamıyorum
Dünya ile ilişkisini kesen ölmüştür. Ölen kişi her şeyi unutur ve aramızda dolaşmaz. Ne yapar nerede yaşar bilmiyorum. Hayvan kesimine şahit olmadım ve niye kesildiğini de anlamıyorum. Bütün hayvanları seviyorum ve kesildikleri için üzülüyorum. (8 yaşında)
İbrahim Peygamber iyi ki ineği kesti, yoksa çocuklar kesilecekti
Ölmeyi hem isterim hem istemem. Cennet için isterim. Toprak altına girmeyi istemem. Böceklerle yaşamayı istemem. Biri ölünce üzülürüm. Toprağın altına giriyor, bir daha hiç göremeyeceğim diye düşünürüm. Kurban kesimini gördüm. İneğe üzüldüm. Kafasını görünce çok korktum sanki o an beni kesecekler gibi oldu. İbrahim Peygamber iyi ki ineği kesti, yoksa çocuklar kesilecekti. (8 yaşında)
Hayvanların kesilmesini istemiyorum
Ölüm ruhumuzun öbür dünyaya gitmesidir. Ruh bedenimizden ayrılır ve öbür dünyada yaşar. Cennet veya cehenneme gideriz. Kurban kesimini izlemedim ve hayvanlar için üzülüyorum. Hayvanların kesilmesini istemiyorum. (9 yaşında)
Hayvanları bayram diye öldürmek çok garip geliyor
Ölüm hayatın sonudur. Ruhun senin vücudundan ayrılmasıdır. Öbür tarafa gitmektir. Dünyadan ayrılıştır. Akrabalarına veda etmesidir. Eğer tanıdığın bazı kişiler ölmüşse onların yanına gidersin. Ölünce torunundan çocuklarından ayrılırsın ve onları özlersin, onlar da seni özler.
Ölmek doğaldır, çünkü insanlar eceli gelince veya hastalıktan ölürler. Kurban kesimine şahit oldum. Aslında bana ilk bakışta bir hayvanı öldürmek gibi gelmişti. Ama gerçeği öğrenince biraz şaşırdım, çünkü bir hayvanı bayram diye öldürmek çok garip geliyordu, hala da garip geliyor. Bu Allah'tan gelen bir emir olduğu için insanlar buna uyarak, bayram zamanı hayvanları öldürüyorlar. (10 yaşında) (KÖ/AD)
