Rakka, Suriye iç savaşının en yoğun yaşandığı bölgelerden biriydi. 2017 yılında Suriye Demokratik Güçleri ve Uluslararası Koalisyon güçlerinin ortak operasyonuyla IŞİD’in kontrolünden alındı.
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim Kültür Dairesi, bir buçuk yıllık kesintisiz bir çalışmanın ardından Rakka’da IŞİD’in işlediği suçları belgeleyen “Unutulmayan Anılar” müzesini 2025 yılı haziran ayında açtı.
ÖZERK YÖNETİM EĞİTİM KONSEYİ EŞ BAŞKANI SEMİRA HEC ELÎ
“Entegrasyon şartlarımızdan biri Kürtçe’nin Suriye Anayasası’na girmesi”
Köle pazarları, toplu mezarlar, kültürel mirasın yok oluşu...
IŞİD, Rakka'da bulunduğu dönemde binlerce kadını köle pazarları aracılığıyla cinsel, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz bıraktı, "kafirlikle" suçladığı yüzlerce kişiyi öldürdü, işkence, zorla kaçırma ve kaybetme gibi uygulamalar sıradan bir hale getirildi. Bu süreçte eğitim, kültür ve sanatsal faaliyetler ortadan kaldırıldı, tarihi yapı ve kültürel miras tahrip edildi. İnsanlar “vergi” adı altında haraca tabi tutuldu, mülklerine el konuldu.
IŞİD'in aldığı kararların metinleri müzede sergileniyor
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetim Kültür Dairesi, yaşananların unutulmaması için kurduğu müzede IŞİD'in katliamlarda kullandığı kesici aletlerden insanlara giydirdiği turuncu renkli kıyafetlere, yaktığı kitaplardan aldığı kararların metinlerine kadar birçok belgeyi sergiliyor. Müzede toplu mezarlar, sokak ortasındaki işkenceler, kafası kesilen insanlar, kadınların maruz bırakıldığı cinsiyetçi uygulamalar ile tarihi yapılara yönelik saldırıların fotoğraflarından oluşan yaklaşık 100 fotoğraftan oluşan bir sergi de bulunuyor.
RAKKA’DA BİR ‘HAFIZA’ MÜZESİ
— Mezopotamya Ajansı (@maturkce1) January 6, 2026
Kültür ve Arkeoloji Dairesi Eşbaşkanı Serfiraz Şerîf:
📍Sadece 1 günde 82 kişinin kafası kesildi
📍Siyah, siyah, siyah... hayatımız karartılmıştı
📍Kadınların yaşı ne kadar küçükse "fiyatı" da o kadar artıyordu
📍Bu vahşet unutulmasın diye müzeyi… pic.twitter.com/HTJlHRK8I7
"İnsanlar halen yakınlarını arıyor"
IŞİD'in insanlık dışı uygulamalarına maruz kalan isimlerden biri 29 yaşındaki Serfiraz Şerîf, şu an Kuzey ve Doğu Suriye Kültür ve Arkeoloji Dairesi Eş Başkanlığı görevini yürütüyor.
Serfiraz Şerîf, Mezopotamya Ajansı’ndan Azad Altay'a yaptığı değerlendirmede, “Rakka özgürleştirildikten sonra bu hafızanın unutulmaması için bu müzeyi kurduk. DAİŞ’in Kürtlerin, Ermenilerin, Süryanilerin başına ne getirdiğini tüm dünyaya göstermek için bu müzeyi kurduk. Bu müzeyle nasıl kafa kesildiğini, nasıl el ve ayak kesildiğini, kadınların nasıl haksız ve hukuksuz bırakıldığını göstermek istedik” dedi.
DAİŞ’in aynı zamanda bir tarihi yok ettiğini belirten Şerîf, “4-5 yıl boyunca elbiselerimiz, kapılarımız, pencerelerimiz, kısaca her şeyimiz siyahtı. Hayatımız karartılmıştı, büyük bir vahşet yaşandı. Kaç erkek ve kadının kaçırıldığını bilmiyoruz, nerede oldukları bilinmiyor. İnsanlar halen yakınlarını arıyor. Belki ölmüşler ancak unutulmamasını istiyoruz” diye kaydetti.
"Bu örnekleri unutulmasın diye gösterdik"
Şerîf, o döneme dair tanıklıklarını şöyle anlattı:
3 gün boyunca kızgın güneşin ya da yağışın altında bırakılıyorlardı. İnsanlar görsün diye. Sadece 1 günde 82 kişinin kafası kesildi. Bu şekilde asılmıştı ve bedenleri de yerdeydi. Her bir başın altında bir beden… Bu örnekleri gösterdik ki unutulmasın. Okul isimlerini değiştiriyorlardı. İslami bir isim veriliyordu. Burası, Êzidî kadınların yaşlarına göre nasıl satıldığını gösteriyor. 40 yaşına kadarsa 75 bin dinar. Yaşı ne kadar küçükse fiyat o kadar yükseliyordu. 6-9 yaş çocuklar 200 bin dinardı.
“Suriye’de hiç kimse eski IŞİD mensuplarına güvenmek istemiyor”
‘Karanlıktan aydınlığa çıktık’
IŞİD öncesi ve sonrası dönemi karşılaştıran Şerîf, “En önemlisi hukuk tesis edildi. Kadınlar ilerledi. Bu durumdan gurur duyuyoruz. Kadınlar artık yönetiyor, eş başkanlık yapıyor, özgürlüğü yaşıyor. Bütün hakları var. Demokratik bir yaşam var. 7 yıl az bir süre değil; karanlıktan aydınlığa çıktık. Bunun için büyük bir irade vardı. Evinde hiçbir hakları olmadan yaşayan kadınlar şimdi yaşamın sahibi. Ben bir örneğim.” ifadelerini kullandı.
(NÖ)
