2026-2027 eğitim öğretim yılı 14 Eylül’de başlıyor. İstanbul’da 7 bin 529 okulda 2 milyon 689 bin 493 öğrenci eğitime devam edecek. Yeni dönem öncesinde okul kantinlerinde uygulanacak fiyat tarifesi de açıklandı; tarifedeki ortalama artış yüzde 6,2 oldu.
bianet’e değerlendirmelerde bulunan İstanbul Kantinciler Odası Başkanı Vahap Osmanoğlu, fiyat artışını velilerin alım gücünü gözeterek sınırlı tuttuklarını söyledi. Osmanoğlu’na göre kantincilerin asıl sorunu ise fiyatlardan çok, ihalelerde yükselen kira bedelleri ve kantin işletmeciliğine girişte aranan mesleki yeterlilik koşulları.
Velilerin alım gücünü gözetmeye çalıştıklarını belirten Osmanoğlu, “Genel olarak kantinlerde satılan ürünlerde bu yıl yüzde 6,2 civarında artış yaptık. Daha fazla zam yapmadık. Ekonomik sıkıntı var. Velilerin bütçesine katkı sağlamak, öğrencilerin beslenmesini mümkün olduğunca korumak istedik” dedi.
Okul masrafı büyüyor: Eski çanta dikiliyor, yedek forma alınamıyor
Ancak Osmanoğlu’na göre kantincilerin karşı karşıya olduğu temel sorun fiyat tarifesinden çok daha büyük. Özellikle kantin ihalelerinde tekliflerin işletmelerin taşıyamayacağı seviyelere çıktığını savunan Osmanoğlu, şunları söyledi:
Bizim en büyük sıkıntımız şu anda yapılan ihaleler. Bir bakıyorsunuz bir yere 20-25 kişi katılıyor. Rakamlar çıkıyor, çıkıyor. 560 bin liraya giden yer oldu. Esenyurt’ta 760 bin, 865 bin liraya çıkan örnekler gördük. Ben yıllardır bu işi yapıyorum, böyle rakamlar görmedim.
Yüksek kira bedellerinin ürün fiyatlarına ve işletmelerin sürdürülebilirliğine yansıdığını söyleyen Osmanoğlu, “Bu kira nereden çıkacak? Kantincinin sattığı üründen çıkacak. Bu rakamlara çıkıldığı zaman hem işletmeci zorlanır hem öğrenci etkilenir” diye konuştu.
Osmanoğlu’nun bir diğer itirazı ise kantin işletmeciliğine girişte aranan mesleki koşullara ilişkin. Kantinciliğin yalnızca belge sahibi olmakla yapılabilecek bir iş olmadığını söyleyen Osmanoğlu, mesleki deneyimin daha belirleyici olması gerektiğini savundu.
İşin ehli olan, bu işi yıllarca yapmış insanların kantin işletmesi önemli. Burada çocuklara hizmet veriliyor. Yanlışın telafisi zor. Bugün kısa bir süreçte belge alıp bu mesleğe girilebiliyor. Biz buna karşıyız.
Çıraklık, kalfalık ve ustalık süreçlerinin mesleğin temelini oluşturduğunu belirten Osmanoğlu, “Ben çıraktım, kalfaydım, sonra usta oldum. Bu mesleğin bir tecrübesi var. Şimdi işi hiç yapmamış biri de belge alıp kantin ihalesine girebiliyor. Burada çocukların sağlığı söz konusu” dedi.
Ayran yüzde 20 zamlandı, bazı ürünlerin fiyatı düştü
İstanbul Kantinciler Odası’nın 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk dönemi için hazırladığı fiyat tarifesi, yüzde 6,2’lik ortalama artışın ürünlere eşit yansımadığını gösteriyor.
Tarifedeki en yüksek artış yüzde 20 ile ayranda. 170 mililitrelik ayranın fiyatı 25 liradan 30 liraya çıktı. Açma ile sütlerde yüzde 16,7’lik artış yapıldı; her iki ürün de 30 liradan 35 liraya yükseldi.
Piliç pane 115 liradan 130 liraya, üç çeşit tabldot yemek 230 liradan 260 liraya çıktı. Dört çeşit tabldot yemek 250 liradan 280 liraya yükselirken, tavuk dürüm 130 liradan 145 liraya, kaşarlı ve sucuklu tost 90 liradan 100 liraya, dilim pizza da 90 liradan 100 liraya çıktı.
Çorbanın fiyatı 75 liradan 80 liraya, Ayvalık tostunun fiyatı 150 liradan 160 liraya, kırmızı et hamburgerin fiyatı da 150 liradan 160 liraya yükseldi.
Tarifedeki her ürün zamlanmadı. Su 15 lira, sade poğaça ve meyve suyu 30 lira, limonata ve sade maden suyu 25 lira olarak kaldı. Çay 30, Nescafe ve cappuccino 50, Türk kahvesi ise 60 liradan satılacak.
Bazı ürünlerde fiyat indirimi de yapıldı. Beyaz peynirli ve kaşar peynirli sandviçler 105 liradan 100 liraya, kumru ise 180 liradan 160 liraya çekildi.
Böylece tarifenin ortalama zam oranı yüzde 6,2’de kalırken, ürün bazındaki değişim yüzde 20’lik artıştan yüzde 11’i aşan indirime kadar uzandı.
"Her üç çocuktan biri yoksulluk riski altında”
Kantinler nasıl kiralanıyor?
Okul kantinleri, Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği uyarınca 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51/g maddesine göre pazarlık usulüyle kiraya veriliyor. Birden fazla kişinin teklif vermesi ve bedelin yükselmesi tek başına mevzuata aykırı değil.
Öncelik, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında kantin işletmeciliği ustalık belgesi veya iş yeri açma belgesi olanlarda. Bu belgelerin hiçbir isteklide bulunmaması halinde bazı gıda ve yiyecek-içecek alanlarına ait diploma ve mesleki belgeler ile kantin işletmeciliği kalfalık veya kurs bitirme belgeleri de kabul edilebiliyor.
İhaleye girecek kişinin adına kayıtlı başka bir okul kantini bulunmadığını ve ihalelerden yasaklı olmadığını belgelemesi gerekiyor.
Kantin kira sözleşmeleri en fazla beş yıl yapılabiliyor. İlk yıl ihale sonucu oluşan bedel geçerli olurken, sonraki yıllarda kira TÜFE oranında artırılıyor.
Osmanoğlu ise hem yüksek ihale bedellerinin hem de mesleğe giriş koşullarının yeniden ele alınmasını istiyor:
Biz, mesleği bilen insanların sürdürülebilir şartlarda kantincilik yapmasını istiyoruz. Çocuklar bize emanet. Bu işi bilen insanların yapması lazım.
(NÖ)
