Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), 13. Yargı Paketi kapsamında gündeme gelen “hızlı boşanma”, aile arabuluculuğu ve yoksulluk nafakasına ilişkin düzenlemelerin kadınların ekonomik ve hukuki güvencelerini zayıflatacağı uyarısında bulundu.
12 Kasım'da paylaştığı basın açıklamasında iki bilgi notu, bir sunum ve Nafaka Gerçekleri broşürünü kamuoyuyla paylaşan platform, boşanma kararının nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımından ayrılamayacağını vurguladı.
EŞİK, nafakaya ilişkin düzenlemenin kadınların mücadelesi sonucunda 13. Yargı Paketi'nden çıkarıldığını, ancak “hızlı boşanma” ve aile arabuluculuğunun gündemde tutulduğunu belirtti.
Açıklamada, “Kadınların kaderi evlilikte fedakârlık, boşanmada yoksulluk olamaz” denildi.
📢Kadınların Haklarını Geriye Götürecek Düzenlemeler Yargı Reformu Değildir! #EŞİKBasınAçıklaması 👇🏾 https://t.co/YKgAMgzkzs 🟣“Hızlı boşanma” erkekler lehine bir “boş ol” sistemidir: Boşanma kararı; nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımından ayrılamaz. 🟣Kadınların kaderi evlilikte fedakârlık, boşanmada yoksulluk olamaz! 🟣Eşitsizliğin olduğu yerde eşit müzakere olmaz: Aile arabuluculuğu kadınların haklarını pazarlık konusu yapar. 🎙️EŞİK – Eşitlik için Kadın Platformu olarak bugün düzenlediğimiz basın toplantısında, 13. Yargı Paketi ile gündeme getirilen “hızlı boşanma”, aile arabuluculuğu ve yoksulluk nafakasına ilişkin değerlendirmemizi, iki bilgi notumuzu ve Nafaka Gerçekleri Broşürümüzü paylaştık. 📑 EŞİK - Boşanma, Mal Rejimi ve Nafaka Davalarına İlişkin Bilgi Notu https://t.co/YZys5QctkO 📑 EŞİK - Hızlı Boşanma, Nafaka, Aile Konutu ve Mal Paylaşımı: Dünya Örnekleri Bilgi Notu https://t.co/gqccKCEdZK 📊 SUNUM / 13. Yargı Paketi: Veriler Ne Diyor? https://t.co/9x5X5SI7wj 🗞️EŞİK Nafaka Gerçekleri Broşürü https://t.co/NBq5Gx6EzJ ❗️Hızlı değil, adil boşanma: Boşanma davaları iddia edilen kadar uzun sürmüyor. Uzayan davalar istisna, kural değil: Boşanma davalarının yalnızca %6,5’i üç yıldan uzun sürüyor. Boşanma kararı; nafaka, tazminat, velayet ve mal paylaşımından ayrılamaz. “Boşanmayı hızlandırma” söylemiyle kadınların haklarını tasfiye etmenin önünü açan hiçbir düzenlemeyi kabul etmiyoruz. ❗️Yoksulluk nafakası bir lütuf değil, ekonomik güvencedir. “Ömür boyu nafaka mağduriyeti” söylemi gerçeği yansıtmıyor. Nafakalar çok düşük ve ödenmiyor. Mahkemeler kadınlar lehine karar vermiyor. Asıl kaçınılan yük, çocuğun nafakası. “Avrupa’da süresiz nafaka yok” iddiası gerçeği yansıtmıyor. Almanya’da nafakanın kesin bir azami süresi yok; Fransa’da süresiz nafaka uygulamada yaygın. İncelediğimiz beş Avrupa ülkesinde nafaka, ekonomik olarak daha zayıf durumdaki eşi koruyan bir dizi güvenceyle birlikte işliyor. ❗️Eşitsizliğin olduğu yerde eşit müzakere olmaz: Aile arabuluculuğuna hayır! Ekonomik şiddet de şiddettir ve şiddetin olduğu yerde arabuluculuk olmaz. Kadının ekonomik olarak bağımlı kılındığı, nafakası ve mal paylaşımı üzerinden tehdit edildiği bir ilişkide “uzlaşma”, şiddetin pazarlık masasında sürdürülmesinden başka bir şey değildir. ♀️Medeni Kanun’dan ve laik hukuk düzeninden vazgeçmeyeceğiz. #YasalaraDokunmaUygula
— esikplatformu (@esikplatformu) November 12, 2026
Boşanma davalarının yüzde 66,8'i dört ayda sonuçlanıyor
EŞİK, Adalet Bakanlığı'nın verilerinin boşanma davalarının çok uzun sürdüğü yönündeki iddialarla örtüşmediğine dikkat çekti.
Platformun Bakanlığın 2025 yılı istatistiklerinden derlediği verilere göre ilk derece mahkemelerinde boşanma davalarının ortalama görülme süresi 160 gün. Davaların yüzde 66,8'i dört ay içinde sonuçlanırken yüzde 54,4'ünü anlaşmalı boşanmalar oluşturuyor. Üç yıldan uzun süren davaların oranı ise yüzde 6,5.
Aynı yıl tapu iptali davaları ortalama 620, tazminat davaları 509, iş davaları ise 505 günde sonuçlandı.
EŞİK, boşanma kararının ekonomik sonuçlarından ayrılmasının özellikle kadınların nafaka, mal paylaşımı ve barınma haklarına erişimini güçleştireceğini belirtti.
Platformun paylaştığı verilere göre boşanma davalarında tam kabul oranı yüzde 64 iken nafaka davalarında yüzde 18,5, mal rejimi davalarında yüzde 14. Mal rejimi davalarının yüzde 49,2'si retle sonuçlanıyor.
Aile konutunun sahibi veya kiracısı olmayan eşin konutta oturma hakkının boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erdiğini hatırlatan EŞİK, ekonomik haklar karara bağlanmadan boşanmanın gerçekleşmesinin kadınları çocuklarıyla birlikte barınma sorunuyla karşı karşıya bırakabileceğine dikkat çekti.
Platform, önerilen sistemi erkekler lehine bir “boş ol” düzenlemesi olarak nitelendirdi.

Kadınlar Meclis’e seslendi: Nafaka hakkımızı daraltmayın
Ortalama yoksulluk nafakası 1.179 TL
EŞİK, “ömür boyu nafaka mağduriyeti” söyleminin de verilerle örtüşmediğini belirtti.
Kadın Dayanışma Vakfı'nın 2024 tarihli araştırmasına göre ortalama yoksulluk nafakası 1.179 TL. Bu tutar 2026 yılı net asgari ücretinin yüzde 4,2'sine karşılık geliyor. Araştırmaya göre hükmedilen nafakaların yüzde 44'ü ödenmiyor, yüzde 99'u ise yoksulluk sınırının altında kalıyor.
İstanbul Barosu Kadın Hakları Merkezi'nin araştırmasında, incelenen ve esastan karara bağlanan 1.023 boşanma dosyasının yalnızca 120'sinde, yani yüzde 12,2'sinde yoksulluk nafakasına hükmedildi.
Platform, yoksulluk nafakasının her boşanan kadına otomatik olarak bağlanmadığını, mevcut Medeni Kanun kapsamında belirli koşullarda kaldırılabildiğini veya miktarının değiştirilebildiğini hatırlattı.
EŞİK'in aktardığı verilere göre 2013-2021 döneminde yoksulluk nafakasının kaldırılması için açılan davalar yüzde 49 azalırken çocuklar için ödenen iştirak nafakasının kaldırılmasına yönelik davalar yüzde 62, azaltılmasına yönelik davalar ise yüzde 83 arttı.
Beş Avrupa ülkesinde nafaka ve boşanma güvenceleri
EŞİK, Prof. Dr. Özge Yücel tarafından hazırlanan bilgi notuyla “Avrupa'da süresiz nafaka yok” iddiasına da yanıt verdi.
Almanya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve İngiltere'deki düzenlemelerin karşılaştırıldığı çalışmaya göre Almanya'da nafaka için kesin bir azami süre bulunmuyor. Fransa'da ise belirli koşullarda belirsiz süreli nafaka uygulanabiliyor.
İncelenen ülkelerde ekonomik açıdan güçsüz eşin korunmasına yönelik farklı güvenceler bulunduğu, boşanma sonrasında aile konutunun ihtiyaç sahibi eşe bırakılabilmesine olanak tanıyan düzenlemelerin de uygulandığı belirtildi.
Platform, Türkiye'de nafakanın sınırlandırılmasına ilişkin tartışmalarda bu güvencelerin göz ardı edildiğini vurguladı.
Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 4 Haziran 2026'da Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararını da değerlendiren EŞİK, kararın nafaka için evlilik süresine bağlı sabit bir üst sınır öngörmediğine dikkat çekti.
30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek kararın ardından yapılacak düzenlemelerde kadınların yaşı, sağlığı, eğitim durumu ve ekonomik bağımsızlık olanaklarının dikkate alınması gerektiğini belirtti.

AYM’nin nafaka kararına EŞİK’ten tepki: “Asıl gerçek kadınların yoksullaştırılması”
“Şiddetin olduğu yerde arabuluculuk olmaz”
EŞİK, kadınlarla erkekler arasındaki ekonomik ve toplumsal eşitsizlikler nedeniyle aile arabuluculuğunda tarafların eşit koşullarda müzakere edemeyeceğini savundu.
Kadın Dayanışma Vakfı'nın 16 ilde incelediği 155 boşanma dosyasının yüzde 88,4'ünde şiddet iddiası bulunduğunu hatırlatan platform, ekonomik şiddetin de 6284 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, “Eşitsizliğin olduğu yerde eşit müzakere olmaz” denilerek nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve velayet haklarının pazarlık konusu haline getirilebileceği uyarısında bulunuldu.
EŞİK, şiddet iddiası bulunan uyuşmazlıkların arabuluculuğa elverişli olmadığını düzenleyen mevcut mevzuatı hatırlatarak aile hukukunda zorunlu veya isteğe bağlı arabuluculuğa karşı çıktı.
(NÖ)

