İznik Gölü’ne ‘adrese teslim’ kâğıt fabrikası kararı

Bursa'ya bağlı Orhangazi ve İznik ilçeleri arasında yer alan İznik Gölü, bölgenin binlerce yıllık doğal ve kültürel mirasının merkezlerinden biri.

Türkiye’nin beşinci büyük gölü olan İznik Gölü, 300 kilometrekarelik alanıyla önemli bir su kaynağı.

Göl, antik dönemlerden itibaren çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yaptı. Özellikle Roma İmparatorluğu, gölü “savunma hattı” olarak kullanarak çevresine surlar inşa etti. Göl çevresinde Bitinya, Roma, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ait birçok kilise ve manastır kalıntısı bulunuyor.

Ancak son yıllarda İznik Gölü, iklim krizine bağlı olarak su seviyesinin düşmesi ve artan kirlilik sorunlarıyla gündemde.

Endüstriyel faaliyetler, tarım ilaçları ve evsel atıkların arıtılmadan göle boşaltılması, su kalitesini olumsuz etkileyerek göl ekosisteminde yıkıcı etkilere neden oluyor.

Göl çevresindeki fabrikaların neden olduğu tehdit artarken, yeni fabrikaların kurulması planlanıyor.

“Göl ölmek üzere”

Son olarak, İznik Gölü’nün Orhangazi kıyısında Örnekköy Mahallesi’nde 25,24 hektarlık alan, Albayrak Grubu'na bağlı Varaka Kâğıt Sanayi A.Ş. için özel endüstri bölgesi ilân edildi. 

8839 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 15 Ağustos tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı:

“Bursa ili, Orhangazi İlçesince bulunan ve ekli haritada sınırları gösterilen alanın Varaka Kağıt Sanayi Anonim Şirketi Bursa Özel Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine, 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun 4/Ç maddesi gereğince karar verilmiştir.”

Bursa Su Kolektifi aktivisti Caner Gökbayrak, kararı bianet’e değerlendirdi.

Henüz inşaatı başlamamış bir projenin alanına özel endüstri bölgesi kararı verilmesini “adrese teslim bir karar” olarak değerlendiren Gökbayrak, İznik Gölü üzerindeki baskılara değinerek şöyle dedi:

“Kâğıt fabrikasının kurulmasıyla ilgili alınan bu tehlikeli kararda, bölgenin çevresel koşulları göz ardı ediliyor. Bölgenin rüzgâr ve su seviyesi gibi kritik çevresel faktörleri özellikle dikkate alınmalıydı. Çünkü göl ölmek üzere. Su seviyesi 83.5 metreye kadar düşmüş durumda ve bu, kritik sınırın altında bir değer. Bu aşamadan sonra, fabrika için baraj gövdesinden su çekilmesi gölün yok olması demek.

Mutlak Tarım Alanı

“Söz konusu alan, sekiz parselden oluşuyor ve bunlardan sadece biri sanayi bölgesi içinde yer alıyor. Ancak diğer tüm parseller Mutlak Tarım Alanı ve üzerinde kaliteli, tarım yapılabilir topraklar bulunuyor. Yani bu proje, tarım alanları üzerinde gerçekleştiriliyor. 

“Aslında bu proje yeni değil. 7-8 yıl önce de aynı proje hayata geçirilmek istendi; ancak açılan davalar sonucunda projeye verilen ÇED Olumlu' kararları Bursa 2. ve 3. İdare Mahkemeleri tarafından iptal edildi. Bursa 3. İdare Mahkemesi'nin iptal kararı, Danıştay 14. Daire tarafından da kesinleştirildi. Hukuki süreçlerin doğanın ve çevre savunucularının lehine işleyeceği ortada olduğu için karar bu kez doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından alınmış.

“Konuyla ilgili hem toplumsal hem de hukuki mücadelemiz sürüyor. Bizler bu mücadelenin bir parçası olmaya devam edeceğiz. Yarın Bursa’daki tüm sivil toplum savunucuları olarak söz konusu bölgede bir basın açıklaması düzenleyeceğiz. Alınan bu yanlış karardan acilen dönülmesini bekliyoruz. Hepimiz, bizden sonraki nesillere yaşanabilir bir dünya borçluyuz.”