YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in, TBMM'de kurulması planlanan İzleme Komisyonu'na milletvekili vermeyeceklerini açıklaması, barış sürecinin nasıl yürütüleceği konusunda yeni bir siyasi tartışma başlattı.

Özgür Özel: "Demokratikleşme izlenmeyecekse, 'İzleme Komisyonu'nda yokuz"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 19 Kasım Perşembe günü yaptığı açıklamada sürece katılmayanları eleştirirken, DEM Parti temsilcileri ana muhalefete, müzakerelerde yer alması çağrısında bulundu.
DEM sözcüsü Doğan "Demokratik zemini zayıflatıyor"
Özel'in komisyona katılmama kararlarına ilk tepki DEM Parti'den geldi. Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan Genel Merkez'de düzenlediği basın toplantısında Özel'in açıklamalarından duydukları kaygıyı dile getirdi.
"Barış ve demokratik toplum sürecinin başarıya ulaşması ancak somut ve güven tesis edici demokratikleşme adımlarının atılmasıyla mümkün. Bu bizim için tartışmaya açık bir konu dahi değildir.
"Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in dile getirdiği eleştiriler, sürecin demokratik zeminini zayıflatma riski taşıyor ne yazık ki. O yüzden biz bu açıklamaları, demokratik zemini zayıflatma riski taşıyan bir tutum olarak değerlendiriyoruz".
Kemal Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP, komisyona katılacağını duyurdu. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ise henüz partilerden resmî yanıt almadığını bildirdi.
Tartışma yalnızca komisyona katılım konusunu değil, önceki Meclis Komisyonu'nun silahsızlanma ve demokratikleşme konusunda vardığı mutabakatın nasıl uygulanacağına yönelik yaklaşımları da kapsıyor.
Özel: “Biz barış yolundan dönmedik”
Özgür Özel, 18 Kasım'da TBMM Başkanı Kurtulmuş'la görüşmesinin ardından kararını “Biz bu işin içinde yokuz” sözleriyle duyurdu.

Özgür Özel: "Demokratikleşme izlenmeyecekse, 'İzleme Komisyonu'nda yokuz"
Özel, komisyona katılım isteyenlere şöyle seslendi:
“Bizim bu işlerin içinde olmamızı isteyenler, önce bu ülkeye tarih önünde verdikleri sözlerini tutacaklar.”
T24 yazarı Murat Sabuncu'nun, kararın barış politikasından uzaklaşma anlamına gelip gelmediği sorusuna yanıt veren Özel, perşembe günü de tutumlarının değişmediğini söyledi:
“Biz barış yolundan dönmedik, iktidar demokrasi yolundan döndü. Tartışılması gereken budur.”
Özel, silah bırakmayı başından beri desteklediklerini, ancak demokratikleşmenin eş zamanlı ilerlemesi gerektiğini savundu. Kayyım uygulamalarının sürmesini, AYM ve AİHM kararlarının uygulanmamasını, gazetecilerin tutuklanmasını ve televizyon kanallarına kayyım atanmasını kararının gerekçeleri arasında saydı.
Önceki komisyonun raporuna attıkları imzanın arkasında olduklarını, iktidarın ise demokratikleşme taahhütlerini yerine getirmediğini ileri sürdü. Komisyona katılmamakla toplumsal barıştan vazgeçmenin aynı şey olmadığını belirtti.
CHP: “İmzamızın da oyumuzun da arkasındayız”
CHP Grup Başkanvekili Sevda Erdan Kılıç, Meclis'teki basın toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlarken partisinin tutumunu açıkladı:
“Biz o yasaya imzamızı da koşmuştuk, oy da vermiştik. İmzamızın da oyumuzun da arkasındayız.”
Kılıç, CHP'nin İzleme Komisyonu'na bir milletvekili vereceğini bildirdi.
Böylece önceki Meclis Komisyonu raporuna ve çerçeve yasaya destek veren CHP ile Özel'in liderliğindeki YENİ Parti, yeni komisyona katılım konusunda ayrıştı.
Erdoğan: “Kaçak güreşenler hesabını verecek”
Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin 19 Kasım'daki Genişletilmiş İl Başkanları Toplantısı'nda, Özel'in adını anmadan sürece katılmayanları eleştirdi:
“Böyle bir meselede kaçak güreşenler, başkasından talimat alanlar, saçma sapan argümanlarla topu taca atanlar, açık söylüyorum, bunun hesabını millete vereceklerdir.”
Erdoğan, “Terörsüz Türkiye” sürecini stratejik bir devlet projesi olarak nitelendirdi ve siyasi partilerden destek istedi.
Bununla birlikte, Özel'in kayyımlar, yargı kararları ve önceki komisyon raporunun demokratikleşme önerileri hakkındaki somut itirazlarına konuşmasında ayrı ayrı yanıt vermedi.
Temelli: “Müzakerede olmamak demokrasi mücadelesini eksiltir”
DEM Parti Grup Başkanvekili Sezai Temelli, Yeni Yaşam'dan Diren Yurtsever'e verdiği söyleşide YENİ Parti'nin kararını beklemediklerini söyledi.
Temelli, demokratikleşme ile barış mücadelesinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirtti:
“Bugün müzakerenin içinde olmamak aynı zamanda demokrasi mücadelesini yıpratmak, eksiltmek anlamına gelir.”
Temelli, iktidarın süreci yalnızca silahsızlanmaya indirgemesini de eleştirdi. Ancak demokratikleşme adımlarının gecikmesini müzakereyi terk etmenin değil, Meclis'teki mücadeleyi sürdürmenin gerekçesi olarak değerlendirdi.
Sakık: “Tarihe karşı bir sorumluluğunuz var”
DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, TBMM Genel Kurulu'nda YENİ Parti'ye daha sert bir eleştiri yöneltti:
“Ana muhalefet partisi sürecin içinde olmalıdır, bu sürecin dışında yer alarak tarihe tanıklık edemezsiniz, tarihe karşı bir sorumluluğunuz var sizin.”
Sakık, Kürt siyasi hareketinin geçmiş seçimlerde muhalefete verdiği desteği, SHP'nin Kürt raporunu ve 2023'te CHP'nin Ümit Özdağ'la yaptığı protokolü hatırlattı.
Kürt sorununun eşit yurttaşlık temelinde çözülmesi için yasal ve anayasal düzenlemeler gerektiğini belirtti. Komisyona katılımı, ana muhalefetin tarihsel sorumluluğunun bir parçası olarak değerlendirdi.
Hatimoğulları: “Barışı kendi çıkarınıza hapsetmeyin”
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Adana'da muhtarlarla buluşmasında hem iktidara hem muhalefete seslendi:
“Bu süreci hiçbiriniz dar manada kendi çıkarınıza hapsetmeyin ve kendi çıkarlarınız için bu süreci bu şekilde ele almayın.”
Hatimoğulları, çatışmalarda ölümlerin durmasını önemli bir kazanım olarak nitelendirdi. Bununla birlikte gözaltı, tutuklama ve antidemokratik uygulamaların barış sürecini olumsuz etkilediğini söyledi.
Kurtulmuş: “Henüz resmî bir cevap yok”
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, siyasi parti ziyaretlerinin ardından yaptığı açıklamada Özel'in kararının henüz resmî bildirim niteliği taşımadığını söyledi:
“Böyle bir görüşmemizde bana net bir şekilde verilmiş bir cevap yok. Ben resmi yazışmalara bakarım.”
Kurtulmuş, yeni komisyonun üye sayısının henüz belirlenmediğini, önceki 50 üyeli komisyondan daha küçük olabileceğini belirtti.
Komisyonun temel görevinin, yürütmenin silahsızlanma sürecindeki çalışmalarını TBMM adına izlemek, yasama ve yürütme arasındaki iletişimi sağlamak ve gelişmeleri kamuoyuna aktarmak olduğunu açıkladı.
İYİ Parti de, farklı gerekçeyle katılmıyor
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, 17 Kasım'da Kurtulmuş'la görüşmesinin ardından kararını şöyle duyurmuştu:
“İYİ Parti olarak, kurulacak olan izleme komisyonuna katılmayacağımızı kendisine bildirdik. Ama komisyonun bütün çalışmalarını izleyeceğimizi de ifade ettik.”
İYİ Parti önceki komisyona ve çerçeve yasaya da karşı çıkmıştı. YENİ Parti ise daha önce desteklediği raporun demokratikleşmeye ilişkin bölümünün uygulanmamasını gerekçe gösteriyor. Dolayısıyla iki partinin katılmama kararları aynı siyasi tutumdan kaynaklanmıyor.
Asıl anlaşmazlık: Komisyon neyi izleyecek?
Özel'in itirazı, önceki komisyon raporunun altıncı bölümünde öngörülen silahsızlanma sürecinin izlenmesine yönelik adımlar atılırken, yedinci bölümde yer alan demokratikleşme önerilerinin uygulanmaması iddiasına dayanıyor.
DEM Parti temsilcileri de demokratikleşme ihtiyacını kabul ediyor; ancak bu talebin müzakere zemini içinde savunulmasını istiyor. CHP ise kabulüne destek verdiği çerçeve yasanın oluşturduğu komisyonda yer almayı savunuyor.
(AEK)

