İtalya’da kadınlar birkaç gündür eteklerinin boyunu tartışıyor ama moda konusunda değil, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Antonio Tajani’nin hangi kadının daha “güvenilir” olduğunu ölçmek için "etek boyuna bakma" tavsiyesini, onun gibi düşünenlere iade etmek için.
Tajani'nin sözlerine karşı restoratör Letizia Castaldo ve Ilaria Franceschi, Floransa’nın San Frediano semtinde çalıştıkları dekorasyon mağazasının önüne üzerinde "“Eteğini ölç, nasıl bir kadın olduğunu öğren.” yazan bir cetvel yerleştirdiler.
Etek kısaldıkça cetveldeki kadın “aldatan” ve “boynuz takan”, uzadıkça “güvenilir”, “ciddi”, “sadık”, ayak bileklerine ulaştığında ise “iyi bir aile annesi” oluyordu. Vitrinlerini önemsedikleri konularda mesaj vermek için de kullandıklarını söyleyen kadınlar, Tajani’nin kadınları sınıflandırma ölçüsüyle dalga geçiyorlardı:
“Yine de hangi kadın tipine girdiğimiz konusunda kuşkuda kaldık; çünkü ikimiz de hemen her zaman pantolon giyiyoruz.”
“Güvenilirliğimiz kumaşın santimetresiyle ölçülmez”
Tepki elbette Floransa’daki iki dükkan sahibiyle sınırlı kalmadı. Sosyal medyada kadınlar kısa etekli fotoğraflarını paylaşarak Tajani’nin “güvenilir kadın” ölçüsünü tersine çevirdi; bakan da hızla fotomontajların ve alaycı paylaşımların konusu haline geldi.
Eski Torino Belediye Başkanı Beş Yıldız Hareketi’nden (Movimento 5 Stelle-M5S) Chiara Appendino da kısa etekli fotoğrafını yayımlayıp Tajani'yi sorguladı:
“Tajani, ben ‘güvenilir’ bir kadın değil miyim? İyi bir anne değil miyim?”
Appendino ardından doğruca Tajani’nin kurduğu ölçüye yöneldi:
“Güvenilirliğimiz kumaşın santimetresiyle ölçülmez. Ortaçağ’dan çıkalım.”
Oyuncu ve televizyoncu Alba Parietti ise tartışmaya 1970’lerden kalma mini etekli bir fotoğrafıyla katıldı. Gençliğinde giyimi nedeniyle Torino’nun muhafazakâr Katolik dünyasında “kolay kız” olarak nitelendiğini, oysa yalnızca özgürce hareket etmek ve “iyi kız” kalıbını kırmaktan başka bir şey istemediğini anlattı.
Uzun etekli ve kapalı bluzlu, çevrede “evlenilecek kız” olarak görülen genç kadınların kendisini arkadaş gruplarından dışladıkları bir olayı da acıyla hatırlattı: “Hayatımın en büyük aşağılanmalarından biriydi.”
Yaklaşık yarım yüzyıl sonra bile o olayın yarasının kendisinde hâlâ kapanmadığını söyledi.
Pembe Telefon: “Kadınlar üzerindeki denetim böyle besleniyor”
Kadına yönelik şiddet ve istismarla mücadele eden Pembe Telefon Torino (Telefono Rosa Torino) hareketi ise tartışmayı eteğin boyundan çıkarıp kadınların yaşamı üzerinde kimin söz sahibi olduğu sorununa taşıyarak Tajani’nin sözlerine karşılık verdi:
“Bir kadının nasıl görünmesi, giyinmesi, davranması ve aile içinde hangi rolü üstlenmesi gerektiğine [başkalarınca] karar verilebileceği düşüncesinin hâlâ var olması kabul edilemez.”
Pembe Telefon’a göre mesele yalnızca incitici bir benzetmeden ibaret değildi:
“Kadınlar üzerindeki denetim tam da böyle, bedenleri, davranışları ve seçimleri hakkında hüküm verilerek besleniyor.”
Hareket bakandan ne beklediğini de açıkça ifade etti: açık bir taleple bitirdi: “Tajani özür dilesin.”
İşçiler de devrede
İtalya Genel İş Konfederasyonu (Confederazione Generale Italiana del Lavoro - CGIL) Parma Emekliler Sendikası Kadın Koordinasyonu da Tajani’nin “daha az gösterişli”, “daha ciddi ve güvenilir” kadın tasvirinin kadını eş, anne ve ailenin koruyucusu olarak tanımlayan geleneksel ataerkil kalıpları yeniden ürettiğini vurguladı:
“Kadınların özgürlüğü, özerkliği ve nasıl onurlu görünecekleri, kıyafetleri veya duygusal yaşamları üzerinden ölçülemez.”
Koordinasyon, etek tartışmasını kadına yönelik şiddetle bağlatılandırdı:
“Kadına yönelik şiddet kadınların nasıl giyindiklerinden, görünüşlerinden veya davranışlarından doğmaz.
“Kadın bedeni güvenilirlik ölçütü değildir. Özgürlükleri pazarlık konusu değildir. Onurları eteklerinin uzunluğuna bağlı değildir.”
CGIL’in Foggia kadın koordinasyonu BelleCiao da Tajani'nin sözlerinin tek başına bir gaftan ibaret olmadığını “kökleri hal derinlerde yatan ataerkil bir kültürü” ortaya çıkardığını söyledi.
Tajani ne dedi?
Tepkilerin kaynağı, Tajani’nin 18 Eylül’de Roma yakınlarındaki Formello’da düzenlenen “Itaca” etkinliğinde koalisyon hükümetlerinin istikrarını anlatırken yapmaya kalkıştığı benzetmeydi.
Silvio Berlusconi’nin 1994’te kurduğu, bugün merkez sağ iktidar koalisyonunda yer alan liberal-muhafazakâr parti Forza Italia'nın bugünkü lideri siyasi ortak seçmeyi eş seçmeye benzetti. Oğlunun evleneceği kadını seçerken, daha gösterişli ama kendisini aldatabilecek bir kadın yerine, daha az gösterişli ancak “daha güvenilir”, “ciddi” ve "iyi bir anne olacak bir kadın"ı tercih etmesini isteyeceğini söyledi. Burada kalmadı, o kadının görünüşünü de tarif etti: “Eteği biraz daha uzun” olmalı[ydı]."
"Etek boyu ölçeceğinize kadın cinayetlerinin sayısına bakın"
Yeşil Avrupa Partisi (Europa Verde) eş sözcüsü Fiorella Zabatta Tajani'nin Roma döneminden kalma bir aile babası (pater familias) gibi konuştuğunu söyleyerek dalga geçtikten sonra sözü kadın cinayetlerine getirdi.
“Aylardır kadın cinayetleri konusunda kurumsal bir veritabanı istiyoruz; hükümetten ise terzi mezurası geliyor. Yaşayan kadınların etek boyunu ölçmeden önce, öldürülen kadınları saysınlar.”
Derken kadınların tepkisi Senato’ya ulaştı
Sosyal medyada başlayan, kadın örgütlerinin sürdürdüğü tepki 22 Eylül’de Senato’ya taşındı.
Demokratik Parti (Partito Democratico-PD), Italia Viva, Yeşiller ve Sol İttifakı (Alleanza Verdi e Sinistra-AVS), M5S ve Özerklikler grubundan kadın senatörler eteklerini giyerek Senato binasında birlikte kameraların karşısına geçtiler.
Eylemi örgütleyen Italia Viva Senato Grup Başkanı Raffaella Paita şöyle dedi:
“Bu, istediğimiz gibi giyinmekte özgür olduğumuzu söyleyen bir özgürlük eylemidir.”
Paita, kadınların eteğinin boyunun da herhangi başka bir tercihi gibi erkeklerin değerlendirmesine tabi tutulamayacağını söyledi
PD’li Simona Malpezzi ise Tajani’nin kadınları kasıtlı olarak aşağılayıp aşağılamadığından çok, sözlerini ne dediğinin farkında olmadan söyleyebilmesinin asıl sorun olduğunu vurguladı:
“Bu sözler, içselleştirilmiş ve bilinçsiz ataerkilliğin bir göstergesi. Ne söylediklerinin farkına varmıyorlar, çünkü bunu içlerinde taşıyorlar.”
Kadın senatörler İtalya’nın ilk kadın başbakanı Giorgia Meloni’nin sessizliğini de gündeme getirdi. PD’li Valeria Valente, Meloni’nin Tajani’ye açıkça karşı çıkmamasını eleştirdi:
“Feminizm ne yazık ki bir gala yemeği değildir; bazen bir bedel ödemeyi gerektirir. Siz bu bedeli ödemeye hazır mısınız?”
Tajani özür dilerken sazı Vannacci aldı:“Kadını eteksiz severim”
Tajani tepkilerin ardından New York’taki BM Genel Kurulu sırasında sözlerinin kadınları incitmiş olması nedeniyle özür diledi. Kadınları aşağılamayı hiçbir zaman amaçlamadığını savundu.
Ancak tartışma sönmeye başlarken emekli general ve protofaşist Ulusal Gelecek (Futuro Nazionale) lideri Roberto Vannacci devreye girdi.
Sky TG24’te kendisine “uzun etek mi, kısa etek mi?” diye sorulunca Vannacci'nin yanıtı kendisinden bekleneceği gibi oldu:
“Soru hafif olduğuna göre ben de aynı hafiflikte cevap vereyim: Uzun etekliyle kısa etekli arasında ben kadını her zaman eteksiz tercih ederim.”
Tajani’nin aksine, Vannacci daha sonra sözünü geri almadı. Eleştirileri “anlamsız” olarak niteledi ve yarı çıplak Venüs heykellerinin fotoğraflarını paylaşarak, “Kadınları seviyorum, evrenin armağanı” diye yazdı.
Böylece Tajani’nin “uzun etekli güvenilir kadın” benzetmesiyle başlayan tartışma ikinci bir erkek siyasetçinin kadın bedenini konu alan sözleriyle daha da büyüdü.
Tepki sağa da yayıldı
Tajani’ye ilk itirazlar yalnızca muhalefetten gelmedi. İktidar ortağı Lega’nın Avrupa Parlamentosu üyesi Susanna Ceccardi, partisinin Pontida toplantısına etekle çıktı ve şöyle dedi:
“Bugün etek giydim. Belki bazı İslamcıların hoşuna gitmez, belki Tajani’nin de hoşuna gitmez.”
Forza Italia içinde de kadın milletvekillerinin rahatsızlıkları basına yansıdı. Silvio Berlusconi’nin eski partneri Francesca Pascale, Tajani’nin sözlerini “kaba” diye niteleyerek Berlusconi ailesini Silvio Berlusconi’nin mirasına sahip çıkmaya çağırdı. Ancak Pascale’nin daha sonra Forza Italia’nın Campania örgütünde görev alan 30 yaşından genç iki kadını “ragazze immagine” —“vitrin kızları”— diye küçümsemesi bu kez kendisini eleştirlerin hedefi haline getirdi.
Dört gün içinde tartışma böylece bakanın kötü benzetmesinin ötesine geçti, bütün İtalya'yı dolaşıp sosyal medyadaki kısa etekli fotoğraflara, şiddetle mücadele eden kadın örgütlerinden sendikal kadın koordinasyonlarına ve oradan da Senato’ya uzandı.
Kadınlar “uzun etekli kadın mı, kısa etekli kadın mı daha güvenilir?” sorusunu bir kere daha reddetti: "Kadının güvenilirliğini, özgürlüğünü ve değerini ölçecek bir erkek mezurası yok."
(AEK)
