"İstihdamı artırmaktan çok işsizliği geçici erteleme riski taşıyor"

Cumhurbaşkanı Erdoğan ne eğitimde ne istihdamda olmayan gençlerin (NEET- Not in education, employment or training - ne çalışan, ne okuyan ne de iş arayan) iş gücüne katılımını artırmayı amaçlayan bazı adımları duyurdu.

Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı ismi verilen çalışmayla, işletmelere stajyer alma zorunluluğu getiriliyor. 3 yılda 3 milyondan fazla genci istihdama kazandıracağını iddia eden projeye 445 milyar liralık kaynak ayrıldı.

Programda "özel sektör iş birliği" vurgusu

Programın öngördüğü bazı adımlar şunlar:

• Eğitim veya istihdamda olmayan gençler için yeni uygulamalı programlar getirilmesi,
• Meslek lisesi ve meslek yüksekokulunda öğrenci olan gençlerin İŞKUR sistemine aktarılması
• Gençlerin staj süreçlerine devlet desteği verilmesi
• Özel sektör iş birliği ile 18-25 yaş arası gençlerin işe girdikten sonraki ilk 6 aylık maaşları devlet tarafından karşılanması
• Bazı programlara katılan gençlere 1375 lira günlük cep harçlığı verilmesi

"Ev gençleri için daha fazlası gerekiyor"

GÜÇ programının ev gençleri için uzun vadeli bir çözüm olup olmadığını Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Ekonomist Güldem Atabay, bianet için değerlendirdi.

Programın genç işsizliği gibi “yakıcı bir soruna” dikkat çekmesi açısından önemli olduğunu belirten Atabay, ev gençleri için daha fazlasının gerektiğinin altını çizdi.

"Her 3 gençten 1'i ne eğitimde ne istihdamda"

15 Eylül 2025

"6 ay sonra ne olacağı sorusu cevapsız"

“3 yılda 3 milyondan fazla genç ve 445 milyar TL’lik kaynak” söyleminin ilk bakışta iddialı göründüğünü söyleyen Atabay, programın sınırlılıklarına dikkat çekti:

Büyük rakamlar, tek başına büyük çözümler anlamına gelmiyor. Bugün Türkiye ekonomisi yüksek enflasyon, ciddi bütçe açıkları ve talep daralmasıyla karşı karşıya. Bu koşullarda, ayrılan kaynağın reel karşılığı hızla erirken, kalıcı istihdam yaratma kapasitesi sınırlı kalıyor. Programın temel dayanağı; maaş, sigorta ve harçlık gibi geçici devlet destekleri. Bu destekler kısa vadede nefes aldırabilir, ancak 6 ay sonra ne olacağı sorusu cevapsız. Özellikle Anadolu’da yaygın KOBİ'ler için, devlet desteği bitince istihdamın da bitmesi kaçınılmaz hale geliyor.G

"Gençlerin sorunu yalnızca para değil"

Eleman maliyetinin küçük esnaf ve özel sektörün problemlerinden sadece biri olduğunu ifade eden Atabay, “Daha derin sorun rekabet gücü eksikliği, iş yapamamak, müşteri bulamamak, talep yaratamamak. Devlet maaşı ödese bile, dükkânın işi yoksa istihdam sürdürülemez. Bu nedenle program, istihdamı artırmaktan çok işsizliği geçici olarak erteleme riski taşıyor.” dedi.

Türkiye’de milyonlarca gencin ne eğitimde ne istihdamda olmadığını, gençlerin sorununun yalnızca para değil; eğitimden kopuş, beceri eksikliği, umutsuzluk ve sosyal dışlanmayı da içerdiğini belirten Atabay, “GÜÇ programı bu tabloya temas ediyor ama nitelikli eğitim, mesleki yönlendirme, dijital ve yeşil beceriler konusunda yeterli derinliği sunmuyor. Özellikle evde kalan genç kadınlar için özel destek mekanizmaları hâlâ eksik.” şeklinde kaydetti.

"Gençlerin gelecek kurabilecekleri bir ekonomi yaratmalıyız"

Atabay, gençlere gerçek güç vermenin kısa vadeli programlarla değil “uzun vadeli kalkınma planlarıyla mümkün olacağına” da işaret etti.

• Sadece teşvikle değil üretim yapısında değişim yaratacak ekonomik düzen kurarak,
• Günü kurtaran programlarla ve geçici destekle değil kalıcı iş alanları yaratarak,
• Ömür boyu asgari ücret vaat edecek kadar zayıflamış bir ekonomi yerine uzun vadeli kalkınma vizyonuyla sağlanır.

Sanayi, tarım, tarıma dayalı sanayi, yeşil dönüşüm ve dijital ekonomiyle desteklenmeyen hiçbir istihdam hamlesinin kalıcı olmayacağını da açıklayan Atabay, “Gençlerimize güç vermek istiyorsak, onları yalnızca istatistiklerden düşürmek değil, gelecek kurabilecekleri bir ekonomi yaratmak zorundayız.” şeklinde konuştu.

Ev gençleri artıyor: Gençler yarından ümitsiz

1 Ağustos 2025

(NÖ)