İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan bu yana, 5 Arap ülkesinde toplam 8 önemli enerji tesisi İran tarafından vuruldu.
Saldırılar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki küresel enerji piyasası açısından kritik öneme sahip tesisleri hedef aldı.
Bazı tesislerde yangınlar ve maddi hasarlar meydana gelirken, bazı tesislerde üretim geçici olarak durduruldu veya “mücbir sebep” ilan edilerek üretim kısıtlandı.
BAE'de iki tesis hedef alındı
BAE, 19 Mart'ta Habşan Doğal Gaz Tesisi ile Bab Petrol Sahası'nı hedef alan füze saldırılarının engellendiğini, ancak düşen şarapnel parçaları nedeniyle doğal gaz tesisindeki faaliyetleri durdurduğunu açıkladı.
Habşan Gaz Tesisi, BAE’nin günlük doğalgaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini karşılıyor ve dünyanın en büyük gaz işleme tesislerinden biri. Bab Petrol Sahası ise ülke ekonomisi için kritik öneme sahip.
Katar'daki Ras Laffan tesisleri hedef alındı
Katar Savunma Bakanlığı 18 Mart’ta, ülkenin kuzeyindeki Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne bir füze düştüğünü, bunun LNG ve doğalgaz sıvılaştırma tesisinde yangına yol açtığını, yangının kısa sürede kontrol altına alındığını açıkladı.
Saldırı sonrası Ras Laffan tesisleri için “mücbir sebep” ilan edildi. Tesis, dünya LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılıyor ve stratejik öneme sahip.
Qatar Energy Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Saad bin Şeride el-Kaabi, Ras Laffan Sanayi Şehri'ne yönelik füze saldırılarının verdiği hasara ilişkin yaptığı açıklamada, Avrupa ve Asya pazarlarına yapılan enerji arzının etkilenebileceğini belirtti.
Saldırıların yıllık 12,8 milyon ton üretim kapasitesine sahip LNG üretim tesislerine verdiği zarar hakkında bilgi veren Kaabi, "Zarar gören üniteler, Katar'ın LNG ihracatının yaklaşık yüzde 17'sini temsil etmektedir. Füze saldırıları Katar'ın LNG ihracat kapasitesini yüzde 17 düşürdü ve yıllık yaklaşık 20 milyar dolar gelir kaybına neden oldu. Üretim tesislerimizde meydana gelen büyük çaplı hasarın onarılması 5 yıla kadar sürebilir ve bu durum bizi uzun vadeli mücbir sebep ilan etmeye zorlayacaktır." ifadelerini kullanmıştı.
Fotoğraf: aljazeera.com
Bahreyn’de BAPCO tesisleri mücbir sebep ilan etti
Bahreyn’e ait ulusal enerji şirketi Bahreyn Petrol Şirketi (BAPCO), 5 ve 9 Mart’ta düzenlenen İran kaynaklı saldırıların ardından faaliyetlerinde “mücbir sebep” ilan etti.
5 Mart’ta bir rafineri biriminde sınırlı yangın meydana gelmiş, operasyonlar genel olarak normal şekilde devam etmişti. 9 Mart sabahı gerçekleşen saldırıda ise BAPCO’ya bağlı bir rafineri ünitesi hedef alındı.
Şirketin yerel pazarın ihtiyaçlarını, önceden hazırlanmış planlar doğrultusunda tamamen güvence altına aldığı ve tedarikin kesintisiz sürdürülerek yerel talebin etkilenmeden karşılandığı vurgulandı.
Kuveyt'te iki tesis hedef alındı
Kuveyt’te 19 Mart’ta Abdullah ve Ahmedi limanlarındaki iki rafineri, İHA saldırılarına hedef oldu.
Yangınlar kısa sürede kontrol altına alındı. Ülke, İran tehdidi ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri nedeniyle petrol üretim ve rafinajda önlem olarak kısmi düşüş uyguladı.
Suudi Arabistan'da üç rafineri hedef alındı
Suudi Arabistan’da 19 Mart’ta Yanbu Limanı’ndaki Samref Rafinerisi’ne bir İHA saldırısı denemesi gerçekleşti.
Daha önce 2 ve 4 Mart’ta da saldırı girişimleri olmuş, bazı üniteler zarar görmüş olmasına rağmen enerji arzında herhangi bir aksama yaşanmamıştı.
Dammam’daki Ras Tanura Rafinerisi’ne 2 Mart’ta yapılan İHA saldırısı girişimi ise başarıyla engellendi.
Savunma Bakanlığı Sözcüsü Turki el-Maliki, müdahale sırasında düşen parçaların sivil yerleşim alanlarına yakın bölgelerde küçük çaplı hasara ve rafineride yangına yol açtığını, ancak herhangi bir sivilin yaralanmadığını aktarmıştı.
Yerel kaynaklar, saldırı sonrası tesiste geçici olarak önlem alındığını kaydetti.
Tedarik ve fiyatlara etkisi
Saldırılar, dünya petrol arzının önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki nakliyeyi büyük ölçüde aksattı. Saldırıları takip eden günlerde petrol ve doğalgaz fiyatları ciddi şekilde yükseldi.
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, saldırıların devam etmesi durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara yükselebileceğini öngördü.
ABD-İsrail'in İran'a saldırıları
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
(HA)
