İsrail'de 26. Knesset'i belirlemek üzere yapılan seçimlerde sandıkların yerel saatle 22.00'de kapanmasının ardından yayımlanan çıkış anketleri, hükümet kurma müzakerelerinde Filistinli Arap yurttaşların partilerinin belirleyici konuma gelebileceğini gösterdi.
Netanyahu'nun bloku 61 sandalyeye ulaşamıyor
120 üyeli Knesset'te parlamenter çoğunluk için 61 sandalye gerekiyor. Üç büyük televizyonun güncellenen çıkış anketleri Netanyahu'nun Likud, Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği ve aşırı sağ partilerden oluşan blokuna 50 sandalye öngörüyor.
Eisenkot öncülüğündeki Netanyahu karşıtı partiler ise 52 sandalyede kalıyor. Böylece iki blok da tek başına çoğunluğun altında kalıyor.
Bununla birlikte, Netanyahu'ya yakın yayın çizgisiyle bilinen Kanal 14'ün çıkış anketi iktidar blokuna 60 sandalye veriyor. Bu projeksiyonda Likud 30 sandalyeye ulaşıyor. Ancak Kanal 14'ün tahmininde de Netanyahu bloku çoğunluk sınırının bir sandalye gerisinde.
Çıkış anketleri ile kesin sonuçlar geleneksel olarak çok yakın
İsrail’de çıkış anketleri genellikle kesin sonuçlara birkaç sandalyelik farkla yaklaşırken, 2022 seçimlerinde Netanyahu blokuna 61–62 sandalye öngörülmesine karşılık blok 64 sandalye kazanmıştı; dolayısıyla bu kez üç büyük kanalın ortak 50 sandalye tahmini, Netanyahu’nun çoğunluğu sağlayamayacağına ilişkin güçlü bir gösterge olmakla birlikte kesin sonuç sayılmaz.
Kamu yayıncısı Kan 11 ile Kanal 12 ve Kanal 13'ün ilk projeksiyonlarında Likud 24–25 sandalyeyle birinci, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un Yashar partisi 21–23 sandalyeyle ikinci sırada yer aldı.
Eski Başbakan Naftali Bennett'in B'Yachad (Birlikte) ittifakı 12–14, Yair Golan'ın Demokratlar Partisi 9–10 sandalye düzeyinde görünüyor.
Arap partileri 18 sandalyeye yükseliyor
Çıkış anketlerinin en dikkat çekici sonuçlarından biri, Filistinli Arap yurttaşların partilerinin parlamentodaki temsilinde öngörülen artış.
Hadash, Ta'al ve Balad'ın oluşturduğu Birleşik Liste'ye 11, Mansur Abbas'ın Ra'am partisine ise 7 sandalye öngörülüyor. Böylece Arap partilerinin toplam sandalye sayısı 18'e ulaşabilecek.
Bu sonuç, 2022 seçimlerinde toplam 10 sandalye elde eden Arap partilerin temsili açısından önemli bir artışı demek.
İsrail Komünist Partisi'nin de yer aldığı Hadash'ın Birleşik Liste içindeki temsili sürecek gibi görünüyor. Ancak Ofer Cassif dahil komünist adayların milletvekilliklerinin kesinleşmesi için resmî oy sayımının tamamlanması gerekiyor.
Koalisyonun anahtarı Arap partilerinde
Çıkış anketlerindeki dağılım, Netanyahu karşıtı muhalefetin parlamenter çoğunluğu sağlayabilmek için Arap partilerinin desteğine ihtiyaç duyacağını gösteriyor.
Eisenkot çevresindeki muhalefet partilerinin 52 sandalyesine Ra'am'ın yedi sandalyesi eklendiğinde toplam 59'a ulaşılıyor. Bu durumda Birleşik Liste'den en az iki milletvekilinin daha desteği gerekiyor.
Ancak Eisenkot ve diğer merkez sağ muhalefet liderlerinin Arap partileriyle resmî koalisyon kurmaya karşı tutumları, parlamenter aritmetiğin siyasal bir hükümet anlaşmasına dönüşmesini güçleştiriyor.
Bu koşullarda, Arap partilerinin dışarıdan desteklediği bir azınlık hükümeti kurulamazsa veya partiler arasında yeni bir koalisyon düzenlemesi yapılamazsa, yeniden seçim seçenekleri gündemde.
Katılımda büyük artış
Seçim gecesi açıklanan verilere göre katılım yüzde 77,7'ye ulaştı. Bu oran son yılların en yüksek katılım düzeylerinden biri olarak bildirildi.
Filistinli Arap seçmenlerin katılımına ilişkin ülke çapında kesinleşmiş ayrı bir oran henüz açıklanmadı. Arap partilerinin sandalye projeksiyonlarındaki artış ise bu seçmenlerin hükümet aritmetiğindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
Resmî sayım bekleniyor
İsrail Merkez Seçim Komitesinin oy sayımı sürüyor. Çıkış anketleri kesin seçim sonuçlarını yansıtmıyor ve sandalye dağılımı resmî sayımla değişebilir.
Reuters'a göre sayımın 30 Ekim'e kadar tamamlanması, sonuçların ise 4 Kasım'da resmen yayımlanması bekleniyor.
Çıkış anketlerinin doğrulanması hâlinde seçim, Netanyahu'nun parlamenter çoğunluğunu yeniden elde edemediği, ancak muhalefetin de Arap partilerinin desteği olmaksızın hükümet kuramadığı bir tablo ortaya çıkaracak.
