İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, başta İzmir'in Aliağa ilçesi olmak üzere HABAŞ'a ait fabrika, liman ve diğer işletmelerde yıllar içinde yaşanan işçi ölümlerini derledi.
Buna göre 1995'ten bu yana HABAŞ işletmelerinde en az 45 işçi hayatını kaybetti. Bu ölümlerin 38'i, İSİG Meclisi'nin düzenli iş cinayetleri raporları hazırlamaya başladığı 2013’ten sonra yaşandı.
İSİG Meclisi, 2013 öncesine ilişkin benzer kapsamda bir kayıt bulunmadığını, geçmiş yıllardaki ölümlere ise bazı haberler aracılığıyla ulaşabildiklerini belirtti. bianet ve sol.org haberlerine referans verdi.
Ayrıca bunun “en az işçi ölümü bilgisi” olduğunu hatırlatarak “Öirçok işçinin ölümünü öğrenemiyoruz" dedi.
HABAŞ’ta patlamanın ardından telefon yasağı: İşçilerden protesto
Son 20 günde 21 işçi hayatını kaybetti
İSİG Meclisi'nin kayıtlarına göre, 21 Ekim ile 9 Kasım 2026 tarihleri arasında HABAŞ'ın Aliağa'daki fabrikasında meydana gelen üç ayrı olayda 21 işçi yaşamını yitirdi.
21 Ekim'de HABAŞ'ın taşeronu Akyaka firmasının 55 yaşındaki işçisi Hakan Doğan, fabrikada çalışırken yaklaşık sekiz metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Doğan'ın ailesine şikayetçi olmamaları için 600 bin TL teklif edildi.
5 Kasım'da ise Serdar Endüstri adlı taşeron firmanın işçisi 20 yaşındaki Eyüp Eğinli, iş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada meydana gelen patlamada hayatını kaybetti.
Bu olaydan dört gün sonra, 9 Kasım'da fabrikadaki tavan vincinin koparak elektrik ark ocağına düşmesi sonucu patlama meydana geldi. Patlamanın ardından çıkan yangında hayatını kaybeden işçilerin sayısı 19'a yükseldi.
İSİG Meclisi, patlamada hayatını kaybeden işçilerin isimlerini şöyle sıraladı:
Abdullah Kılınç, Abdülkadir Kınacı, Barış Güney, Ceylan Bıyıklı, Ersin Oğuz, Fatih Işık, Ferhat Maraşlı, Göksel Ünaldı, Güner Gökçe, Hüsnü Ersoy, İlker Sığırtmaçoğlu, Kadir Kaan Özçelik, Mustafa Sert, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Serkan Kurt, Uğur Temel ve Yasin Taşçı.
Önceki yıllarda da ölümler yaşandı
İSİG Meclisi'nin kayıtlarında 2024’te üç, 2022’de bir, 2020’de altı, 2018’de iki, 2017 ve 2014 yıllarında birer, 2013’te ise üç işçi ölümü yer alıyor.
2024’te Kocaeli Kartepe'deki HABAŞ fabrikasında çalışan 41 yaşındaki Yasin Ordukaya, tank yapımı sırasında meydana gelen patlamada ağır yaralandıktan sonra hayatını kaybetti. Aynı fabrikada çalışan 65 yaşındaki Recep Yetimaslan ise 30 Aralık'ta çalışırken kalp krizi geçirdi.
11 Ocak 2024'te Aliağa'daki HABAŞ Limanı'nda çalışan 55 yaşındaki temizlik işçisi Kemal Özdemir, gemiye yükleme yapıldığı sırada üzerine bobin düşmesi sonucu yaşamını yitirdi.
28 Ağustos 2022'de ise 45 yaşındaki vinç operatörü Oktay Eryılmaz, Aliağa'daki fabrikada gece vardiyasında vinçten vince geçerken düşerek hayatını kaybetti.
2020'de altı işçi ölümü kaydedildi
İSİG Meclisi'nin verilerine göre 2020 yılında HABAŞ işletmelerinde altı işçi hayatını kaybetti.
7 Ekim'de 36 yaşındaki Kadir Özdemir, Aliağa'daki fabrikada eskiyen sacları değiştiren taşeron firmanın çalışmalarını takip ederken 10 metre yükseklikten düştü.
14 Ağustos'ta taşeron NEG Mühendislik işçisi 40 yaşındaki Şaban Karaca, çelik blokların taşınması sırasında blokların arasında sıkışarak hayatını kaybetti.
6 Mayıs'ta 50 yaşındaki şoför Niyazi Tükez, İstanbul Kartal'daki HABAŞ deposunda aracına yükleme yaparken iki araç arasında sıkıştı.
9 Eylül'de Aliağa'daki HABAŞ Limanı'nda çalışan 44 yaşındaki Ukraynalı bir gemici, yükleme sırasında el freni çekilmeyen kamyon ile vinç arasında kalarak yaşamını yitirdi. İSİG Meclisi'nin aktardığına göre, olay yerine ambulans 45 dakika sonra ulaştı.
Aynı yıl Aliağa'daki HABAŞ fabrikasının 65 yaşındaki işyeri hekimi Mustafa Selek, COVID-19 nedeniyle hayatını kaybetti.
Liman işletmesinde çalışan taşeron Yüksan firmasının 45 yaşındaki işçisi Raif Çatan ise 6 Kasım'da sabah servisine gelmeyince arkadaşları tarafından ölü bulundu. Ölüm nedeni paylaşılan kayıtta belirtilmedi.
2013-2018 arasında sekiz işçi ölümü
İSİG Meclisi'nin dökümüne göre 2018'de Aliağa'daki fabrikada çalışan 29 yaşındaki Evren Erik, çelik ocağında meydana gelen patlamada ağır yaralandıktan sonra hayatını kaybetti.
Aynı yıl 50 yaşındaki Hasan Bostancı, fabrikanın çelikhane filtre bölümünde baca bakımı sırasında 15 metre yüksekten düşerek yaşamını yitirdi.
13 Ocak 2017'de 29 yaşındaki Serdal Çetin, fabrikada sıkışan sac bobinini düzeltmeye çalışırken sac levhaların arasında kalarak öldü.
16 Aralık 2014'te 40 yaşındaki taşeron kepçe operatörü İbrahim Paşa, bakımını yaptığı kepçenin altında kaldı. İSİG Meclisi'nin aktardığına göre Paşa, sürekli arızalanan iş makinesi konusunda amirlerini daha önce uyarmıştı.
2013’te ise üç işçi ölümü kayıtlara geçti.
25 Ağustos'ta Engin Solmaz, Aliağa'daki fabrikada canavar taşıyla taşlama yaptığı sırada elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti.
15 Mayıs'ta 24 yaşındaki taşeron işçi Olgar Öner, çelikhane bölümünde vinç halatının kopması sonucu yaşamını yitirdi. Öner, fabrikada 45 gün önce işe başlamıştı.
6 Ekim'de 49 yaşındaki HABAŞ tır şoförü Mustafa Babal, Antalya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz taşıdığı araçla dönerken Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybetti.
1995'e uzanan kayıtlar
İSİG Meclisi, düzenli raporlamaya başladığı 2013’ten önceki dönem için de basına yansıyan işçi ölümlerini derledi.
Bu kayıtlara göre, 1999 yılında HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda bir potanın düşmesi sonucu dört işçi hayatını kaybetti.
16 Kasım 2007'de 29 yaşındaki İlyas Kırdı, Aliağa'daki fabrikada hurdaların ayrıştırılması sırasında bir top mermisinin patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
24 Ağustos 2008'de 37 yaşındaki Kutbettin Özkaya, fabrikada kamyonlara yükleme yapılırken vinçten kayan 2,5 tonluk demir bloğun altında kaldı.
Meclisin ulaşabildiği en eski kayıt ise 1995 yılına ait.
HABAŞ işçisi Ali Işık'ın çalışırken hayatını kaybettiği, ancak ölümüne ilişkin ayrıntıların bilinmediği belirtildi. Meclis, Işık'ın ölümünü, 2015 yılında Petkim'de hayatını kaybeden işçi Mustafa Işık'ın geçmişini araştırırken öğrendiklerini aktardı.
İSİG Meclisi, özellikle 2013 öncesindeki ölümlere ilişkin kayıtların sınırlı olduğuna dikkat çekerek yayımlanan sayıların HABAŞ işletmelerindeki tüm işçi ölümlerini yansıtmadığını kaydetti.
HABAŞ’ta ağabeyini kaybeden Şevval Özçelik: Ölüler hakkını savunamaz, bu bizim görevimiz
(HA)
