ABD ve İsrail ordularının 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar ile İran’ın İsrail’e ve Körfez ülkelerindeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları, 12. gününde (11 Mart) sürüyor.
İranlı yetkililer, ülke genelinde yaklaşık 10 bin sivil noktanın bombalandığını ve 1300’den fazla sivilin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Salı gecesi (10 Mart) Tahran’daki Mehrabad Havalimanı da dahil olmak üzere İran’daki çok sayıda nokta bombalanırken, Tahran da İsrail’e ve bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırılarını sürdürdü. Bu durum, küresel enerji fiyatlarında sert bir yükselişe yol açtı.
Öte yandan, ABD’de kayıpların artması ve sivil hedeflere yönelik saldırıların soruşturma konusu olmasıyla birlikte Washington’daki siyasi baskı da tırmanıyor. Kongre üyeleri, savaşın hedeflerine ilişkin kamuya açık oturumlar talep ediyor ve yönetimin stratejisini sorguluyor.
ABD-İsrail saldırılarında ölen İranlı komutanlar için Tahran’da cenaze töreni
Katar merkezli Al Jazeera’nin ülke ülke derlediği gelişmeler şöyle:
İran
İran’daki sivil kayıplar: Tahran, ABD ve İsrail güçlerinin 28 Şubat’tan bu yana yaklaşık 10 bin sivil noktayı bombaladığını, bunun sonucunda 1300’den fazla sivilin öldüğünü açıkladı.
Sivil altyapıya saldırı: İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD ve İsrail’i konutlar ve sağlık tesisleri de dahil olmak üzere sivil altyapıyı kasıtlı olarak hedef almakla suçladı.
Hava saldırıları ve denizdeki faaliyetler: İsrail’in “büyük çaplı dalga” halinde düzenlediği hava saldırılarının ardından, gece boyunca Tahran’ın merkezindeki bir yerleşim bölgesinde güçlü patlamalar meydana geldi. İran Kızılayı, bir konut binasının isabet aldığını ve kurtarma ekiplerinin enkaz altında arama-kurtarma çalışmaları yürüttüğünü açıkladı.
İran’ın misilleme saldırıları: Devrim Muhafızları Ordusu, 37. saldırı dalgasını başlatarak üç saatten uzun süren çok katmanlı saldırılarda süper ağır başlıklı “Hayberşekan” ve “Hürremşehr” füzeleri fırlattı. Saldırılar, Tel Aviv, Hayfa ve Batı Kudüs’ün yanı sıra IKBY’nin başkenti Erbil ve Bahreyn’in başkenti Manama’daki ABD üslerini hedef aldı.
ABD hava saldırıları: ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, salı gününün saldırıların “en yoğun günü” olacağını söyledi. Başkent Tahran’da en az sekiz bölge saldırıya uğradı ve büyük patlama sesleri duyuldu. Ülke genelindeki başka kentler de hedef alındı. Defapress haber ajansının aktardığına göre, İran Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Ebulfazl Şekarçi, ABD ve İsrail ordularının yerleşim bölgelerine yönelik saldırılarına karşılık vereceklerini açıkladı.
ABD-İSRAİL’İN İRAN SALDIRILARINDA 11. GÜN
Pentagon: Bugün İran'daki en yoğun saldırı günümüz olacak
İran Emniyet Genel Müdürü’nden uyarı: Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan, “Düşmanın emriyle sokağa çıkanlar artık protestocu olarak değil, düşman olarak kabul edilecek ve onlara bu şekilde davranacağız,” dedi.
Toksik yağmur uyarısı: Dünya Sağlık Örgütü, İran’daki yakıt depolarına yönelik saldırıların ardından “siyah yağmur” olarak bilinen kirli yağışın sağlık riskleri doğurabileceği uyarısında bulundu. Tahran da dahil olmak üzere petrol tesislerindeki yangınlardan yükselen yoğun duman, yağmur bulutlarıyla karışarak zehirli kirleticiler taşıyan kirli yağışa yol açmıştı.
Tahran’da petrol tesislerine saldırı sonrası toksik yağmur uyarısı
Tahran’da bankaya saldırı: İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hâtemü’l-Enbiya Merkez Karargâhı, Tahran’da bir bankaya düzenlenen saldırının ardından, bölgede ABD ve İsrail’le bağlantılı “ekonomik merkezler ile bankaları” hedef alabileceklerini duyurdu.
Körfez ülkeleri
Suudi Arabistan: Suudi güçleri, ülkenin doğu bölgesi ile Prens Sultan Hava Üssü’nü hedef alanlar da dahil olmak üzere İran’a ait insansız hava araçları (İHA) ve balistik füzelerden oluşan saldırıları önlediklerini açıkladı.
Katar: Savunma Bakanlığı, çarşamba sabahı yeni bir füze saldırısını önlediklerini açıkladı. Bakanlık daha sonra bir başka füze saldırısının da engellendiğini duyurdu. Doha yönetimi, öğle saatlerinden hemen sonra tehdit seviyesini “yüksek” düzeye çıkaran bir uyarı yayımlayarak halka “evlerinde kalmaları” çağrısı yaptı.
Birleşik Arap Emirlikleri: Hava savunma sistemlerinin İran’a ait yeni füze ve İHA dalgasına karşılık verdiği açıklandı. Emirlikler, salı günü 26 İHA’nın önlendiğini, ancak bunlardan dokuzunun kendi toprakları içine düştüğünü belirtti.
Bahreyn: Reuters haber ajansının çarşamba günü geçtiği habere göre, acil durum sirenlerinin çalmasının ardından ülkede dört şiddetli patlama sesi duyuldu.
ABD savunma koordinasyonu: ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan es-Suud ile devam eden İran saldırılarına karşı “Suudi Arabistan’ın savunma kapasitesinin güçlendirilmesi”ni görüştü.
Diplomatik çağrı: Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Muhammed bin Abdülaziz el-Huleyfi, Ortadoğu genelinde çatışmaların azaltılması çağrısında bulundu. Al Jazeera’ya konuşan El-Huleyfi, İran ve ABD’ye yeniden müzakere masasına dönmeleri çağrısı yaptı; İran’ın komşularına yönelik saldırılarının da “kimseye fayda sağlamadığını” söyledi.
Büyük rafineri durdu: Dünyanın en büyük petrol rafinerilerinden biri olan BAE’deki Ruveys tesisi, bir İHA saldırısının ardından önlem amacıyla salı günü faaliyetlerini durdurdu.
Kuveyt’teki ABD üssüne saldırı: İran’ın yarı resmî haber ajansları Fars ve Mehr’e göre, Devrim Muhafızları Ordusu Kuveyt’teki bir ABD üssünü en az iki füzeyle hedef aldı. Kuveytli yetkililer ise konuya ilişkin henüz yorum yapmadı.
Gemilere saldırı: Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), biri Dubai yakınlarında, diğeri Hürmüz Boğazı’nda olmak üzere bir dökme yük gemisi ile bir kargo gemisinin kimliği belirsiz mühimmatlarla vurulduğunu bildirdi.
Trump'tan İran'a Hürmüz tehdidi
ABD
Kongre’den tepki: Yönetimin çatışmanın hedeflerini ya da süresini açıklığa kavuşturmayan gizli bilgilendirme toplantılarının ardından, ABD Senatosu’ndaki Demokratlar savaşla ilgili kamuya açık oturumlar yapılmasını talep ediyor.
ABD askerî kayıpları: Pentagon, “Destansı Gazap Operasyonu”nun (Operation Epic Fury) başlamasından bu yana yaklaşık 140 ABD askerinin yaralandığını ve yedisinin öldüğünü doğruladı.
Minab kız okulu saldırısı soruşturması: Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin İran’da füze ve nükleer programlara odaklanarak 5 binden fazla hedefi vurduğunu söyledi. Leavitt ayrıca, yaklaşık 175 öğrenci ve öğretmenin ölümüne yol açan İran’daki Minab kız okuluna yönelik saldırıyla ilgili süren askerî soruşturmaya da değindi. Beyaz Saray Szöcüsü, ortaya çıkan fotoğrafik kanıtların saldırıdan bir ABD füzesinin sorumlu olduğunu düşündürdüğünü, yönetimin de soruşturmanın sonucunu kabul edeceğini belirtti.
MİNAB KIZ OKULU KATLİAMI
İran Kızılayı: Okul 40 dakika arayla iki kez bombalandı
Hürmüz’de mayın döşeme gemilerinin imhası: ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarında faal olmayan 16 İran mayın döşeme gemisinin imha edildiğini açıkladı.
Tahliyeler: Ortadoğu’dan 43 binden fazla ABD vatandaşı, tarifeli uçuşlar ve Dışişleri Bakanlığı tarafından kiralanan uçaklarla tahliye edildi.
İsrail
İran’ın misilleme saldırıları: İsrail medyası, İran’ın İsrail’e fırlattığı tüm füzelerin önlendiğini ve Tel Aviv ile ülkenin orta kesimlerinde sirenlerin çaldığını bildirdi.
ABD’den İsrail’e petrol altyapısı uyarısı: ABD merkezli Axios sitesine göre Washington, İsrail’e İran enerji tesislerine yönelik saldırılardan “memnun olmadığını” iletti ve Washington’ın onayı olmadan bu saldırıların durdurulmasını istedi. Al Jazeera, bu haberi bağımsız olarak doğrulayamadı.
Hacklenen kameralar: İsrail Siber Güvenlik Dairesi, savaşın başlamasından bu yana casusluk amacıyla güvenlik kameralarına yönelik onlarca İran kaynaklı ihlal tespit edildiğini açıkladı ve kamuoyuna şifreler ile yazılımları güncelleme çağrısı yaptı.
Diplomatik koordinasyon: ABD’nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff, süren askerî harekâtı koordine etmek üzere büyük olasılıkla gelecek hafta İsrail’e gideceğini söyledi.
Lübnan, Irak ve IKBY
Lübnan’da yoğunlaşan İsrail saldırıları: İsrail ordusu, Beyrut’un merkezinde bir konut binasını bombalayarak yangına ve birkaç katta geniş çaplı hasara yol açtı. Lübnanlı yetkililer, 2 Mart’tan bu yana en az 570 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
Çarşamba günü, Lübnan genelinde düzenlenen İsrail hava saldırılarında en az 19 kişi öldü.
İranlı diplomatların öldürülmesi: İran, Beyrut’ta düzenlenen bir İsrail saldırısında dört İranlı diplomatın öldürülmesine sert tepki gösterdi. Tahran, “terör saldırısı” olarak nitelediği bu eylem nedeniyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde adalet talep etti.
Lübnan’da kitlesel yerinden edilme: BM’ye göre İsrail ile çatışmalar nedeniyle 667 binden fazla kişi yerinden edildi.
Irak ve IKBY’ye hava saldırısı: Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Salı günü Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) ile bağlantılı bir grubu da kapsayan çeşitli noktaların vurulmasının ardından, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya ülkenin saldırılar için bir sıçrama tahtası olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi. ABD üslerine ev sahipliği yapan Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi de (IKBY) İran’ın saldırılarına maruz kaldı.
İran’dan IKBY’ye tehdit
(VC)
