İran: 20 yaşındaki Kürt kadın Donya Mohammadi idam edildi

İran’da idam cezalarını izleyen Hengaw İnsan Hakları Örgütü, 20 yaşındaki Kürt kadın Donya Mohammadi’nin İlam Merkez Cezaevi’nde idam edildiğini açıkladı.

Hengaw’ın 20 Ağustos Perşembe günü saat 10.22’de yayımladığı bilgiye göre infaz bir gün önce, 19 Ağustos Çarşamba günü şafak vakti gerçekleştirildi. İran’ın resmi medyası ve yargıya bağlı haber kaynakları infazı henüz duyurmadı. 

Mohammadi, İran’ın İlam eyaletindeki Eyvan-e Garb kentinde yaşıyordu. Gözaltına alındığında 18, idam edildiğinde 20 yaşındaydı. 

Kuzenini zehirleyerek öldürmekle suçlandı

Hengaw’ın kaynaklarına göre Mohammadi, iki yıl önce kendisiyle evlenmek isteyen kuzenini alüminyum fosfitle zehirleyerek öldürmekle suçlanarak gözaltına alındı.

İran’da özellikle tahıl depolarında böcek ilacı olarak kullanılan ve son derece zehirli olan alüminyum fosfit, ülkede yaygın olarak “pirinç tableti” adıyla biliniyor.

Mohammadi, yargılama sonunda “kısas” cezasına mahkûm edildi. İran ceza hukukunda kasten öldürme davalarında uygulanan kısas, öldürülen kişinin yakınlarına failin idam edilmesini isteme ya da belirli koşullarda kan parası karşılığında cezadan vazgeçme imkânı tanıyor.

Hengaw’ın bugünkü açıklaması, Mohammadi’nin yargılandığı mahkemeyi, hükmün tarihini, avukata erişimini veya ailesinin uzlaşma girişiminde bulunup bulunmadığını belirtmiyor. 

Olayın Mohammadi’nin evlenmek istemediği bir kişi tarafından evliliğe zorlanmasıyla bağlantılı olup olmadığı konusunda da doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Hengaw yalnızca öldürülen kuzenin Mohammadi ile evlenmek istediğini bildiriyor. 

İnfaz resmi kayıtlara geçmedi

Mohammadi’nin idamı İran yargısı tarafından veya resmi medya tarafından açıklanmadı. Hengaw, infaz bilgisinin örgütün İran içindeki kaynaklarından geldiğini belirtiyor. 

İran’daki idamların önemli bir bölümü resmi makamlar tarafından kamuoyuna duyurulmuyor. Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü’nün (IHRNGO) 6 Ağustos’ta yayımladığı son aylık döküme göre, 2026’nın ilk 7 ayında en az 444 kişi idam edildi; bunların 12’si kadındı. Yalnızca temmuz ayında en az 71 infaz kaydedildi. 

IHRNGO’nun güncel izleme sayacı ağustos ayında toplam infaz sayısının 450’yi geçtiğini gösteriyor.

Kadınlar ve kısas cezaları

İran’da idam edilen kadınların önemli bir bölümü kasten öldürme suçlamasıyla kısas cezasına mahkûm edilenlerden oluşuyor. İran İnsan Hakları Örgütü’nün kadınlar ve ölüm cezasına ilişkin araştırmaları, bu davaların bir bölümünde kadınların aile içi şiddet, erken yaşta evlilik ve ekonomik bağımlılık gibi koşullar içinde yaşadıklarını; ancak bunların mahkemelerde cezayı hafifletici unsur olarak yeterince dikkate alınmadığını ortaya koyuyor. Bu genel örüntünün Mohammadi’nin davasında bulunup bulunmadığı, mevcut kaynaklardan doğrulanamıyor. 

Uluslararası insan hakları kuruluşları ölüm cezasının kaldırılmasını isterken, İran dünyada bu cezayı en sık uygulayan ülkeler arasında yer alıyor.

(AEK)