15 kuruluşun bugün yayımlanan ortak açıklamasında, kanal sahibine yönelik mali suç soruşturmasının bütün bir haber merkezinin yönetimine el konulmasını haklı gösteremeyeceği vurgulandı:
“Bir kanal sahibine yönelik ceza soruşturması, haber merkezinin denetimini ele geçirmeyi ve yayınlarını susturmayı haklı gösteremez.”
Açıklamada, Cafer Mahiroğlu'nun da aralarında bulunduğu 17 kişi hakkında gözaltı kararı verildiği, 11 kişinin gözaltına alındığı, ancak gözaltına alınanlar arasında gazeteci veya haber merkezi çalışanı bulunmadığı hatırlatıldı.
Kuruluşlar, suçlamaların kişisel sorumluluk kapsamında, masumiyet karinesine bağlı kalınarak bağımsız yargı tarafından incelenmesi gerektiğini belirtti:
“Bir mal sahibi veya yöneticisine yöneltilen suçlamalar kişisel sorumlulukla ilgilidir. Bunlar, bütün bir haber merkezine el konulmasını, yayınlarının kesilmesini ve gazetecilerle izleyicilerin haber üretme ve alma haklarından yoksun bırakılmasını haklı göstermez.”
“TMSF ülkenin en büyük medya işverenine dönüştü”
Ortak açıklamada Halk TV operasyonu, Ekim 2025'te TELE1'e kayyım atanmasıyla birlikte değerlendirildi.
Kuruluşlar, Mart 2026'da yayımlanan Türkiye'de Bağımsız Gazeteciliğin Sistematik Kuşatılması raporuna atıfta bulunarak medya kuruluşlarına yönelik el koymalar sonucunda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) Türkiye'nin en büyük medya işverenine dönüştüğünü bildirdi.
Açıklamada şöyle denildi:
“Bu, yetkililerin medya sahiplerine yönelik suçlamaları eleştirel yayın kuruluşlarını devlet denetimine almak için nasıl kullandığının çarpıcı bir örneğidir.”
Kuruluşlar, Halk TV operasyonunun Ekrem İmamoğlu'nun mahkemede savunmasına başlamasının beklendiği gün gerçekleştirilmesinin de dikkat çekici olduğunu belirtti.
“Anayasa basının sansür edilemeyeceğini söylüyor”
Ortak açıklama, Türkiye Anayasası'nın 28. maddesindeki basın özgürlüğü güvencesini hatırlatarak kayyım uygulamasının bu güvenceyle çatıştığını savundu:
“Anayasa'nın 28. maddesi basının özgür olduğunu ve sansür edilemeyeceğini açıkça belirtiyor.”
Bildiriyi imzalayan 15 kuruluş, açıklamalarında yalnızca uygulamaya tepki göstermekle yetinmeyerek basın özgürlüğünün korunması için alınması önerilen somut hukuki ve idari önlemleri de sıraladılar.
15 kuruluşun Türkiye yetkililerinden beş somut talebi
Türkiye yetkililerine çağrımızdır:
Halk TV'ye kayyım atanması kararını derhal kaldırın; kanalın herhangi bir müdahaleye uğramadan yeniden yayın yapmasına izin verin ve editoryal bağımsızlığını güvence altına alın.
Halk TV'nin sosyal medya hesaplarına yönelik kısıtlamaları kaldırın; kanalın ve gazetecilerinin dijital platformlar üzerinden özgürce haber yayımlayabilmelerini ve dağıtabilmelerini güvence altına alın.
Medya kuruluşlarının sahipleri veya yöneticileri hakkında yürütülen bütün soruşturmaların hukuka uygun usullere ve masumiyet karinesine saygı göstermesini sağlayın; alınacak her türlü ihtiyati tedbirin yayın kuruluşunun editoryal faaliyetlerine değil, yalnızca soruşturmanın ilgili olduğu kişilere yönelik olmasını güvence altına alın.
Editoryal bağımsızlığa müdahale etmek için ceza soruşturmalarını kullanmaktan kaçının; medya kuruluşlarına yönelik bütün kısıtlamaların kesinlikle gerekli, orantılı ve ifade özgürlüğü ile medya çoğulculuğu ilkelerine uygun olmasını sağlayın.
Bağımsız gazeteciliğe orantısız müdahaleleri önlemek için medya kuruluşlarına kayyım atanmasını ve medya varlıklarına el konulmasını düzenleyen yasal çerçeveyi gözden geçirerek reform yapın; ilgili yasaları ve uygulamaları Türkiye'nin anayasal güvenceleriyle ve uluslararası insan hakları yükümlülükleriyle uyumlu hale getirin.”
İmzacılar:
Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI), ARTICLE 19 Europe, Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Avrupa Türk Gazeteciler Birliği, Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi (ECPMF), Türkiye Yabancı Medya Derneği (FMA), IFEX, IPS İletişim Vakfı/bianet, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Norveç Helsinki Komitesi (NHC), Bağımsız Gazetecilik Platformu P24, PEN Norveç, Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) ve Güneydoğu Avrupa Medya Örgütü (SEEMO).
(AEK)
