Cenevre'de 6 Mart’ta başlayan 24. Uluslararası Film Festivali ve İnsan Hakları Forumu (FIFDH), 15 Mart'a kadar sürecek. "Otoriterliğe Direnmek" temasıyla düzenlenen festival; 35 belgesel, 9 kurgu filmi, 12 kısa film ve 21 forumla izleyiciyle buluşacak.
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi'nin yıllık oturumuna paralel düzenlenen festival, sinemayı bir direniş alanı olarak tanımlıyor. Bu yıl Fransız oyuncu Adèle Haenel, BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Filistinli yazar Adania Shibli ve Türkiye'den deniz koruma aktivisti Zafer Kızılkaya gibi isimler festivalin misafirleri arasında yer alıyor.
Afgan bir sanatçının kaçışıyla başladı
Festival, yönetmenler Mehrdad Oskouei ve Soraya Akhlaghi'nin A Fox Under a Pink Moon filmiyle perdelerini açtı.
Avrupa'ya sığınmak için yola çıkan genç Afganlı bir sanatçıyı anlatan film, festivalin ilk görüntüsü olarak özenle seçilmiş: Göç, sürgün, sanatın direnci.
Kapanışta ise Claire Denis'nin Le Cri des gardes filminin İsviçre prömiyeri yer alacak. Fransız sinemasının duayeni Denis, kapanış töreninde hazır bulunacak.
Festivalin afişini çizen isim, jüride de yer alıyor
Bu yılın afişi İngiliz fotoğrafçı ve yönetmen Zed Nelson'ın The Anthropocene Illusion serisinden iki fotoğraftan oluşan bir diptik.
Nelson, altı yılda dört kıtada çektiği bu serisiyle ekranlarla filtrelenmiş bir gerçekliği ve bunun yarattığı sorumsuzluğu ele alıyor. Dikkat çekici olan şu: Nelson aynı zamanda bu yılın Yaratıcı Belgesel jürisinde de yer alıyor.
"Çoğalan ekranlar ve parçalanmış bilgi çağında, gerçeklik çoğu zaman anlamayı değil korkuyu körükleyen anlatılara dönüşüyor." Festival Direktörleri Laura Longobardi ve Laila Alonso Huarte
Frankfurt'ta susturulan ses, Cenevre'de jüride
Bu yılın en dikkat çekici jüri seçimi Filistinli yazar Adania Shibli.
Shibli'nin Minor Detail romanı 2021 International Booker Ödülü'ne aday gösterilmişti. Ekim 2023'te, 7 Ekim saldırısının hemen ardından Frankfurt Kitap Fuarı, Shibli'nin LiBeraturpreis ödül törenini iptal etti. Shibli'ye danışılmadan alınan bu karar üzerine Nobel ödüllü Annie Ernaux ve Olga Tokarczuk da dahil 600'den fazla yazar protesto mektubu imzaladı.
Shibli'nin 2026 FIFDH jürisinde yer alması ve BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese'nin de aynı festivalde konuşacak olması, festivalin net bir tutum sergilediğini gösteriyor.
“Yerleşimin İbranice adı var, Arapça adının hikâyesini ise kimse size anlatmıyor”
Küçük Bir Ayrıntı: Adı bilinmeyen Bedevi kız çocuğuna yakılan ağıt
Türkiye'nin de adının geçtiği film: Palestine 36
Festivalin kurgu bölümünde yer alan Palestine 36, Filistin'in bu yılki Oscar adayı. Yönetmen Annemarie Jacir'in on yıllık emek verdiği film, 1936 Filistin Ayaklanması'nı anlatıyor. Toronto'da 20 dakikalık ayakta alkış, Tokyo Grand Prix.
İsrail'de yasaklandı; Doğu Kudüs'te bir gösterime baskın düzenlendi.
Filmin ortak yapımcıları arasında BBC Film, BFI ve TRT yer alıyor. Türkiye'nin devlet yayıncısı bu Filistin filminin yapımına katkı verdi.
Türkiye'den bir ses: Zafer Kızılkaya
Türkiye’den deniz koruma aktivisti Zafer Kızılkaya 13 Mart'ta festivalin rewilding (yeniden vahşileştirme) forumuna katılacak.
Akdeniz Koruma Derneği'nin kurucusu olan Kızılkaya, Gökova Körfezi'nde Türkiye'nin ilk topluluk yönetimli Deniz Koruma Alanı'nı kurdu. 2023 Goldman Çevre Ödülü sahibi ve bu ödülü alan ilk Türk.
Forumda 1970'ten bu yana vahşi hayvan popülasyonlarının yüzde 73'ünün yok olduğunu hatırlatan veriler eşliğinde ekosistemlerin nasıl onarılabileceği tartışılacak.
Sinema endüstrisini terk eden aktivist: Adèle Haenel
İki César ödüllü Fransız oyuncu Adèle Haenel, 2022'de sinema endüstrisini protesto ederek bıraktı. 2020'de César töreninde Roman Polanski ödül alırken 'Utanç!' diye bağırarak salonu terk etmişti. Haenel, 9 Mart'ta feminist, LGBTİ+ ve Filistin dayanışmasının kesişim noktasını ele alan bir oturumda konuşacak.
FIFDH Türkiye'ye yabancı değil
2017'de, Özgür Gündem davası nedeniyle tutukluluk sürecinde bulunan Aslı Erdoğan, Cenevre'ye video mesajıyla seslenmişti. 2024'te yönetmen Eylem Kaftan'ın Bir Gün, 365 Saat filmi gösterildi. Bu yıl ise Kızılkaya sahnede.
Festival 15 Mart'a kadar devam edecek
25'ten fazla ülkeden 44 film; bunun yanı sıra Francesca Albanese'nin katılacağı uluslararası hukuk tartışmaları, iklim forumları, trans haklara yönelik saldırıları ele alan oturumlar.
(MEÖ/HA)
