Dünyada her yıl milyonlarca insan çeşitli nedenlerle yaşadığı toprakları terk etmek zorunda kalıyor. ‘Daha iyi’ bir hayat arayışı ile başlayan yolculuk giderek daha da zorlaşıyor. Hedefledikleri ülkeye varmayı başarmaları dahi yetmiyor.
İngiltere’de yapılan yasal bir düzenleme ile mültecilerin, daimi oturum başvurusu için 20 yıl beklemesi gerekecek.
17 Kasım 2025’te Home Office tarafından yayımlanan ve “Command Paper” olarak ifade edilen ve 21 Kasım 2025 tarihinde ise İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood tarafından açıklanan düzenleme mülteciler için radikal bir değişiklik oldu.
Yeni politika tasarısı göç karşıtı sağ popülist bir isim olan Nigel Farage'ın partisi Reform UK'nin anketlerde güçlendiği bir dönemde açıklandı. Henüz yürürlüğe girmemiş olan bu plan, önümüzdeki yıl gelmesi beklenen büyük bir reform paketinin zeminini oluşturan bir politika bildirisi olarak tanımlanıyor.
İngilterede hükümet bu değişimi dört ana gerekçeyle açıklanıyor:
- Küçük bot geçişlerinin artması
- Destek altında bekleyen sığınmacı sayısının yükselmesi
- Reddedilmiş ancak geri gönderilemeyen dosyaların birikmesi
- Sistemin maliyetinin “kontrolsüz” hale gelmesi olarak
Yeni Model: “Temel Koruma – Core Protection”
Yeni dönemde mülteci statüsü, geçmişte olduğu gibi kalıcı bir yerleşim anlamına gelmeyecek. Sistem, yalnızca uluslararası yükümlülüklerin gerektirdiği asgari korumayı sunacak şekilde yeniden tasarlanıyor.
İşte en kritik değişiklikler:
1. Kısaltılmış Oturum Süresi
Mevcut sistem: 5 yıl oturum → ardından ILR (süresiz yerleşim)
Yeni sistem: 30 ay oturum → yalnızca koruma ihtiyacı devam ediyorsa yenileme
Yani mülteci statüsü artık uzun vadeli bir güvence olmaktan çıkıyor. Koruma ihtiyacı ortadan kalktığında kişinin ülkeden çıkarılması gündeme gelecek.
2. Yerleşime Giden Yol 20 Yıla Çıkıyor
Bugüne kadar bir mülteci, 5 yılın sonunda ILR için başvurabiliyordu. Yeni düzenlemede ise, ILR başvurusu ancak 20 yıl sonra mümkün olacak.
Ayrıntılı kriterler “earned settlement” adlı yeni bir istişare süreciyle netleşecek; ancak 20 yılın altına düşmeyeceği açıkça söyleniyor.
3. “Protection Work and Study Route”: Sistemin Yeni Anahtarı
Hükümet, mültecilerin temel koruma statüsünde “takılı kalmasını” istemiyor. Bu nedenle onların daha hızlı entegrasyonunu hedefleyen yeni bir rota getiriliyor:
Bir kişi: Uygun seviyede bir iş bulursa ya da eğitim programına başlarsa ve ücretini öderse bu yeni vize türüne geçebilecek.
4. Aile birleşimi artık otomatik değil
Mevcut uygulamada mülteciler ücretsiz ve şart aranmadan ailelerini getirebiliyordu.
Yeni sistemde, temel korumada otomatik aile birleşimi hakkı kaldırılıyor. Aile birleşimi için, önce Work & Study rotasına geçiş şartı getiriliyor. Sponsorluk koşulları, diğer göçmen kategorileriyle aynı olacak. Bu da aile birleşiminin hem daha zahmetli hem de daha masraflı hale geldiğini gösteriyor.
5. Kamu Fonlarına Erişimin Kısıtlanması
Hükümet, mültecilere sağlanan mali desteğin azaltılmasını da planlıyor. Amaç şu şekilde ifade ediliyor: “Ekonomik katkı sağlayanlara öncelik verilmesi.” 2026’da bu konuda kapsamlı bir istişare süreci başlayacak. Sosyal yardımların erişim şartları muhtemelen önemli ölçüde sıkılaşacak.
6. Yasadışı Çalışma ile Mücadelede Sert Önlemler
Bu aslında mülteci politikasından daha geniş bir konu, ancak değişiklikler mültecileri de etkileyecek:
- İşveren sorumlulukları ciddi şekilde artırılıyor
- Right-to-work kontrolleri genişletiliyor
- Dijital kimlik doğrulama zorunlu hale geliyor
- Cezalar rekor seviyelere çıkarıldı
Bu durum, özellikle koruma statüsü belirsiz kişilerin iş bulmasını ciddi biçimde zorlaştıracak.
Birleşik Krallık’ta Sığınma Sisteminin Yeni Dönemi
Bu politika paketi, İngiltere’nin modern tarihinde görülmüş en kapsamlı ve en sert sığınma reformu olarak yorumlanıyor. Birleşik Krallık, artık “koruma sağlanan ama kalıcılığı garanti edilmeyen” bir model benimsiyor. Kalıcı olarak ülkede yaşamak isteyen herkes için en gerçekçi rota, yeni Work & Study sistemi olacak.
Eğer bir düzenli göçmen 12 aydan kısa süredir devlet yardımı alıyor ise 15 yılda süresiz oturum başvurusu yapabilecek. Ancak 12 aydan uzun süre devlet yardımı alan göçmenlerin 20 yıl beklemesi gerekecek .Brexit sonrası sağlık ve sosyal bakım hizmeti vizeleriyle gelenlerin ise 15 yıl beklemesi gerekecek. Süresiz oturum başvurularında ise, başvurudan önce üç yıl boyunca 125.140 İngiliz sterlini geliri olanlar 3 yıl, yılda 50.270 sterlin geliri olanlar için ise ILR başvuru süresi beş yıl olarak uygulanacak .
(İCÇ)
