Belçika’nın başkenti Brüksel, Avrupa Parlamentosu bünyesinde "Türkiye ve Kürtler Diyalogda: Barış, Uzlaşı ve Demokrasi" başlıklı yuvarlak masa toplantısında, bölgedeki siyasi süreçler ve Rojava’daki son gelişmeler ele alındı.
AP konferansında konuşan Sancar: Barış olmadan demokrasi olmaz
Toplantıda, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar ile Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı Îlham Ahmed ve YPJ Genel Komutanı Rohilat Efrîn de yer aldı.
"Saldırı demokrasiye dönük bir saldırı"
İlham Ahmed ve Rojhilat Efrîn gündemdeki konulara dair basın toplantısı düzenledi. Ahmed, yapılan toplantının önemli olduğunu kaydederek şunları söyledi:
"Rojava ve Kürtler için yapılan destekler demokrasi ve adalet için yapılan desteklerdir. Toplantıda alınan kararlar Suriye’de herkesin birlikte özgür yaşaması için alınan kararlar olarak görüyoruz. Kürtlerin hakları uzun yıllardır Suriye’de ayaklar altına alındı. Kürtler tarihte insanlık ve özgürlük için büyük bir mücadele verdi. İnsanlığı büyük bir IŞİD tehdidinden kurtardı. Bu halkın statüsüne ve haklarına kavuşması için herkesin bunun takipçisi olması gerek. Henüz bu gerçekleşmedi. Kürtler saldırıya maruz kaldı. Bu saldırı demokrasiye dönük bir saldırıdır. Kuzey ve Doğu Suriye’de demokratik bir sistem vardı, saldırılar buna dönüktü."
"Saldırı ve savaş tehlikesi devam ediyor"
Anlaşmanın Kürtlerin haklarına kavuşması için yapıldığını vurgulayan İlham Ahmed, "Bir anlaşma oldu, ateşkes olması için. Bu anlaşma çerçevesinde henüz gerçekleşmeyen bir çok madde var" diyerek şöyle devam etti:
"Entegrasyon daha gerçekleşmedi, bazı adımlar atılıyor. Her ne kadar bazı sorunlar olsa da bu devam ediyor. Hala görüş alışverişleri yapılıyor. Ancak hala yeni bir saldırı ve savaş tehlikesi devam ediyor. Kürtler ve Araplar arasında bir savaş çıkarma arayışları sürüyor. Bu çok tehlikelidir. Yeni bir savaş tehlikesi sürüyor. Şu ana kadar atılan adımlar olumludur. Kürtlerin haklarının kalıcı olması, Kürtlerin yeni Suriye’nin yönetimine katılması gerek ancak bu daha gerçekleşmedi. Bu önemli bir noktadır. Yeni Suriye’de Kürtlerin söz sahibi olması önemli ancak bu gerçekleşmiş değil."
"Herkesin kendi toprağına dönmesi gerek"
İlham Ahmed, kadınların her alanda söz sahibi olması ve yönetime katılması yönünden ciddi eksikliklerin olduğunun altını çizerek şunları söyledi:
"IŞİD tehlikesi devam ediyor. Birçok IŞİD’linin tutulduğu yer hükümetin eline geçti. ABD bölgeden çekiliyor. Bundan sonra Kürt sorunu nasıl çözülecek? noktasında henüz bir garanti yok. Bunun için buraya geldik ve bazı toplantılar yapıyoruz. Yapılan anlaşmanın garantörleri olması gerek. Bazı kişiler ‘biz garantörüz’ diyor ancak bu yeterli değil, entegrasyon nasıl olacak bunu belirlemek lazım. Kürtlerin hakları, Kürt bölgelerinin özerkliği yapılan anlaşmada var, bunun nasıl yapılacağı konuşulması gerek. Birçok göçmen var. Cizîr bölgesinde birçok göçmen var. Bunların evlerine dönmesi gerek. Okullarda kalıyorlar. Dönmeleri için bir anlaşma yapıldı ancak bu daha gerçekleşmedi. Bunun yakından takip edilmesi gerek. Herkesin kendi toprağına dönmesi gerek. Burada da buna dair toplantılarımız olacak."
Efrîn: Entegrasyonun teyit edilmesi gerek
Tarihi bir direnişin sonucu olarak bugün Avrupa’da olduklarını belirten Rohilat Efrîn ise şunları söyledi:
"Direniş ile kazanımlar korundu ve biz buradayız. Rojava’nın kazanımlarının korunması 4 parça Kürdistan için önemlidir. Herkes bunun savunmasını yapıyorsa bu meselenin bir global mesele olduğunu gösterir. Suriye hala bir kaos içinde. Bu kaos son bulmuş değil. Bunun son bulması için entegrasyonun gerçekleşmesi gerek. Rojava devrimi bir kadın devrimi. Entegrasyon olacaksa bunun teyit edilmesi gerek. Suriye’de YPJ’siz bir ordu düşünülemez. Kazanımlarımızı sahip çıkarak koruya biliriz. Burada yapacağımız toplantılar ile bunu dillendireceğiz. YPJ’nin varlığının korunması Rojava’nın varlığının korunması anlamına gelecektir."
"Avrupa çözüme garantör olmalı"
İlham Ahmed, Afrin’e dönmesi için 400 ailenin hazır olduğunu belirterek, henüz ne zaman döneceklerinin tarihinin net olmadığını kaydetti. Rojava’ya dönük saldırılara karşı Federe Kürdistan Bölgesi’nin büyük destekler verdiğini kaydeden İlham Ahmed, bu desteğin ilerleyen günlerde devam etmesi temennisinde bulundu.
İlham Ahmed, "Rojava ve Başûr’un demografisi bir birine benzemiyor. Ancak olumlu tecrübeleri referans alabiliriz. Bir daha savaş çıkmaması için Avrupa Parlementosu görev alabilir. Avrupa Suriye’de çok destekte bulunuyor. Çözüm için garantör olmaları çözüme katkı olur" dedi.
IŞİD’in bitmediğini belirten Rohilat Efrîn, "Belirsizlik DAİŞ’i büyütür. Son günlerde çok saldırı oldu. Bize dönük de bu saldırı tehditleri var. Bugün kadınların sürdürdüğü mücadele ile buradayız. Bir kadın savaşçı olarak burada olmam bütün kadınların, şehitlerin mücadelesiyledir" dedi.
Konferans
Konferansın açılış konuşmasını Sosyalist ve Demokratların İlerici İttifakı Grubu (S&D) üyesi Evin İncir yaptı. Evin İncir, entegrasyonun önemli olduğunu ama Kürtlerin haklarına tam saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
İlham Ahmed, Suriye’deki Kürtlerin durumunu ve taleplerini anlatırken Kürtlerin haklarının anayasal olarak güvenceye alınması gerektiğini kaydetti. Kürtlerin IŞİD’e karşı mücadelesine dikkat çeken İlham Ahmed, Kürtlerin yeni Suriye’nin inşasında daha güçlü yer almasında ittifaklarından daha fazla destek görmeyi umut ettiklerini belirtti. İlham Ahmed,, IŞİD tehdidinin hala sürdüğünü ve son günlerde hareketliliklerinin görüldüğünü ifade ederek, “Bu nedenle entegrasyon ve askeri konumlanmanın doğru yapılması gerekiyor” dedi. Kürtçe eğitimde iki saatlik hakkı kabul etmediklerini söyleyen İlham Ahmed, bunun temel bir hak olarak anayasada yer alması gerektiğini kaydetti.
"Afrin’i Afrinliler yönetmeli"
İlham Ahmed, geri dönüşler konusunda sorunlar olduğunu ve 50 bin dolayında Afrinlinin hala göçmen olduğunu ve birçok kez yerlerinden edildiğini ifade ederek, “Güvenlik ve yönetimin Afrinliler tarafından yürütülmesi gerekiyor. Ama bu konuda henüz adım atılmış değil” dedi. Kürtlerin devlet içinde ve bakanlıklar içerisinde yer alması gerektiğini belirten İlham Ahmed Rojava’da ise bir yerel yönetimin ve güvenliğin olması gerektiğinin altını çizdi.
"AB Kürtler için garantör olmalı"
İlham Ahmed, “Katliamların önünü almak ve Şam’daki hükümette yer almak ve Kürtler ile diğer halkların anayasada tanınması için sahada gözetim yaparak bir garantörlüğe ihtiyaç var” diyerek AB’ye çağrıda bulundu.
AP üyelerinin soruları yanıtlandı
İlham Ahmed ve Rohilat Efrîn, konferansa katılan AP üyelerinin sorularını da yanıtladı. İlham Ahmed, Kobani üzerindeki kuşatmanın kaldırılması için görüşmelerin sürdüğünü belirterek, insani açıdan Kobani’de durumun ağır olduğunu söyledi. Rohilat Efrîn de IŞİD’lilerin ordu içerisine girdiğine dair bilgileri ve endişelerinin olduğunu belirterek, kamplardaki IŞİD’lilerin de endişe yaratmaya devam ettiğinin altını çizdi. Rohilat Efrîn, “IŞİD tehlikesi sürüyor” derken Kürtlerin hakları konusunda endişelerin sürdüğünü, zira Kobanê’nin hala kuşatma altında olmasının bu endişeleri arttırdığını kaydetti.
İlham Ahmed, bir soru üzerine “Avrupa Parlamentosu Kürtlerin korunması gerektiği konusunda bir karar aldı ama hangi mekanizma ile korunacaklar? Kürtlerin korunması için bir mekanizmaya ihtiyaç var. Sahada bir komisyon kurabilirler. Hem bu süreci takip edebilirler hem de Kürtleri haklarının anayasal olarak tanınmasını takipçisi olabilirler” şeklinde konuştu.
"Federasyon istemediğimiz doğru değil"
İlham Ahmed, Kuzey ve Doğu Suriye’de demokratik bir yapı kurmalarına rağmen Avrupa Birliği’nin kendilerini davet etmedikleri ve herhangi bir anlaşma kendileriyle yapmadıkları eleştirisinde bulundu. Rohilat Efrîn, Şam’da geçici bir hükümet kurulduğunu ama Kürtlerin bu hükümette yer almadığını belirtirken, bakanlık için bir isim vermelerine rağmen ama resmi olarak bir adım atılmadığını kaydetti. Rohilat Efrîn, “Bu dönemdeki en büyük sorumluluk, sahip çıkmaktır” dedi.
Bir soru üzerine “Federasyon istemediğimiz doğru değildir” diye yanıt veren İlham Ahmed, uluslararası güçlerin özellikle de ABD’nin Şam merkezli yaklaşım sergilediğine dikkat çekti. İlham Ahmed, “Ademi merkeziyetçi bir sisteme ihtiyaç olduğunu söylüyoruz. Biz talep ettik. Bu konuda bir kabul etme durumu yaşanmadı” dedi. Îlham Ehmed, anlaşmanın tam anlamıyla hayata geçirilmesi halinde önemli gelişmelerin olabileceğini ifade etti. Adalet sistemi konusunda da henüz netlik olmadığın söyleyen İlham Ahmed, Şam’ın şeriat usulüyle bir adalet sistemi kurmak istediğine dair bilgilerin olduğunu söyledi.
(AB)
