İnsan Hakları Derneği (İHD), Bağımsız Seçim İzleme Platformu ile birlikte 26 kentte, toplam 48 kentte ve dört ilçede seçim gözlemciliği yapacağını açıkladı.
Bu gözlemler için, aralarında KESK’e bağlı sendikalara üye olanlar da dahil 2 bin 500 kişi görevlendirildi. Seçim günü boyunca İHD genel merkezi ile şubeleri de açık tutulacak.
Seçim günü şu noktalar gözlemlenecek:
* Seçim yapılan yerlerde bulunan mevsimlik işçiler, tarım işçileri, şantiyelerdeki inşaat işçileri, turizm sektöründe çalışan işçilerin seçmen kaydının olup-olmadığı, bulundukları yerlerde oy kullanıp kullanamadıkları,
* Huzurevlerinde oy kullanılıp kullanılmadığı,
* Hastanelerde yatan hastalar için seçim sandığı kurulup kurulmadığı,
* Kamu ve özel öğrenci yurtlarında kalan öğrenciler için seçim sandığı kurulup kurulmadığı, öğrencilerin seçmen kayıtlarının bulundukları yerde olup olmadığı,
* Kadın sığınma merkezlerinde kalan kadınların oy kullanıp kullanamadığı,
* Engellilerin oy kullanıp kullanamadıkları, oy kullanma yerlerinin engellilerin ulaşmasına uygun olup olmadığı,
* Okuma yazma bilmeyenler ile Türkçe bilmeyen vatandaşların oy kullanıp kullanamadığı, kullanıyorlar ise ne şekilde oy kullandıkları,
* Göçebe durumunda olan vatandaşların bulundukları yerde oy kullanıp kullanamadıkları,
* Oy kullanma yerinde ve oy kullanma yerlerinin bahçelerinde veya önlerinde aşırı güvenlik önlemi alınıp alınmadığı, güvenlik önlemlerinin vatandaş üzerinde olumlu veya olumsuz etki yaratıp yaratmadığı, güvenlik önlemleri kapsamında GBT taraması yapılması yolu ile seçmenlerin oy kullanması önünde engel olup olmadığı,
* Sandık kurullarının bileşiminde kadın erkek eşitliğine uyulup uyulmadığını, sandık kurulu başkanlarının dağılımında kadın erkek eşitliğinin sağlanıp, sağlanmadığı,
* Siyasi parti ve bağımsız aday müşahitlerinin müşahitlik yapması önünde engel olup, olmadığı,
* Oy verme gününde siyasi partilerin ve bağımsız adayların kampanya materyallerinin toplumsal alandan kaldırılıp kaldırılmadığı,
* Özellikle kırsal bölgelerde toplu oy kullanımı yapılıp yapılmadığı,
* Seçim sandığı yerlerinin değiştirilip değiştirilmediği, seçim sandıklarının bir başka yere taşınarak oy kullandırılıp kullandırılmadığı,
* Sandık kurullarının oluşumu bakımından kamu görevlileri arasında örgütlendikleri sendika bakımından ayrım yapılıp yapılmadığı, tarafsızlık ilkesine uyulup uyulmadığı,
* Oy sayım işlemlerinin aleniyet kuralına uygun yapılıp yapılmadığı,
* Sandık sonuç tutanaklarının birer örneğinin siyasi parti ve bağımsız aday müşahitlerine verilip verilmediği, sandık sonuç tutanağı ve oy torbalarının ilçe seçim kuruluna götürülürken siyasi parti müşahitleri nezdinde bu işlemin yapılıp yapılmadığı, ilçe seçim kurullarında birleştirme tutanakları hazırlanırken siyasi parti müşahitlerinin hazır bulunup bulunmadığı ve birleştirme tutanağının bir örneğinin verilip verilmediği,
* Sandık sonuçları açıklandıktan sonra seçim sonuçları kutlaması yapan siyasi parti ve bağımsız adayların etkinliklerine kolluk tarafından müdahale edilip edilmediği. (AS)
Partilere yönelik ihlaller |
İHD, 23 Mart-3 Haziran arasında siyasi partilere yönelik hak ihlallerini derledi. İHD dokümantasyon merkezinin tespit edebildiği verilere göre bu tarihler arasında partilerin seçim bürolarına/araçlarına, adaylarına, mitinglere ve çalışanlarına yönelik baskın, saldırı, tehdit ve polis baskınları sayısı 187. Bu saldırıların 168’i HDP’ye, 12’si AKP’ye, 5’i CHP’ye ve 2’si MHP’ye oldu. Saldırılarda toplam 97 kişi darp edilip yaralandı, yaralananların 93’ü HDP’li. 10 saldırgan gözaltına alındı, biri tutuklandı. Seçim çalışmaları sürecinde ise toplam 183 kişi gözaltına alındı, sekiz kişi tutuklandı. Bu gözaltılar sırasında 32 HDP’li işkence ve kötü muameleye uğradığı iddiasında bulundu. HDP’nin iki mitingi, bir konseri yasaklandı, bir yürüyüşü engellendi ve bir miting meydanının tahsisine izin verilmedi. Şırnak İdil’deki Kozluca köyünde HDP seçim konvoyunun köyden çıkışından hemen sonra köylüler arasında meydana gelen çatışmada iki HüdaPar’lı hayatını kaybetti, iki HDP’li ağır yaralandı. |
