İnsan Hakları Derneği (İHD) Kadın Komisyonu, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü öncesinde Türkiye’nin birçok ilinde düzenledikleri açıklama ile erkek şiddetini protesto etti. Kadınlar, il Aile ve Sosyal Hizmetler müdürlükleri önünde yaptıkları açıklamalarla hükümete kadına yönelik şiddete karşı etkili politikalar geliştirme çağrısı yaptı.
İstanbul’daki eylem, İstanbul İl Sosyal Politikalar Müdürlüğü'nün bulunduğu Cağaloğlu'ndaydı. Açıklama sırasında bölgede çok sayıda çevik kuvvet polisinin konuşlandırıldığı dikkat çekti. Kadınlar adına basın açıklamasını İHD İstanbul Şubesi Başkanı Jiyan Kaya okudu.
Kadınlar, yaptıkları açıklamada Türkiye’de erkek egemen, militer ve feodal değerlerin kadına yönelik şiddeti beslediğini belirterek, neredeyse her gün yeni bir kadın cinayeti haberiyle güne başlandığını vurguladı. Kaya açıklamada şöyle seslendi:
"Biz kadınlar güvende değiliz. Yaşam güvencemiz yoktur. Kadına yönelik şiddet konusunda bugüne kadar hazırlanmış en kapsamlı uluslararası metin, İstanbul Sözleşmesi olarak bilinen Avrupa Konseyi sözleşmesidir. Bu sözleşme, bizim coğrafyamızda verilen kadın mücadelesinin bir sonucu olarak hazırlanmıştır. Diyarbakır’da annesi eşi tarafından öldürülen, kendisi de ağır yaralanan Nahide Opuz’un başvurusu üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Türkiye’yi kadına yönelik şiddet konusunda gerekli önlemleri almadığı gerekçesiyle mahkûm etmiştir. Bu kararın ardından Avrupa Konseyi, üye devletlere kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin kapsamlı bir sözleşme hazırlanması çağrısında bulunmuştur. İstanbul Sözleşmesi bu süreçte hazırlanmıştır. Sözleşme 11 Mayıs 2011 tarihinde İstanbul’da imzaya açılmış, ilk imzacısı Türkiye Cumhuriyeti devleti olmuştur."
"Aile Yılı'nda kadınlar öldürüldü"
Sözleşme'nin önemini anlatan Kaya şunları söyledi:
"Ancak sözleşme yürürlükte olduğu dönemde dahi yeterince uygulanmamıştır. Buna ilişkin eleştirilerimizi kadınlar olarak her zaman dile getirdik. Buna rağmen sözleşme, kadınlara hem hukuki hem de moral güç sağlamış, mücadele alanımızı genişletmiştir. Ne yazık ki 20 Mart 2021 tarihinde tek bir imzayla sözleşmeden çekilme kararı alınmıştır. Oysa sözleşme Meclis onayından geçerek yürürlüğe girmiştir. Buna rağmen bir Cumhurbaşkanı kararıyla feshedilmiştir. Yapılan tüm itirazlar sonuçsuz kalmıştır."
"Veriler açıkça ortadadır: • 2021 yılında 280 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 217 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. • 2022 yılında 334 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 245 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. • 2023 yılında 315 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 248 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. • 2024 yılında 394 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 259 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. • 2025 yılında 294 kadın erkekler tarafından öldürüldü, 297 kadın şüpheli biçimde yaşamını yitirdi. Katillerin kimliklerine bakıldığında en büyük oranı kadınların evli oldukları erkekler oluşturmaktadır. İkinci sırada eski partnerler, üçüncü sırada ise akrabalar yer almaktadır. Bu tablo açıkça göstermektedir ki erkek egemen ve feodal aile yapısı kadınları öldürmektedir."
"İstanbul Sözleşmesi'ni imzalayın"
"2025 yılının “aile yılı” ilan edilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği tartışmalarının adeta yasaklanması, kadınların en çok şiddete maruz kaldığı alanın aile içi olduğunu görmezden gelmektir" diyen Kaya son olarak şöyle dedi:
"Biz insan hakları savunucusu kadınlar olarak, kadına yönelik şiddetin önlenmesinin birinci koşulunun İstanbul Sözleşmesi’ne geri dönmek olduğunu bir kez daha hatırlatıyoruz. “İstanbul Sözleşmesi yaşatır” söylemi içi boş bir slogan değildir. Bu sözleşme, erkek egemen zihniyetle mücadele etmek üzere kadınların emeğiyle hazırlanmış, uluslararası kabul görmüş bir şiddet önleme mekanizmasıdır. Türkiye Cumhuriyeti’ni yönetenleri 11 Mayıs 2011’de ortaya konan iradeye geri dönmeye ve İstanbul Sözleşmesi’ni yeniden imzalamaya davet ediyoruz. Unutulmamalıdır ki kadına yönelik şiddet politiktir. Devlet dili ne kadar sert, ayrıştırıcı ve ötekileştirici olursa, şiddet de o ölçüde artar. Biz kadınlar yaşamdan yanayız. İstanbul Sözleşmesi yaşatır. İstanbul Sözleşmesi’ni yeniden imzalayın."
ERKEK ŞİDDETİ ÇETELESİ ŞUBAT 2026
Erkekler Şubat’ta 22 kadını öldürdü
(EMK)
