İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) Saraçhane’de bulunan ana hizmet binası için yeni bir mülkiyet süreci başlatıldı. Vakıflar Genel Müdürlüğü, binanın kendi adına tescil edilmesi talebiyle Fatih Tapu Müdürlüğü’ne başvurdu.
Halktv.com.tr’nin haberine göre, başvuruda taşınmazın Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edilmesi istendi. Talebin hukuki dayanağı olarak Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesi gösterildi.
Söz konusu madde, vakıf yoluyla meydana getirilen ve daha sonra kamu kurumlarının mülkiyetine geçen kültür varlıklarının yeniden vakfına iade edilmesini düzenliyor.
Tapuda hâlâ İBB adına kayıtlı
Saraçhane’deki İBB binası, mevcut tapu kayıtlarında hâlâ İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı.
Halktv.com.tr’nin haberde, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün başvurusunun ardından tescil işleminin bugün veya 5 Ekim Pazartesi günü gerçekleştirilmesinin beklendiği aktarıldı.
Tescilin tamamlanması halinde binanın mülkiyeti İBB’den Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçecek.
İBB binayı kullanmaya devam edebilir
Mülkiyetin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne geçmesi durumunda binanın kullanımına ilişkin üç seçenek bulunuyor.
İlk seçenek, binanın İBB’ye kiralanması. İkinci seçenek, mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde kalmak üzere binanın kamu hizmetinde kullanılmaya devam edilmesi için İBB’ye tahsis edilmesi. Üçüncü seçenek ise İBB’nin binadan çıkarılması.
İBB’nin, tescil işleminin tamamlanmasının ve kararın belediyeye resmi olarak bildirilmesinin ardından yargı yoluna başvuracağı belirtildi.
Binayı 1970’ten bu yana İBB kullanıyor
Saraçhane’deki İBB hizmet binasının projesi 1953 yılında mimar Nevzat Erol tarafından hazırlandı. İnşaatına 1960 yılında başlanan bina, 1970 yılında tamamlanarak hizmete açıldı.
Güncel tapu kayıtlarında taşınmaz üzerinde yedi vakıf adına şerh bulunduğu aktarıldı. Bu vakıflar Cübbeci Başı Dikran Vakfı, Ayasofya-i Kebir Vakfı, Yakup Ağa Vakfı, Dervişzade Mustafa Vakfı, Ahmet Paşa Vakfı, İsmihan Kaya Sultan Vakfı ve Elhaç Hüseyin Ağa Vakfı olarak sıralanıyor.
30. Madde 2025’te değiştirildi
Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün Saraçhane’deki İBB binasının tescili için dayanak gösterdiği Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesi, 20 Kasım 2025’te 7565 sayılı kanunla değiştirildi. Düzenlemeyle, vakıf yoluyla meydana gelip belediyeler ve diğer kamu tüzel kişilerinin mülkiyetine geçen vakıf kültür varlıklarının mazbut vakıflarına devredilmesinin önü açıldı.
İstanbul’da vakıf taşınmazlarının mülkiyeti ve kullanımı konusunda daha önce de tartışmalar yaşandı. Galata Kulesi ve Yerebatan Sarnıcı bu tartışmaların öne çıkan örnekleri arasında yer aldı.
Galata Kulesi’nin işletmesinin İBB’den alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilmesi 2020 yılında gündeme geldi. Yerebatan Sarnıcı’nın mülkiyet ve kullanımına ilişkin süreçte de İBB ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasında hukuki tartışmalar yaşandı.
Saraçhane’deki İBB binasına ilişkin son başvurunun da 2025’te değiştirilen 30. maddeye dayanması, söz konusu düzenlemenin İstanbul’daki kamu taşınmazları açısından yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
(EMK)
