Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS), 24 Ekim 2019’dan itibaren hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar için zorunlu tutulan bir sınav. İlk defa 29 Eylül 2024’te yapılan sınavın amacı her ne kadar “hukuk alanındaki kaliteyi artırmak ve mezunların temel hukuk bilgilerine hakimiyetini ölçmek” olarak sunulsa da baro ve hukukçuların sınava dair ciddi eleştirileri var.
Bu eleştirilerin başında hukuk mezunu öğrencilerin sınavı geçemediği için staja başlayamaması ve bu nedenle belirsizliklerle dolu bir döneme girmesi geliyor. Sınava dair diğer eleştiriler de “kanun maddesi ezberlemeye” dayalı olduğu ve 100 üzerinden 70 barajının çok yüksek olduğu yönünde.
2024’te yapılan ilk sınavda yüzde 42,7 olan başarı oranı, Nisan 2025’te yüzde 23,8’e kadar düştü. Eylül 2025’te yapılan sınavın başarı oranının ise yine yüzde 25 dolaylarında olduğu tahmin ediliyor.
'Sorular ilk sınavdan sonra gittikçe zorlaşmaya başladı'
Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Mahir, dördüncü kez sınava girmeye hazırlanıyor.
Mahir ile mezuniyetten sonra yaşadıklarını konuştuk.
“Hukuk fakültesi pek çok eşit ağırlık öğrencisine iş imkânı dolayısıyla cazip gelen bir bölümdü. Ancak genç ve stajyer avukatlar için koşulların gittikçe kötü olmasının yanı sıra sınavın da uygulanmaya başlamasıyla durum daha kötü hale geldi.” diyerek sözlerine başlayan Mahir, dördüncü kez sınava girecek olmasının motivasyonunu ve özgüvenini düşürdüğünü söylüyor.
Son sınavda, 120 sorunun 84’ünü doğru yapması gerekirken 82 doğru yapması nedeniyle sınavı geçemediğini söyleyen Mahir, bu nedenle stajının en az altı ay daha ertelendiğini aktarıyor ve sosyal hayattan da geri kaldıklarını belirtiyor:
“Mezun olduğumuzdan beri sürekli sınava hazırlandığımız, üstüne fakültede de yoğun bir müfredatla muhatap olduğumuz için sosyal hayatın oldukça gerisinde kalıyoruz. Sorulan sorular ilk sınavdan sonra gittikçe zorlaşmaya başladı. Hukuk fakültelerinde verilen eğitim, öğrencilerin bu sınavda başarılı olmasını sağlayacak durumda değil. Birçok ‘kıdemli’ avukattan ‘Ben de bu sınava girseydim kalırdım’ cümlelerini duyuyoruz.”
Mahir, sınavın amacının piyasadaki avukat sayısını azaltmak olduğunu ancak sorunun asıl kaynağının fazlaca açılan hukuk fakülteleri ve bu fakültelerin verdiği yüksek sayıda mezun olduğunu düşünüyor.
“Bu sınavı geçtikten sonra da stajda ve meslek hayatında bizi iyi koşullar beklemiyor. Sınava birlikte hazırlandığım arkadaşlarım arasında da ciddi bir umutsuzluk var. Hâkim duygu umutsuzluk.” diyen Mahir, “Kazandığımız fakülteden mezun olduktan sonra zaten yapacağımız staj bu sınav yüzünden bize hayal gibi geliyor.” diyor.
'Staj yapmayı planlayan arkadaşlarım zincir fast food restoranlarında çalışıyor'
Sözlerini sınavın yarattığı ekonomik sıkıntıları anlatarak sürdüren Mahir, şunları aktarıyor:
“Sınava hazırlıkta kullandığımız kaynakların fiyatları sürekli artıyor. Sınava yönelik canlı ders ve kaynaklardan oluşan setlerin fiyatları 30-40 bin liraya varmış durumda. Hukuk mezunu pek çok arkadaşım bu kaynakları alabilmek için geçici işlerde çalışıyor. Mesela bundan dört yıl önce bu zamanlarda staj yapmayı planlayan, hayal eden arkadaşlarım zincir fast food restoranlarında çalışıyor.
Hukuk fakültesi mezunu olan birçok kişiden ‘avukat olması itibariyle ailelerine destek olmaları beklentisi’ var. Ancak bu sınav yüzünden süreç aksıyor ve bu nedenle ailelerimize ‘yük olmak’ durumunda kalıyoruz. Bu sınavı verdikten sonra da beklediğimiz koşullara ulaşmaktan hâlâ çok geride olacağız. Birçok üniversite öğrencisi 22-23 yaşlarında iş arama sürecine giriyor. Biz ise mezun olmamıza rağmen bu sürecin çok gerisindeyiz.”
“Bu sistem içinde hayata atılmak hiçbir şey ifade etmese de ona bile çok uzağız. Dediğim gibi hâkim duygu umutsuzluk ve özgüvensizlik.” diyen Mahir, sözlerini HMGS konusunda baro ve hukukçuların genel taleplerini yineleyerek bitiriyor:
“Umarım gündemde olan barajın düşürülmesi ve sınavın stajdan sonraya ertelenmesi gibi konular öğrenciler lehine düzenlenir. Aksi halde mevcut umutsuz tablo katlanarak büyümeye devam edecek.”
* Haberde kullanılan isim öğrencinin gerçek ismi değildir
(YAH/Mİ)
