Türkiye’de transların hormona erişim sürecinde yaşadığı zorluklara ve sağlık hizmetlerine erişimde karşılaşılan ayrımcı uygulamalara dikkat çekmek amacıyla kurulan Hormon Hakkım Kolektifi, sosyal medya üzerinden yayımladığı “Biz Kimiz?” başlıklı açıklamayla kamuoyuna kendini duyurdu.
Kolektif, yaptığı açıklamada Türkiye’de transların sürecinde yaşanan sorunlara, hormona erişimin önündeki engellere ve artan hak ihlallerine karşı mücadele eden bir örgütlenme olduğunu belirtti.
Farklı şehirlerde trans hakları alanında çalışan aktivistlerden ve örgütlerden oluştuğunu ifade eden kolektif, özellikle son yıllarda hormon kullanımına getirilen kısıtlamaların birçok transın hayatını doğrudan etkilediğine dikkat çekti.
Açıklamada, hormona erişimin yalnızca bir sağlık meselesi olmadığı; aynı zamanda temel bir insan hakkı olduğu vurgulandı. Kolektif, güvenilir bilgi üretmeye, deneyimleri görünür kılmaya ve dayanışmayı büyütmeye odaklanacağını duyurdu.
Bakanlık, transların hormona erişimine 21 yaş sınırı getirdi
TTB, Sağlık Bakanlığı’ndan bilgi talep etti
Öte yandan, Türk Tabipleri Birliği (TTB) de hormon tedavisi planlanan hastalar için e-reçete sisteminde herhangi bir mevzuat değişikliği veya resmî bilgilendirme olmamasına rağmen, farklı illerdeki hekimlerden gelen “reçete düzenlenemediği” yönündeki bildirimler üzerine Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na resmi bir yazı göndererek bilgi talebinde bulundu.
Eczaneler Dairesi Başkanlığı’na gönderilen yazıda TTB, ICD-10 F64 tanı kodu kapsamında izlenen hastalara yönelik e-reçete sisteminde yaşandığı belirtilen bu kısıtlamaların ve sorunların kaynağının açıklanmasını istedi.
Türkiye’de cinsiyetin yasal olarak değiştirilebilmesinin Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 40. maddesi kapsamında düzenlendiği hatırlatılan yazıda; mahkeme izniyle gerçekleştirilen ve üreme organlarına yönelik ameliyat öncesinde, kişilerin belirli sürelerle hormon kullanarak izlenmesinin tıbbi gereklilik olduğuna dikkat çekildi. Gonadların alınmasını içeren ameliyatların ardından hormon kullanılmamasının ise sağlık açısından geri dönüşü olmayan etkiler doğurabileceği belirtildi.
TTB’nin yazısında, ICD-10 F64 tanı kodu ile hormon içeren ilaçlara ilişkin reçetelerin e-reçete sistemi üzerinden düzenlenmesine yönelik herhangi bir kısıtlama ya da teknik düzenleme yapılıp yapılmadığı ve tedavilerle ilgili güncel bir düzenleme mevcut ise, düzenlemenin dayanağı olan mevzuat, karar veya idari tasarruf konusunda bilgi talep edildi.
TMK Madde 40 - Cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini isteyebilir. Ancak, iznin verilebilmesi için, istem sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması; ayrıca transseksüel yapıda olup, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğunu (…) bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmî sağlık kurulu raporuyla belgelemesi şarttır.
Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbî yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması hâlinde, mahkemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir. (TY)
