Halkların İklim Zirvesi (Peoples’ Climate Summit, HİZ) Antalya'da Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde dünyanın dört bir yanından gelen katılımcıların yürüyüşüyle başladı.
14 Kasım Küresel Eylem Günü Yürüyüşü, 13.00'da Aydın Kanza Parkı'ndan başladı. Halkların İklim Zirvesi'nden aldığımız bilgiye göre; Cumhuriyet Meydanı'nda bir araya gelen katılımcıların sayısı yaklaşık beş bine ulaştı. Ayrıca 80 ülkeden katılımcı olduğu bildirildi.
Yürüyüşte bianet dünyanın dört bir yanından gelen eylemcilerle konuştu:
“Öncelikle, iklim adaleti hareketinin her şeyden önce bir halk hareketi olduğunu düşünüyorum. Bence her şeyden önce iklim adaleti, toprakların iadesiyle başlar.”
Günümüzde New York eyaletinin kuzeyindeki Akwesasne Mohawk bölgesinden Kurt klanından Marina Johnsons
Bu gönderiyi Instagram'da gör
“Halk olmadan iklim adaleti olmaz. Bu yüzden biz halklar olarak yarını beklemeden, tam şu an adalet istemek için eylem yapıyoruz. Üye ülkelerin hemen harekete geçmesini talep ediyoruz. COP’a katıldığımız her gün neden orada olduğumuzu hatırlamamız gerekiyor.”
Batı Sahra'dan Yakutat Mukhtar
Bu gönderiyi Instagram'da gör
"Bir yandan COP'ta mavi alanda kararlar konuşuluyor burada da iklim krizinden en çok etkilenen insanlar var. Bugünden itibaren emisyonlarımızı azaltmamız gerekiyor. Bunun en kolay yolu: Kömürden çıkış. Bunun da adil bir şekilde gerçekleşmesi gerekiyor."
Beyond Fossil Fuels'den Nilay Vardar
Bu gönderiyi Instagram'da gör
"Buradayız çünkü Filistin’in özgürleşmesi olmadan iklim adaleti olmayacağını söylüyoruz. Sudan ve Kongo’daki savaşlar ile soykırımlar bitmeden iklim adaleti olamayacağını söylüyoruz. Yerli halkların egemenliği sağlanmadan iklim adaleti olamayacağını söylüyoruz.
Gerçekten iklim adaleti istiyorsak toplumsal hareketlerin ve kesişimsel meselelerin bir araya gelmesi gerektiğine inanıyoruz. Çünkü tüm bu sorunlar tek bir gezegende yaşanıyor. Biliyoruz ki savaşları ve militarizmi körükleyen, dünyadaki sosyal koruma krizlerine yol açan ve bu iklim krizine neden olan şey aynı yozlaşmış, sömürgeci, sömürücü ekonomik modeldir.
Topraklarımızı, kaynaklarımızı ve bedenlerimizi yağmalayan Küresel Kuzey’deki aynı şirketler ve trilyonerler, aynı zamanda bu iklim krizinden kâr sağlayanlar. Sırf çıkar sağlamak için bu gezegene daha fazla yakıt, daha fazla petrol ve gaz pompalamak istiyorlar. Şu an Küresel Kuzey’de oturup aynen bunu yapan trilyonerler var."İklim Adaleti Global Kampanyası’nın küresel koordinatörü
Rachita Gupta
Yürüyüş boyunca iklim adaleti, halkarın ortak mücadelesi, fosil yakıtlardan çıkış, kömürü terk etme, plastik kirliliğine karşı somut adımlar, nükleere karşı mücadele gibi mesajlar verildi.
Halkların İklim Zirvesi yürüyüşü sonrasında yapılan açıklama ise şöyle:
"Şüpheleniyoruz, güvenmiyoruz ve söz sahibi olmak istiyoruz. Devletler Riyakârlığa Devam Ediyor! BM İklim Zirvesi Taraflar Konferansı COP 31, 9 Kasım'da kentimizde başladı ve devam ediyor. Kimlerle mi? Ağırlıklı olarak devletlerin yetkilileri, fosil yakıt ve başka büyük şirketlerin temsilcileriyle.
31 yıldır bu gelenek hiç bozulmadı ve maalesef bizi hiç şaşırtmadılar. Zirvelere katılan ülkelerin büyük çoğunluğu, iklim krizine gerçek çözümler getirebilecek somut önerileri gündemlerine almaktan kaçındıkları gibi, alınan kararların hukuki bağlayıcılığı konusunda da ilerleme sağlayamadılar.
Çok yakın bir gelecekte toprakları ve yaşam alanları sular altında kalacak olan Pasifik ada ülkelerinin çığlıkları ise havada kaldı. Gezegenin kirletilmesinde en az paya sahip olan ülkelerin halklarının adalet talepleri, büyük kirleticiler tarafından karbon pazarları kurularak satın alınmaya çalışıldı. Oysa halklar, sus payı veya "yeşil badana" içerikli palyatif yaklaşımlar değil kalıcı ve yapısal çözümler içeren gerçek bir iklim adaleti talep ediyor. İklim krizinden en çok etkilenen çocuklar, gençler, çiftçiler, işçiler, işsizler, emekliler, bakım emeği verenler, mülteciler, kadınlar ve LGBTİ+ bireyler baskı ve ötekileştirme değil adalet istiyor.
Peki, bu adalet talepleri karşısında diğer fosil yakıtçı devletlerin hâli ortadayken, ev sahipleri Avustralya ve Türkiye ne yapıyor?
Dünyanın en büyük kömür üreticilerinden Avustralya, fosile yatırım yapmaya tam gaz devam ederken, Türkiye ise iklim krizini konuşmak için gelecek uluslararası delegasyonların ulaşımını sağlamak üzere Aksu'daki büyük tarım arazilerini asfaltlayıp, kamu kaynaklarından milyarlarca lirayı şehrin yapısal sorunlarına değil, makyajına harcıyor. Hükümet bir yandan "sıfır atık" reklamı yaparken bir yandan da ülkeyi, Avrupa'nın plastik çöpünün sömürgesi hâline getiriyor.
Ayrıca fosil yakıtlardan çıkış için herhangi bir taahhüt vermekten özellikle kaçınıyor. Ev sahipleri Türkiye ve Avustralya gibi diğer tüm kapitalist ülkeler, bir yandan iklim zirveleri yaparken bir yandan da madenlerle, HES'lerle, termik ve nükleer santrallerle, devasa fosil yakıt kullanımıyla, hayvanların yaşam ve özgürlüklerini gasp eden türcü tahakküm ve sömürü pratikleriyle, savaşlarla, doğayla birlikte tüm canlı yaşamı yıkıma uğratıp, zehirlemeye ikiyüzlü bir şekilde devam ediyor.
Savaş İnsanlık ve Ekokırım Suçudur!
Tek dertleri silah satmak olan dev şirket-devletler için ne insan ne hayvan ne de doğal bitki örtüsünün yaşamı önemlidir. Onlar için tek değer para, para ve yine paradır. Rusya-Ukrayna arasında yıllardır devam eden savaşta on binlerce sivil yüzbinlerce asker hayatını kaybetti ve yaralandı. ABD, İran savaşında 3000'den fazla insan öldürüldü ve bunların en az 254'ü çocuk. İsrail'in 7 Ekim 2023'ten beri Gazze Şeridi'nde uyguladığı aç bırakma, doğumları engelleme, sivil altyapıyı yok etme, sağlık merkezlerini bombalama, sağlık çalışanlarını ve yardım gönüllülerini öldürme, gazetecilere ateş etme, geniş çapta zorla yerinden etme, cinsel saldırı, kültürel alanları ve eğitim bölgelerini yok etme gibi eylemlerinin sonucunda Gazze'de 70 binden fazla ölüm 170 bin civarı yaralanma gerçekleşti. Neredeyse tek taraflı süren bu savaşın ortaya koyduğu tablo,tüm ülkelerin ve insanlığın vicdanına kazınmış bir utançtır. Bu insan katliamı ve soykırım suçunun yanında savaşların yarattığı ekolojik yıkımın da COP zirvelerinde pek sözü edilmez.
Adil Gıdaya ve Temiz Suya Erişim Herkesin Hakkıdır!
Sermaye sistemi, gezegenin kaynaklarının sınırlı olduğunu göz ardı ederek ekokırıma yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda pestisitlerin yoğun kullanıldığı konvansiyonel tarım yoluyla, tüm canlıların yaşam kaynağı olan suyu, havayı, toprağı ve gıdayı da zehirliyor. Biyoçeşitliliği inanılmaz bir hızla yok ediyor. Temiz ve adil gıda az sayıdaki üretici tarafından küçük ölçeklerde üretilebiliyor ve yoksul kesimler bu gıdaya erişemiyor. Dünya genelindeki çok büyük gelir adaletsizliği sonucunda, milyarlarca insan, bırakın adil gıdaya ulaşmayı, beslenme ihtiyacını bile karşılayamıyor. Sağlıklı gıda ve içme suyuna erişim her canlının en temel hakkıdır ve sağlanmak zorundadır. Ancak "ya büyü ya öl" sermaye mottosuyla yürüyen kapitalist sistemin hiçbir devleti, bu koşulları yaratmaya yanaşmayacaktır. Gezegenin selameti ve herkesin sağlıklı gıdaya ulaşımı için agroekolojik tarım, tüm dünyayı doyuracak güçtedir. Yeter ki istensin yeter ki adil bölüşüm olsun!
İklim Krizi Sınıfsaldır!
Çünkü herkes aynı atmosferin altında yaşasa da aynı ekonomik ve toplumsal koşullara sahip değildir. Şirket sahibi sıcaklardan kaçmak için klimalı ofisine çekilirken, inşaat ve yol işçisi sıcağın altında çalışmak zorundadır. Büyük tarım şirketleri kuraklığın maliyetini başka alanlara aktarabiliyorken, küçük çiftçi ürününü kaybettiğinde yaşamını kaybetme noktasına gelir. Zengin, selden kaçacak başka bir konut bulabiliyorken, yoksul mahallede yaşayan bir işçi, aynı evin içinde felaketi beklemek zorundadır. İklim krizinin çözümü, üretimin ve kaynakların demokratik biçimde planlanmasından geçmektedir. Mesele yalnızca fosil sermayenin yerine yeşil sermayeyi koymak değil; enerji sistemlerinin kim için, kim tarafından ve kimin yararına dönüştürüldüğüdür. İklim adaleti talebimiz, dönüşümün maliyetinin emeğe ve halka, kazancının ise sermayeye bırakılmasına itiraz etmektedir. Dünyanın tüm yaşam savunucularına çağrımızdır: Glasgow'dan Dubai'ye, Belém'den dünyanın dört bir yanındaki yerel direnişlere kadar iklim adaleti hareketleri yıllardır aynı gerçeği haykırıyor:
İklim adaleti sermayenin lütfuyla değil, halkların mücadelesiyle kazanılacaktır!"