Kürdistan’ın dört parçasında faaliyet yürüten insani yardım ağı "Heyva Sor” (Kızıl Ay) Eş Başkanı Dilgeş İsa, Qamişlo kentinin, Suriye Odusunun son aylarda Fırat'ın doğusunda sürdürdüğü saldırılar sonrasında Şehba, Tabqa ve Rakka'dan sığınanlarla birlikte 175 bin göçmene ev sahipliği yaptığını söyledi.
Rûdaw'ın Qamişlo'daki göçmenlerin durumuna ilişkin sorularını yanıtlayan İsa, göçmenlerin çoğunun 2018'de Şehba, Tabqa ve Rakka'ya göç eden Êfrinliler olduğunu ve Suriye ordusunun saldırılarının ardından Qamişlo'ya yöneldiklerini söyledi.
TSK'nin Êfrin'e uzattığı "Zeytin Dalı"
TSK'nin 20 Ocak ve 18 Mart 2018 arasındaki Êfrin'e yönelik "Zeytin Dalı Harekâtı" sonrasında on binlerce sivil Kürt güvenlik kaygıları ve mülksüzleştirme baskısı nedeniyle kenti terk etmek zorunda kalmıştı.
Kentten ayrılanların önemli bir bölümü başlangıçta Tabqa, Şehba hattındaki kamplar ve Halep kırsalına sığındı. Geride bırakılan evler, zeytinlikler ve dükkânlar büyük ölçüde el konulma, yağmalama ya da “kullanım hakkı devri” adı altında el değiştirme süreçlerine maruz kaldı.
Yerel ve uluslararası raporlar, Afrin’de mülkiyet rejiminin fiilen askıya alındığını ve geri dönüşlerin sistematik biçimde engellendiğini ortaya koydu.
Şehba ve Tabqa çevresindeki geçici yerleşimler ise altyapı, sağlık ve gıda erişimi bakımından en başından itibaren yetersiz kaldı. 2024–2025 döneminde Şam Geçiş Yönetimi altında Suriye ordusunun Tabqa ve çevresinde yürüttüğü operasyonlar, bu kırılgan yerleşimleri ikinci bir yerinden edilme dalgasıyla karşı karşıya bıraktı. Êfrin’den çıkmış ailelerin bir bölümü bu kez kuzeydoğuya, Qamişlo’ya doğru hareket etmek zorunda kaldı.
Qamişlo’ya yönelen bu yeni göç, kentin zaten sınırlı olan barınma kapasitesini kısa sürede aşındırdı. Kiralar hızla yükselirken, geçici barınaklara erişim özellikle kadınlar, çocuklar ve yaşlılar için ciddi bir sorun haline geldi. İş bulma güçlükleri, düzenli gelirden yoksun hanelerde borçlanmayı ve kayıt dışı çalışmayı yaygınlaştırdı.
İnsani yardım kuruluşlarının kapasitesi, artan talep karşısında yetersiz kaldı. Efrin’den ayrılanların mülklerine ilişkin hukuki belirsizlik, uzun vadeli geçim stratejileri geliştirmeyi de imkânsızlaştırdı.
Birçok aile için geri dönüş umudu, hem güvenlik koşulları hem de mülkiyetin fiilen kaybedilmesi nedeniyle giderek zayıflıyor.
115 okul, 20 cami ve birçok salonda yaşamı sürdürme çabsı
Rojava Heyva Sor Eş Başkanı'nın verdiği bilgiye göre Qamişlo'da zorlu koşullar altında ayakta durmaya çalışan çoğu kadın ve çocuk 150 bin ila 175 bin arasında göçmen var. 8 yıldır yerlerinden edilmiş olarak kentten kente taşınmak zorunda bırakılanlara Qamişlo 115 okul, 20 cami ve çok sayıda büyük salonda barınma imkânı sunmaya çabalıyor.
30 Ocak'ta Suriye Demokratik Güçleri (DSG) ve Şam Geçiş Yönetimi arasında ilan edilen ateşkes ve entegrasyon anlaşması kapsamında Êfrinliler'in geri dönüşünü sağlayacak düzenlemeler henüz gündeme gelmedi. Ancak halkın eve dönme özlemi sürüyor.
(AEK)
