ABD'de Halkbank'a karşı açılan ve uzun zamandır süren ceza davasında ABD Adalet Bakanlığı ve banka arasında varılan "ertelenmiş kovuşturma anlaşması" çarşamba günkü duruşmada yargıç tarafından değerlendirilecek.
Bloomberg'in haberine göre Halkbank hisseleri TSİ 17:28 itibarıyla yüzde 2,5 artışla işlem görüyor. BİST Bankacılık endeksi XBANK ise yüzde 2,7 ekside.
ABD Adalet Bakanlığı doğruladı
ABD Adalet Bakanlığı, kamu bankası Halkbank'a karşı Washington'ın İran yaptırımlarının ihlali iddiasıyla ceza davasını çözmek üzere taraflar arasında bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Dava uzun zamandır sürüyordu.
Suçlamalar nelerdi ?
Halkbank'a karşı 2019’da New York Güney Bölgesi Federal Savcılığı tarafından açılan ceza davasında banka ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımları delmek, banka dolandırıcılığı, kara para aklama, ABD finans sistemini dolandırmaya yönelik komplo kurmakla suçlanıyordu.
ABD Savcılığının iddiasına göre Halkbank, İran’ın petrol gelirlerini gizlice dolaşıma sokmuş, yaklaşık 20 milyar dolar değerinde yaptırım altındaki fonun transferine yardımcı olmuş, bu işlemleri altın ticareti, sahte gıda ihracatı ve paravan şirketler üzerinden gizlemişti. İddiaya göre banka bu mekanizmayla ABD finans sistemine erişemediği dönemde İran’ın petrol gelirlerini uluslararası piyasaya çıkarmasını sağlamıştı.
Talep edilen ceza neydi?
ABD'de savcılar, miktar mahkeme sonunda belirlenebileceği için önden bir ceza miktarı belirtmemekle birlikte, finans ve hukuk çevrelerinde yapılan hesaplara göre, Halkbank'ın 2 milyar dolara kadar para cezasıyla karşı karşıya kalması olasılığı vardı.
Tahmin, ABD’nin benzer yaptırım ihlali davalarında BNP Paribas ve Standard Chartered gibi bankalara verdiği cezalara dayanıyordu.
Anlaşmayı bekleyen süreç
ABD ve Halkbank arasındaki Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması (Deferred Prosecution Agreement) Manhattan Federal Mahkemesine sunulurken, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için ABD Bölge Yargıcı Richard Berman'ın onayı gerekiyor. Berman'ın anlaşmayı değerlendirmek üzere çarşamba günkü duruşmada ele alması bekleniyor.
Anlaşmayla ne olacak?
Anlaşma kapsamında Halkbank'ın ABD yaptırımlarına uyum süreçlerinin incelenmesi için bir kara para aklama uzmanı görevlendirmesi öngörülüyor. Banka ise anlaşma çerçevesinde herhangi bir cezai suçu kabul etmeyeceğini ve adli ya da idari para cezası ödemeyeceğini bildirdi. Halkbank, söz konusu gelişmenin yurt dışı finansman kaynaklarına erişim, muhabir bankacılık ağı ve uluslararası piyasalara erişim açısından bankanın finansal yapısını olumlu etkilemesini beklediğini belirtirken, bankanın hisseleri İstanbul’da günü yüzde 10 yükselişle tamamladı.
Halkbank'tan açıklama
Halkbank Kamuoyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:
"ABD'de 15 Ekim 2019 tarihinde Bankamıza karşı açılan ceza davasıyla ilgili olarak Bankamız Yönetim Kurulu tarafından davanın uzlaşma yoluyla sonlandırılması için ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı (U.S. Southern District of New York) ile Bankamız arasında "Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması" (DPA – Deferred Prosecution Agreement) imzalanması kararlaştırılmıştır.
Söz konusu uzlaşma anlaşması kapsamında Bankamız herhangi bir cezai suç kabulü yapmadığı gibi, hiçbir adli veya idari para cezası da ödemeyecektir. Uzman bir kuruluş tarafından düzenlenecek uyum raporunun, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisine (OFAC) ve bir nüshasının ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisine teslim edilmesinin ardından; Halkbank ve ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisi, davanın düşürülmesine dair müşterek bir yazıyı ABD Güney New York Bölge Mahkemesine sunacaktır. Mahkemenin onayıyla birlikte, ABD'de Bankamızla ilgili yaklaşık 9 yıldır devam eden ceza davası süreci sonlanmış olacaktır. Bununla birlikte OFAC, Halkbank'a ilişkin idari süreçleri başka bir aksiyon almaksızın kapattığını tarafımıza bildirmiştir.
Bu gelişmeyle birlikte Bankamızın yurt dışı kaynak temin olanaklarının, muhabir ağının ve uluslararası piyasalara erişiminin genişlemesi ile mali bünyesinin olumlu yönde etkilenmesi öngörülmektedir.
Ülkemiz ekonomisine 88 yıldır hizmet sunan Bankamız, faaliyetlerini geçmişte olduğu gibi bugün ve gelecekte de tüm ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun, güçlü, güvenilir ve kesintisiz bir şekilde sürdürecek olup hem bankacılık sektörünün hem de ülke ekonomisinin büyümesine katkı sağlamaya devam edecektir.
(AEK)
