İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, Antalya'daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na (COP31) katılarak zirvelerin işleyişini, fosil yakıt endüstrisinin müzakerelerdeki etkisini ve ev sahibi ülkelerin insan hakları sicilini eleştirdi.
10 Kasım'da Antalya'ya gelen Thunberg, gazetecilere yaptığı açıklamada COP zirvelerinin işleyişini hedef aldı:
“Ev sahibi ülkelere her yıl kendilerini aklama fırsatı verilmesi bir ikiyüzlülük. Bu müzakerelerin, mevcut son derece yıkıcı düzenden fayda sağlayan endüstriler tarafından finanse edilen lobicilerle dolu olduğunu biliyoruz."
Thunberg, Türkiye'yi de doğrudan eleştirdi:
“Ev sahibi ülkenin birçok temel insan hakkını ihlal ettiği gerçeğine gözlerimizi kapatamayız.”
Thunberg COP 31'de hangi sıfatla bulunuyor
Dünyaca ünlü İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, zirvedeki varlığı, sert açıklamaları ve protestolarıyla COP31’in en çok konuşulan figürlerinden biri oldu. Glasgow'daki 2021 COP26 zirevsinden beri BM iklim zirvelerine mesafeli duran Thunberg’in Antalya’ya gelişi, uluslararası medyanın ve sivil toplumun gözlerini Antalya Expo Center’a çevirdi.
Thunberg zirvenin resmi müzakere alanına (Blue Zone / Mavi Bölge) BM iklim sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında tanınan sivil toplum/gençlik örgütlerinin sağladığı gözlemci (observer) akreditasyonuyla giriyor.
Thunberg herhangi bir ülkenin veya resmi kurumun gündeminden bağımsız olarak zirve ortamında tamamen gençlik ve iklim adaleti hareketlerinin, sivil toplum platformlarının sesi olarak konumlanıyor.
İsveçli eylemci, ülke heyetlerinin yer aldığı diplomatik müzakere masalarından çok zirvenin basın merkezinde, kamuya açık etkinlik alanlarında ve zirve dışındaki gösterilerde ön saflarda yer alarak süreci dışarıdan denetleyen bir gözlemci hüviyetiyle etkinliklerde bulunuyor.
“COP zirveleri yeşil aklama sirklerine dönüştü”
COP26'dan bu yana BM iklim zirvelerine katılmadığı bilinen Thunberg, konferansların iklim krizini önlemek için yeterli olmadığını söyledi. Thunberg zirveleri sert bir ifadeyle eleştirdi:
“COP zirveleri yeşil aklama sirklerine dönüştü. Gerçek bu”
Thunberg, buna rağmen uluslararası toplantıların iklim hareketi açısından mücadele alanı olmaya devam ettiğini de vurduladı:
Elbette elimizden gelen her şeyi yapmaya devam etmemiz son derece önemli. Çünkü bu, insanları harekete geçirmek için bir fırsat”
Thunberg, zirevede bulunuşlarının işlevini şöyle özetledi:
“Biz aktivistler olarak, iktidar sahiplerini onlarca yıldır dile getirdikleri taahhütleri gerçekten hayata geçirmeye zorlamak için buradayız.”
“Sevdiğimiz herkes ve her şey tehlikede”
Son yıllarda yaşanan aşırı sıcaklar, seller ve diğer iklim felaketlerinin bilim insanlarıyla bu felaketlerden doğrudan etkilenen toplulukların yıllardır yaptığı uyarıları doğruladığını belirten Thunberg, mevcut siyasi ve ekonomik sistemlerin insan ihtiyaçlarıyla bağdaşmaz hale geldiğini şu sözlerle özetledi:
“Sevdiğimiz herkes ve her şey tehlikede.”
Thunberg, hükümetlere yaptığı çağrıda kâr ve jeopolitik güç yerine insanları ve gezegeni korumayı öncelik haline getirmeyi önerdi.
İsveçli aktivist tüm eleştirileriyle birlikte, iklim müzakerelerinde elde edilen sınırlı kazanımların da göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti, kurtarılabilecek her şeyi kurtarmak için olumlu adımlardan yararlanılması gerektiğini söyledi.
Diplomasi bürokrasilerine karşı sivil toplumun küresel çığlığı
Thunberg’in Antalya’daki çıkışı, başta ülkesi İsveç olmak üzere küresel medyada geniş yer buldu. İsveç basını (Aftonbladet, Expressen, Dagens Nyheter) ve kamuoyu, genç aktivistin Antalya’daki eylemlerini iki farklı açıdan değerlendirdi:
Ülkedeki çevre örgütleri ve sol-yeşil siyasi kanat, Thunberg’in jeopolitik gerilimler gölgesinde geçen COP31’de krizin ahlaki ve insani boyutunu hatırlatan tek gerçekçi ses olduğunu savundular.
İsveç’in merkez-sağ siyasetçileri ve iklim krizi inkarcıları Thunberg’in diplomatik süreçleri toptan reddeden bir tavır gösterdiğ iddiasıyla, bu radikal söylemlerin yapıcı diyalog zeminini zedelediğini öne sürdüler..
Uluslararası medya ise Thunberg’in Glasgow zirvesinden sonra Antalya’da yeniden BM sahnesine çıkmasını, diplomasi bürokrasilerine karşı sivil toplumun küresel çığlığı olarak niteledi.
Türkiye ve Avustralya'nın fosil yakıt politikaları tartışılıyor
20 Kasım'a kadar sürecek COP31'e Türkiye ve Avustralya ortak başkanlık ediyor. İki ülke yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasını savunurken, elektrik üretiminde kömür başta olmak üzere fosil yakıtlara bağımlılıklarını sürdürüyor.
Thunberg'in eleştirileri, iklim müzakerelerinde fosil yakıt şirketlerinin etkisine yönelik itirazların yükseldiği bir döneme denk geldi.
BM Genel Sekreteri António Guterres de Antalya'daki konuşmasında fosil yakıt şirketlerinin iklim krizinden sorumlu faaliyetlerini sürdürürken büyük kârlar elde ettiğini belirterek hükümetlere petrol şirketlerinin olağanüstü kazançlarını vergilendirme çağrısı yaptı.
Zirve sırasında düzenlenen protestolarda ise iklim finansmanının artırılması talep edildi; nükleer enerji yatırımlarının genişletilmesi eleştirildi.
Thunberg'in birkaç gün daha Antalya'da kalarak iklim hareketinin etkinliklerine katılması bekleniyor.
(AEK)
