GENAR Araştırma'nın sahibi İhsan Aktaş, 8 Kasım'da Yeni Şafak'ta yayımlanan "Bu millet AK Parti'den ne istiyor?" başlıklı makalesinde, Türkiye'yi sarsan "fon krizi"ni "AKP yönetiminin içinden kaynaklanan bir sorun" olarak tanımladı. Aktaş, yolsuzluklara karışan iş insanlarının yanı sıra kamu görevlileriyle onları koruyan siyasetçilerin de hesap vermesini istedi.
"AKP 3 puan kaybetti"
Aktaş'ın değerlendirmeleri, GENAR'ın ekim araştırmasında AKP'nin "fon krizi" sonrasında kendi araştırmalarında yaklaşık 3 puan oy kaybettiğinin ortaya çıkmasının ardından geldi.
Aktaş, 18 Ekim'deki ilk yazısında "fon krizinin AK Parti'nin oylarını yüzde 36 bandından yüzde 33,7'ye düşürdüğünü" açıklamış, kaybın sınırlı kalmasını ise "muhalefetin dağınıklığı"na bağlamıştı.
Ancak üç hafta sonra meseleye yalnızca seçim sonuçları açısından yaklaşmadı. 8 Kasım tarihli yazısında krizin kaynağını doğrudan iktidarın yönetim mekanizmasında aradı.
"Dış güçler değil, iktidarın içindeki ilişkiler"
Aktaş, yazısının büyük bölümünü AKP'nin tarihsel misyonunu ve Erdoğan'ın uluslararası önemini savunmaya ayırdıktan sonra sözü "fon krizi"ne getirdi.
Krizin kaynağının yabancı güçler, darbeciler veya eski vesayet kurumları olmadığını vurgulayan Aktaş, iş insanları, imza yetkisi bulunan kamu görevlileri ve onları koruyan siyasetçiler üzerinden ortaya çıkan tabloyu şöyle tanımladı:
"Doğrudan AK Parti yönetiminin iç travmasıdır."
Bu ifade, başta Erdoğan olmak üzere AKP yetkililerinin sorunu "dış güçler"e bağladıkları bir saldırıyla açıklama teşebbüslerini benimsemeyişiyle dikkat çekiyor.
Aktaş, krize karışan herkesin hukuken hesap vermesini, denetim ve yönetim mekanizmalarının yeniden düzenlenmesini, AK Parti'nin kuruluş dönemindeki reformcu siyasi kimliğinin güçlendirilmesini istedi:
Bu işe bulaşan dolandırıcı, amir, memur, siyasetçi kim varsa hukuk karşısında hesabını vermeli ve milletin sisteme olan güveni yenilenmelidir.
Ancak sorumluluğu Erdoğan'ın liderliğinden ayrı tuttu. Sistem eleştirilerinin Cumhurbaşkanı'na yöneltilmiş eleştiriler gibi gösterilmesine karşı çıkarak liderlik ile yönetim mekanizması arasında kesin bir ayrım yaptı:
"Lider bir misyondur, bir ruhtur."
Buna karşılık sistemi, aksayan parçaları değiştirilmesi gereken teknik bir aygıt olarak tanımladı.
Üç haftada üç yazı: Anketten sistem eleştirisine
Aktaş'ın 8 Kasım'daki değerlendirmesi, 18 Ekim'de GENAR'ın sonuçlarını açıklamasıyla başlayan tartışmanın üçüncü halkası.
18 Ekim'de yayımladığı "AK Parti seçmeni olana razı olmadı fakat partisini terk etmedi" başlıklı yazısında, AKP'nin oy kaybını kabul etmiş ancak seçmenin bütünüyle partiden kopmadığı görüşünü savunmuştu.
GENAR'ın Ekim 2026 araştırmasındaki başlıca oy oranları şöyleydi:
| Parti | Oy oranı |
| AKP | 33,7 |
| Yeni Parti | 23,3 |
| DEM Parti | 9,5 |
| CHP | 7,5 |
| MHP | 7,2 |
| İYİ Parti | 6,5 |
Ankette AKP ile CHP'den ayrılanların kurduğu Yeni Parti arasındaki fark 10,4 puan olarak ölçüldü. DEM Parti 9,5 puanla üçüncü sırada yer alırken CHP yüzde 7,5'e geriledi.
Aktaş, AKP'nin oy kaybını muhalefetin yeniden yapılanma süreciyle birlikte değerlendirdi. Yeni Parti'nin henüz kurumsallaşmasını tamamlamadığını, CHP'nin yeniden örgütlenmeye çalıştığını, DEM Parti'nin de Demokratik Cumhuriyet Hareketi'ne dönüşme sürecinde olduğunu belirtti.
Böylece iktidarın uğradığı siyasi zararı kabul ederken, muhalefetin bu kaybı kendi lehine değerlendiremediğini savundu.
Seçmenin yüzde 20'si "fon krizi"nden etkilenebilir
Aktaş, 1 Kasım'daki “Fon krizi AK Parti'nin reformcu kimliğini geri çağırabilir mi?” başlıklı yazısında 18 Ekim araştırmasından yeni bulgular da paylaştı.
Buna göre fon krizinden haberdar olanların oranı yaklaşık yüzde 60'tı. Aktaş, seçmenlerin yaklaşık yüzde 20'sinin oy verme davranışının krizden etkilenebileceğini belirtti. Bu etkinin Cumhur İttifakı seçmenlerini de kapsadığını vurguladı.
Aktaş'ın aktardığı rakamlar, seçmenin bir bölümünün kriz karşısında tutum değiştirebileceğine işaret ediyor. Ancak yüzde 20, gerçekleşmiş bir oy kaybını değil, davranışının etkilenebileceği varsayılan seçmenleri ifade ediyor.
Araştırmanın örneklem büyüklüğü, saha tarihleri ve soruların tam dağılımı açıklanmadı.
Aktaş aynı yazısında, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin merkezinde oluşan bürokrasinin reform tartışmalarını engellediğini savundu.
Önerileri arasında müsteşarlık sisteminin geri getirilmesi, kritik bürokratik görevlerde çoklu denetim mekanizmalarının kurulması ve vatandaş şikâyetlerinin sonuçlandırılmasını sağlayacak düzenlemeler bulunuyordu.
Siyasi sorumluluğun sınırı nereden geçiyor?
Aktaş'ın üç yazısı birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan belirgin siyasi yaklaşımda AKP'nin oy kaybettiği kabul ediliyor, krizin kaynağının dışarıda değil, parti ve devlet yönetiminin içinde bulunduğu saptanıyor, ancak Erdoğan'ın siyasi liderliği bu eleştirinin dışında tutuluyor.
Fon soruşturması yalnızca özel şirketlerin faaliyetleriyle sınırlı kalmadı. SPK'nin 131 yatırım fonunu tasfiye listesine almasının ardından kamu kurumlarının denetim sorumlulukları, Borsa İstanbul ve Takasbank yöneticileri hakkındaki soruşturmalar ve siyasi koruma iddiaları da tartışma konusu oldu.
Bu yaklaşım, AKP'nin ve rejimin krizin yükünden kurtulması için sorumluluğun nereye kadar uzanacağı sorusunun Beştepe dışında her düzey olabileceğini ima ediyor ancak doğrudan bir öneride bulunmuyor.
AKP seçmeni için yeni bir siyasi konum mu?
Aktaş'ın 8 Kasım yazısının sonunda vardığı sonuç da dikkat çekici.
Aktaş, AKP tabanının eleştirilerini partiden kopuşun değil, partiye yönelik beklentilerinin bir ifadesi olarak yorumluyor. Seçmenin Erdoğan'ı ve partiyi terk etmek yerine yönetimin düzeltilmesini istediğini savunuyor.
Bu görüşünü, seçmenin başka bir siyasi örgütlenmeye sahip olmadığı iddiasıyla destekliyor:
"Bu milletin başka bir partisi yok."
Oysa GENAR'ın kendi araştırması, AKP'nin oy kaybettiğini ve CHP'den ayrılan Yeni Parti'nin yüzde 23,3'e ulaştığını gösteriyor.
Aktaş rejimde reform öneriyor
GENAR'ın ekim araştırmasıyla ortaya koyduğu yaklaşık 3 puanlık kayıp ile Aktaş'ın kasımdaki müdahalerinin AKP kamuoyundaki huzursuzluk kapsamında ortaya koyduğu öneri, kullanılan dilin ihtiyatlılığı ve ölçülülüğüne karşın partinin 24 yıllık iktidarı boyunca gündeme hiç gelmediği kadar radikal: Erdoğan'ın liderliği tartışmaya açılmadan rejimde reform.
(AEK)
