Fotoğraf: MediaGFMD / Twitter
Dünyanın dört bir yanından gazeteciler ve meslek örgütleri, ‘Perugia Deklarasyonu’nu imzaladı.
Deklarasyon 6-10 Nisan’da İtalya Perugia’da düzenlenen Uluslararası Gazetecilik Festivali’nde (IJF), ‘Medyanın Gelişimi İçin Küresel Forum‘un çağrısıyla hazırlandı.
“Rusya’nın Ukrayna’yı istilası, yurttaşların ölüm kalım meselesi olan kararları almasında, dünyanın bilgilendirilmesinde ve güç sahiplerine hesap sorulmasında bağımsız ve etik gazeteciliğin temel rolünü bir kez daha vurguladı” denilen deklarasyonda, uluslararası toplumun farklı kesimlerine çağrıda bulunuldu.
Journo’nun aktardığına göre Rusya’nın Ukrayna saldırısının basın özgürlüğüne etkisini konu alan belgede, habercilerin hedef alınmasına, öldürülmesine ve işkenceye uğramasına son verilmesi talep edildi.
Deklarasyonda Ukrayna'daki bağımsız medya ve gazetecilere daha fazla destek istendi.
“Hibrit savaş” ile birlikte yayılan dezenformasyona ve propagandaya karşı demokratik hakların ve özgürlüklerin güvencesinin gazetecilik olduğu belirtilerek özetle şunlar vurgulandı:
"Gazetecilerin güvenliği sağlanmalı"
- Gazetecilerin hedef alınmasına, işkenceye maruz bırakılmasına ve öldürülmesine bir son verilmeli. Bunları yapanlara yargı ulusal ve uluslararası yargı önünde hesap sorulmalı. Gazetecilerin güvenliği sağlanmalı. Tutuklanan ve kaçırılan gazeteciler salıverilmeli.
- Ukrayna’da sahada görev yapan haber üreticilerinin birer “fixer” değil, gazeteci olduğu kabul edilmeli. Tüm gazetecilere yönelik hak ve güvencelerden onlar da yararlanmalı. Serbest gazeteciler de dâhil Ukrayna’daki tüm habercilerin güvenlik eğitimine ve gerekli ekipmana erişimi sağlanmalı.
- Rusya’nın saldırganlığının yarattığı zorlu şartlar altında Ukrayna’da bağımsız ve etik gazetecilik yapmaya çalışanlara acil ve esnek mali destek sağlanmalı. Bu desteği verenler, bir kamu malı olarak gazeteciliğin bir amaç olduğunu unutmamalı. Destekçiler, kendi ajandaları ve öncelikleri için gazeteciliği bir araç gibi görmemeli. Ukrayna’daki bağımsız gazetecilere mali desteğin yanı sıra teknik destek de verilmeli.
- AB üyeleri başta olmak üzere ifade özgürlüğünü önemseyen tüm ülkeler Ukrayna, Belarus ve Rusya’dan ayrılmak zorunda kalan gazetecilere acil vize ve sığınma hakkı vermeli. Gazetecilik suç değildir.
- Teknoloji ve iletişim şirketleriyle internet aracıları ve reklamverenler, bağımsız ve etik gazetecilik yapanların saptanması, korunması ve desteklenmesi için gazetecilik topluluğuyla birlikte çalışmalı. Savaş suçları ve diğer ciddi insan hakları ihlallerinin soruşturulmasında delil olarak kullanılabilecek gazetecilik içerikleri, platformlardan otomatik olarak kaldırılmamalı. Algoritmalar ve içerik yönetim politikalarıyla ticari çıkarların önceliklendirilmesinden vazgeçilmeli. Kamu yararına gazeteciliğin kitlelere erişmesi ve nitelikli içerikten gelir elde edilmesine karşı ayrımcı politikalar uygulanmamalı.
Örgütlerin yanı sıra bireylere de açık olan imza süreci şu form üstünden devam ediyor.
(HA)
