Başbakan Sébastien Lecornu, 24 Ekim Cumartesi günü yapılması beklenen yeni gösteriler öncesinde “çok büyük” bir güvenlik gücünün konuşlandırılacağını açıkladı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, terörle mücadele ve güvenlik operasyonlarında görev yapan Sentinelle askerlerinin bazı sabit koruma görevlerini polisten devralacağını, böylece polis ve jandarma birliklerinin gösterilerde kullanılabileceğini söyledi.
Lecornu sivil halka karşı tüm güvenlik güçlerini sokağa çıkarıyor
Nuñez, müdahale planında hareket kabiliyetinin artırılacağını; Araştırma ve Müdahale Tugayı.(Brigade de recherche et d'intervention-BRI), Ulusal Jandarma Müdahale Grubu (Groupe d'intervention de la Gendarmerie nationale -GIGN) ve Araştırma, Yardım, Müdahale ve Caydırıcılık (Recherche, Assistance, Intervention, Dissuasion -RAID) özel birimlerinden helikopterlere, zırhlı araçlara ve tazyikli su araçlarına kadar takviye sağlanacağını bildirdi. Bakan, kamu düzenini tehdit edebileceğini düşündükleri gösterilerin yasaklanmasını da değerlendirdiklerini açıkladı.
Hükümet, 17 Ekim'deki gösterilerin büyüklüğünü öngöremediğini kabul etti. Le Monde'un ulaştığı 16 Ekim tarihli istihbarat raporunda, Paris dışındaki katılımın 60 bin ila 110 bin kişi olduğu tahmin edilmişti. İçişleri Bakanlığının daha sonraki tahmini 200 binken, ülke genelindeki resmî katılım sayısı 550 bine çıktı. Geneş İş Sendikası (CGT) ise gösterilere 800 bin kişinin katıldığını bildirdi.
Nuñez, polisin hazırlıksızlığının sorumluluğunu üstlendi:
“Olanlardan derin üzüntü duyuyorum. Sorumluluğun bana düşen bölümünü kabul ediyorum.”
Gece yasakları genişliyor
Paris'te Cumhuriyet Meydanı ve Les Halles çevresinde pazartesi gecesi uygulanan yerel sokağa çıkma yasağının ardından salı gecesi de kısıtlamalar ilan edildi. Lyon, Bordeaux ve Nice'te de belirli bölgelerde yasaklar sürüyor. Bazı şehirlerde kısıtlamalar yalnızca 18 yaşından küçüklere uygulanıyor.
Marsilya Valiliği, kent merkezinin bazı bölümleriyle Aubagne ve Plan de Campagne'de reşit olmayanlar için salı gecesi başlayıp en az cuma gününe kadar sürecek, 22:00–05:00 saatleri arasındaki yasağı duyurdu. Toulouse merkezindeki kısıtlama ise perşembe gecesinden pazartesi sabahına kadar 23:59–05:00 arasında uygulanacak.
Adalet Bakanı Gérald Darmanin'in salı öğlen saatlerinde açıkladığı bilançoya göre, hafta sonundan beri yaklaşık 2 bin 500 kişi gözaltına alındı; 800'ü aşkın kişi savcılığa sevk edildi ve 149 kişi cezaevine gönderildi.
Ulusal Meclis'teki siyasi parti grupları, hem 17 Ekim'deki şiddet olaylarını hem güvenlik güçlerinin müdahale planını araştıracak bir komisyon kurulması üzerinde uzlaştı.
Polisler: “LFI'nin arkasında olduğunu yazmamız istendi”
Fransa'nın araştırmacı gazeteciliğiyle tanınan bağımsız haber sitesi Mediapart'ın 19 Ekim akşamı yayımladığı araştırmaya göre, bölgesel istihbaratta görevli bir komiserden şiddet hareketinin arkasında Boyun Eğmeyen Fransa'nın (La France insoumise, LFI) bulunduğunu yazması istendi.
Komiser, 18 Ekim tarihli yazışmasında şunları söyledi:
“Bize hareketin arkasında LFI'nin olduğunu yazmamız açıkça söylendiğine göre, bunun bölgesel istihbarat görevlilerinin genel kanaatine göre nesnel olarak yanlış olduğunu bildiğimize göre, ortada siyasi kararların bulunduğu açıktır.”
Paris Cumhuriyet Başsavcısı Laure Beccuau da 19 Ekim'de, gözaltına alınanların aşırı solla siyasi bağları olduğuna ilişkin iddiaları o ana kadarki dosyalar üzerinden “kesinlikle doğrulayamayacağını” açıkladı.
LFI koordinatörü Manuel Bompard, İçişleri Bakanı Nuñez hakkında bakanların görev suçlarına bakan Cumhuriyet Adalet Divanı'na (Cour de justice de la République) başvuracağını açıkladı.
Başbakan Lecornu, Mediapart haberinin LFI tarafından siyasi amaçlarla kullanıldığını savundu. Nuñez ise böyle bir talimat verildiğini reddetti ve LFI'nin şiddet olaylarında “ateşe körükle gittiğini” ileri sürdü.
Sosyalist Parti lideri Olivier Faure de Mediapart haberine ilişkin şu açıklamayı yaptı:
“Bu doğruysa kabul edilemez. Bir demokraside siyasi rakibi ortadan kaldırmak için gerçekler çarpıtılmaz. Öğrencilerin ve çalışanların talepleri de bir sis perdesiyle örtülmez. Bunlara yanıt verilir.”
Lyon'da 750 öğrenci yürüdü
Bu arada liseliler ve üniversite öğrencilerinin gösterileri Salı günü de sürdü. AFP'ye göre Lyon'un güneydoğusundaki Vénissieux'de düzenlenen yürüyüşe valiliğin sayımıyla yaklaşık 750 kişi katıldı.
Fransa Ulusal Öğrenci Birliği (UNEF) ve Yeni Antikapitalist Partinin (NPA) çağrısıyla yapılan yürüyüşte öğrenciler, okul tatili döneminde hareketin sönmesine izin vermeyeceklerini söyledi.
Göstericilerin başlıca talepleri arasında öğretmen açığının kapatılması için atama yapılması, yıpranan okul binalarının yenilenmesi ve yükseköğretime geçiş sistemi Parcoursup'ın değiştirilmesi veya kaldırılması yer alıyor.
Bir lise öğrencisi, 17 Ekim'de Saint-Étienne'de 17 yaşındaki bir gencin elini, Mulhouse'da aynı yaştaki başka bir göstericinin gözünü kaybetmesinin protestolara katılma kararlılıklarını artırdığını söyledi. Her iki polis müdahalesi hakkında da Ulusal Polis Genel Müfettişliği (IGPN) inceleme yürütüyor.
Veliler ve üniversite yöneticilerinden talepler
Fransa'daki büyük veli federasyonlarından FCPE, Başbakan'a gönderdiği mektupta öğretmen kadrolarındaki kesintilerin durdurulmasını, boş geçen derslerin okul bazında yayımlanmasını ve 2027'de devlet üniversitelerine 250 bin ek kontenjan açılmasını istedi.
Kuruluş ayrıca barışçıl eylemlere katılan öğrencilere disiplin cezası verilmemesini talep etti.
Salı günü 80 üniversite rektörü ve yükseköğretim kurumu yöneticisi de hükümetin “gençliğe yanıt vermesini” isteyen bir bildiri yayımladı.
İmzacılar, 2027 bütçesinde yükseköğretime 1 milyar avro ek kaynak ayırılmasını, 2028'den başlayarak da üniversite binalarına her yıl 1 milyar avroluk yatırım yapılmasını önerdi.
France Télévisions: Görüntüler bağlamından koparıldı
Fransa'nın kamu yayıncısı France Télévisions da 20 Ekim'de, 17 Ekim gösterilerindeki şiddet olaylarını aktaran televizyon haberinin hazırlanışındaki eksiklikleri kabul etti.
Grubun Haber Direktörü Philippe Corbé, France 2'nin pazar akşamı ana haber bülteninde yayımladığı yaklaşık 12 dakikalık görüntülü haber konusunda şunları söyledi:
“Bu şiddet görüntüleriyle hayat pahalılığına karşı gösterinin görüntülerinin birbirine karıştırılmaması için kurgu, bağlam ve anlatımda daha titiz olmalıydık.”
Kamu yayıncısı kuruluşun gazeteci temsilcileri de haberin hazırlanışına tepki gösterdi.
Yeni gösteriler 24 Ekim'de, genel grev 5 Kasım'da
Öğrenci örgütleri 24 Ekim Cumartesi günü yeni gösteri çağrısını sürdürürken, Sarı Yelekliler adıyla örgütlenen gruplar da aynı gün yakıt fiyatlarındaki artışlara karşı eylemlerini duyurdu.
CGT ise 19 Ekim'de yayımladığı açıklamada, 5 Kasım'da ülke çapında sendikalar arası grev ve gösterilere katılma çağrısını yineledi.
Sendika, 2027 devlet ve sosyal güvenlik bütçelerine karşı ücretlerin yükseltilmesini, kamu hizmetlerindeki kesintilerin durdurulmasını ve öğrencilerin taleplerinin karşılanmasını istiyor.
(AEK)
