Fransa'da eğitim koşullarının iyileştirilmesini isteyen öğrenciler, 13 Ekim Salı günü yapılacak grev öncesinde okul ve üniversiteleri durdurmaya devam ediyor. Paris-Nanterre Üniversitesinde pazartesi sabahı binaların büyük bölümü kapatıldı, dersler aksadı. Öğretmen sendikaları ve veli örgütleri de öğrencilere destek verdi.
Paris, Lyon, Marsilya, Lille, Nantes ve Bordeaux'nun aralarında bulunduğu en az 30 kentte gösteri çağrıları yapıldı. Paris'teki yürüyüş TSİ 15:00'te Place d'Italie'den başlayacak Hareket, öğretmen açığı ve kalabalık sınıflarla başlayan itirazı eğitim bütçesine ve fırsat eşitsizliğine doğru taşıdı.
Yoksul banliyölerden seçkin üniversitelere
Protestolar Paris çevresindeki Créteil'de, Saint-Exupéry Lisesinden yükselen itirazlarla başlamıştı. Öğretmen bulunamadığı için boş geçen dersler, bakımsız binalar ve kalabalık sınıflar üstesinden gelinmesi beklenen ilk taleplerdi.
Reuters'ın haberine göre devlet liselerindeki derslerin yaklaşık yüzde 10'u öğretmen yokluğu nedeniyle boş geçiyor. Varlıklı ailelerin çocuklarını bu sorunların yaşanmadığı özel okullara yönlendirebilmesi, eğitimdeki eşitsizliğe ilişkin tartışmanın sınıfsal boyutunu gözle görünür hale getiriyor.
Eylemler sonraki günlerde Paris-Panthéon-Assas Üniversitesi ve Mines Paris gibi seçkin kurumlara da ulaştı. Polis, Assas'taki ablukayı 9 Ekim'de kaldırdı. Paris-Nanterre Üniversitesinin 12 Ekim'deki açıklamasına göre kampüsteki binaların neredeyse tamamı sabah dersleri durdurmuştu. Ancak protestolar eşitsiz gelişiyor. Ülkenin her yerinde aynı yoğunlukta değil; bazı okullarda dersler yeniden başladı.
Hükümetin öğretmen takviyesi yeterli bulunmadı
Eğitim Bakanı Édouard Geffray, 8 Ekim'de 3 bin 24 yedek öğretmenin ihtiyaç duyulan okullara gönderileceğini açıkladı. Hükümet 12 Ekim'de görevlendirmelerin başladığını duyurdu. Sendikalar geçici takviyenin yıllardır süren personel açığını kapatmayacağını, bazı öğretmenlerin uzmanlıkları dışındaki derslere yönlendirildiğini bildirerek itirazlarını sürdürüyor.
Bakanlığın verilerine göre cuma günü 172 olan kapalı okul sayısı pazartesi 130'a düştü. Hükümet bunu hareketin yavaşlamasına dair bir işaret sayarken öğrenci örgütleri, bazı okulların açılmasının eylemlerin bittiği anlamına gelmediğini vurguladı.
Sendikalar 2027 bütçesine de karşı çıkıyor
Birleşik Sendikalar Federasyonu (FSU), Özerk Sendikalar Ulusal Birliği Eğitim Federasyonu (UNSA Éducation), İşçi Gücü Ulusal Eğitim, Kültür ve Mesleki Eğitim Federasyonu (FNEC FP-FO), Fransız Demokratik Emek Konfederasyonu Eğitim, Mesleki Eğitim ve Kamu Araştırmaları Federasyonu (CFDT Éducation), Genel Emek Konfederasyonu Ulusal Eğitim Sendikaları Birliği (CGT Éduc'action) ve Dayanışmacı, Birleşik ve Demokratik Eğitim Sendikaları Federasyonu (SUD Éducation), 13 Ekim için ortak grev çağrısı yaptı. Başlıca talepler yeni öğretmen kadroları, daha küçük sınıflar, okul binalarına yatırım ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi.
FSU'ya göre 2017'den beri ortaöğretimde 10 bini aşkın kadro kaldırıldı. Sendika, 2027 bütçe tasarısında 1.250 öğretmen kadrosunun daha kaldırılmasının öngörüldüğünü, bunların 800'ünün devlet ortaöğretim kurumlarında olduğunu belirtiyor. FSU, okul binalarının yenilenmesi için on yıl boyunca her yıl 5 milyar avro ayrılmasını istiyor. Sendikalar, geçici öğretmen takviyesi yapılırken kalıcı kadroların azaltılmasına itiraz ediyor.
Öğrenci örgütlerinin talepleri arasında üniversiteye giriş sistemi Parcoursup'un kaldırılması, ders programlarının hafifletilmesi ve eşitsizliklerin giderilmesi de var. Öğrenci Velileri Konseyleri Federasyonu (FCPE), velileri salı günkü gösterilere katılmaya çağırdı.
Paris'te gözaltına alınanların çoğu çocuk
Paris Cumhuriyet Başsavcısı Laure Beccuau, 12 Ekim'de, 29 Eylül-8 Ekim arasındaki öğrenci protestolarında başkentte 273 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Bunların 188'i 18 yaşından küçük. Başsavcılığın verilerine göre 195 gözaltıyla ilgili adli işlem başlatıldı.
Gösteriler sırasında ağır yaralanmalar da yaşandı. Lens'te 15 yaşındaki bir öğrencinin eli patlayan mühimmat nedeniyle ağır hasar gördü. Reuters'ın haberine göre 14 yaşındaki bir başka öğrencinin çenesi ve dişleri, yakın mesafeden atılan gaz kapsülünün isabetiyle parçalandı; ailesi suç duyurusunda bulundu. Reuters, iki haftadan kısa sürede en az dört çocuğun kalıcı sakatlık riski taşıyan yaralar aldığını bildirdi.
İçişleri Bakanlığı, gösterilerde bazı patlayıcı ses mühimmatının kullanımını askıya aldı. Polis müdahaleleriyle ilgili ülke genelinde 24 soruşturma açıldı; 8'i Paris'teki olayları konu alıyor. Uluslararası Af Örgütü ve BM insan hakları uzmanları bazı müdahale silahlarına itiraz ederken, polis sendikaları şiddet olaylarını ölümcül silahlara başvurmadan kontrol etmek için bunlara ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.
Okullarda güvenlik ve öğrencilerin talepleri
Le Monde'un haberine göre bazı okul yöneticileri maskeli grupların saldırılarından ve binalara verilen zarardan yakındı. Hükümet eğitim çalışanlarına yönelik şiddeti kınadı; öğrenci örgütleri ise barışçıl gösterilerle şiddet eylemlerinin birbirinden ayrılmasını istedi.
Eğitim Bakanlığı'nın açtığı danışma platformuna 67 bin başvuru yapıldı. Öğrenciler uzun okul günlerinden, düzensiz ders programlarından, bakımsız binalardan ve öğretmen eksikliğinden yakındı. Bu şikâyetler, krizin yalnızca boş kadrolara geçici öğretmen yerleştirilmesiyle giderilemeyeceğine işaret ediyor.
13 Ekim hareketin yeni sınavı
Resmî rakamlara göre 8 Ekim'deki gösterilere yaklaşık 71 bin 500 kişi katıldı. Hükümet hareketin ivme kaybettiğini savunuyor; öğrenci örgütleri ve sendikalar ise 13 Ekim eylemleriyle baskıyı artırmayı hedefliyor. Hükümetin 3 bin 024 öğretmenlik takviyesi, kalıcı kadro ve bütçe taleplerini karşılamış değil. Bugün Fransa saatiyle 14:00'te başlayacak gösteriler, öğrencilerle eğitim çalışanlarının ortak eyleminin gücünü ve hükümetin hangi yeni adımlara hazırlandığını gösterecek.
(AEK)
