Meclîsê Kirmanckîye çarçewaya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya de seba ke lehçeya kirmanckî ya Kurdkî vîndî nêba, UNESCO, Serekkomarîya Tirkîya û Wezaretê Perwerdeyî yê Tirkîya rê Postaxaneyê Sûrî yê Amedî de mektubî erşawitî.
Meclîsî dima ra vernîya postaxaneyî de eşkerayî daye çapemenî. Parlamenterê DEM Partî yê Amedî Serhat Eren, endam û rayberê komele û sazgehanê ziwanî, mamosteyê ziwanê Kurdkî, endam û temsîlkarê sazgehanê sîvîl û xeylê kesî beşdarê eşkerayî bîyê.
Eşkerayî de pankartê ke ser o bi kirmanckî “Ez nêwazena ziwanê mi vîndî bibo” ame girewtene û sewbîna kesê ke beşdarê eşkerayî bîyê, înan zî dowîzê ke ser o muhîmîya ziwanî nuşte bi, ameyê girewtene. Metnê eşkerayî hetê Hemverfeka Meclîsê Ziwanî yê Kirmanckî Şukran Yakut ra ame wendene.
Şukran Yakut da zanayene ke Zazakî, nasname, tarîx û estbîyayîşê ma yo û vat:
“Ma nêwazenê ke ziwanê ma Zazakî vîndî bibo. Seba ke ziwanê ma biciwîyo, ma keye de, kuçe de û her ca de xebitîyenê ke Zazakî qisey bikerê.
La ziwano ke nêbo wayîrê statu û ziwanê perwerdeyî nêeşkeno payra bimano. Ma zî seba ke Zazakîya ke mîrasê Dinya, Anadolu û Mezopotamyayî ya; wa vîndî nêba, seba waştişê perwerdeyê bi ziwanê dayîke, ma do UNESCO, Serekkomarîye û Wezeretê Perwerdeyê Mîllî rê mektuban bierşawê. Nika ez do tedeyîya mektubî ke ma do bierşawê, şima rê biwanî.”
‘Zazakî tena vîndîbîyayîşê ziwanêkî nîyo’
Şukran Yakut dîyar kerd ke Zazakî, ziwananê tewr qedîm ê cografyaya Anatolîye û Mezopotamya yê ke dergûşê şaristanîyanî, înan ra yew o, yew mîraso kulturkî yo bêemsal o ke tarîx de îrfan, huzn û keyfweşîya nê erdan kirişto. Labelê ewro, goreyê datayanê UNESCO’yî Zazakîyê ke kategorîya “ziwanê ke binê tehlukeyê vîndîbîyayîşî de yê” de ca gêno, pê qelsbîyayîşê dewrkerdişê mabênê neslan, rîskê bêvengîye de mendişî reyde rî bi rî yo.
Vîndîbîyayîşê Zazakî, tenya vîndîbîyayîşê yew ziwanî nîyo; eynî wext de manaya ci vîndîbîyayîşê edebîyatê fekkî yê hezaran serran, vîrê heremî û çilmisîyayîşê yew rengî yo ke zengînîya kulturkî ya Anatolîye virazeno. Weşkerdişê nê ziwanî, seba pawitişê rengînîya ma ya kulturkî û hişmendîya “ma” bîyayîşî, yew berpirsîyarîya tarîxî ya.”
‘Waştişê ma o yo ke gamê şênberî bêrê eştene’
Şukran Yakut îfade kerd ke sey Meclîsê Kirmanckî ê wazenê wayîrê lehçeya Zazakî rê wayîr vejîyê û bibê wayîrê statu. Şukran Yakut qiseykerdişê xo wina domna:
“Seba tescîlkerdişê Zazakî sey yew mîrasê dinya, waranê akademîk û hunerîyan de paştîdayîşê ci, perwerdeyê ziwanê dayîke de bîyayîşê ziwanê perwerdeyî û dewrkerdişê neslanê ameyoxan, ez eştîşê gamananê hewceyîyan talep kena/wazena.”
(AY)
*Çavkanî: Ajansa Welat
