Banga 20ê Mijdarê a Greva Ciwanan a Navneteweyî (International Youth Strike) tevgerên perwerdehiyê û yên li dijî şer ên li welatên cihê yên Ewropayê di çalakiyeke hevpar a heman rojê de tîne cem hev. Li gorî daxuyaniya koordînasyonê ya 11ê Mijdarê, li zêdetirî 25 welatan zêdetirî 50 rêxistinên xwendekaran û ciwanan beşdarî amadekariyan dibin.
Dirûşma hevpar: “Em dê ji bo dahatûya xwe têbikoşin, ne ji bo şerên wan.”
Tevger dixwaze li hemberî lêçûnên leşkerî yên ku zêde dibin, çavkanî ji bo perwerde, tenduristî, stargeh û avhewayê bên dabînkirin. "Manîfesto" armancê wiha rave dike:
“Em di 20ê Mijdarê de gavên pêşîn bavêjin da ku tevgereke xwendekaran û ciwanan a navneteweyî û antîmîlîtarîst ava bikin.”
Çalakiyên 20–22ê Mijdarê ên "Stop ReArm Europe" yên Buroya Aştiyê ya Navneteweyî û Greva Ciwanan li hev tên; lêbelê welatên ku her du tor lê çalak in ne bi tevahî yek in û hemû çalakiyên wan jî li hev nayên.
Brîtanya: Li dibistan û kampusan dê dest ji dersan bê berdan
Di daxuyaniya 17ê Mijdarê a Socialist Studentsê de hat ragihandin ku li zêdetirî 300 dibistan, kolej û zanîngehan amadekariya berdana dersan û li zêdetirî 50 bajaran jî mîtîng tên plankirin. Di daxuyaniyên piştî wê de hat diyarkirin ku hejmar zêde bûne. Civîna navendî ya li Londonê saet di 12.00an de li Qada Parlementoyê ye.
Serokê rêxistinê Adam Powell-Davies di banga xwe de wiha got:
“Em red dikin ku berdêla şer û krîzên wan bidin.
“Roja Înê ne dawî ye, destpêk e.”
Materyalên kampanyayê yên Yekîtiya Neteweyî ya Xwendekaran (NUS) jî bangî xwendekaran dikin ku dest ji dersan berdin. Hejmarên sazî û bajaran ên ku hatine ragihandin daneyên amadekariyê yên organîzatoran in; ne beşdariya fiîlî ne.
Fransa: Ji şeş rêxistinên xwendekaran banga hevpar
UNEF, Union Étudiante, Union Syndicale Lycéenne û rêxistinên din ên xwendekaran bi piştgiriya sendîkayên perwerdehiyê jî daxuyaniyeke hevpar weşandin:
“Di serdemeke ku dahatûya ciwanan ji ber berjewendiyên taybet û pîşesaziya şer tê fîdakirin de, li her derê Ewropayê û cîhanê tevgerên civakî derdikevin holê.”
Di nav daxwazên ku di daxuyaniyê de hatine rêzkirin de veberhênana li perwerdehiyê û li xaniyên xwendekaran, xwarina bi buhayê guncaw, gihîştina xwendina bilind û kêmkirina bûdceyên şer cih digirin.
Di bangê de weha hat gotin:
“Li şûna veberhênanên ku li ser asoyê tenê şer nîşan didin û zêdebûna mîlîtarîzasyonê, em veberhênanên binyadî ji bo veguherîna ekolojîk, pergalên perwerdehiyê û tenduristiyê û hemû xizmetên giştî dixwazin.”
Îtalya: Kedkarên perwerdehiyê jî dê dest ji kar berdin
FLC CGILê ji bo 20ê Mijdarê banga greva tevahî ya rojê li xebatkarên dibistan, zanîngeh û lêkolînê kir. Sendîkayê ragihand ku li seranserê Îtalyayê li nêzîkî 100 qadan amadekarî tên kirin:
“Roja Înê 20ê Mijdarê xebatkarên dibistan, zanîngeh, lêkolîn û perwerdehiya pîşeyî dê tevahiya rojê dest ji kar berdin.
“Li hemberî bêewlehiyê, birînan û mûçeyên ku enflasyonê helandine, em ê sibê li seranserê welêt li nêzîkî 100 qadan bin.”
Çalakiyên xwendekaran û grevên karkeran di heman rojê de pêk tên.
Almanya: Rojevên leşkeriyê û mafên civakî li hev dicivin
Kampanyaya “Greva Dibistanê ya li Dijî Leşkeriya Mecbûrî” (Schulstreik gegen Wehrpflicht), li hemberî guherînên di qanûna leşkeriyê de û derfeta derbasbûna ser sîstema leşkeriya mecbûrî çalakiyên xwendekaran li dar dixe. Însiyatîfeke din a bi navê “Nifşa Z tiştê pêwîst dike” (Gen Z regelt) jî banga xwepêşandanan ji bo perwerdehî, zehmetiyên debarê û mafên civakî dike. Her du sazî çalakiyên xwe di heman rojê de li dar dixin.
Li gorî daxuyaniya şaredariya li Frankfurtê, Gen Z regeltê ji ber sedemên ewlehiyê çalakiya xwe ji meşê veguherand mîtîngê. Li Göttingenê jî derdorên cuda yên xwendekaran meşeke hevpar plan dikin.
Polîsên Göttingenê derbarê amadekariyan de wiha got:
“Niha ti agahiyên şênber tune ne ku nîşan bidin civînên hatine ragihandin dê ne bi awayekî aştiyane derbas bibin an jî pişt re bûyerên tundiyê rû bidin.”
Spanya: Sendîkayê got "'Greva Ciwanan' maf e, nayê sînordarkirin"
Sendîkaya Xwendekaran (Sindicato de Estudiantes) bangî xwendekaran kir ku li Madrîd, Barselona, Sevîlya, Valensîya û bajarên din di 20ê Mijdarê de dest ji dersan berdin:
“Wekî hemû rêxistinên xwendekaran ên Ewropayê, em banga greva xwendekaran a Ewropayê û seferberiya girseyî dikin.”
Sendîkayê îdia kir ku hin rêveberiyên dibistanan rê li ber beşdariya grevê digirin û di 19ê Mijdarê de ev daxuyanî da:
“Em ti tedbîreke ku bi her awayî mafê grevê sînordar bike qebûl nakin.”
Swîsre: Li heşt bajaran xwepêşandan
Ji bo Basel, Bern, Zûrîh, St. Gallen, Neuchâtel, Lozan, Cenevre û Bellînzona daxuyaniyên çalakiyê hatin dayîn. Yekîtiya xwendekaran UNESê da zanîn ku ew piştgiriyê dide çalakiyan, lê manîfestoya hevpar a navneteweyî îmze nekiriye û daxwazên perwerdehiyê derxistin pêş.
Hevseroka UNESê Alexia Giroud Nyer wiha got:
“Ji ciwanan tê xwestin ku dahatuyê ava bikin û çareseriyan bibînin. Di heman demê de ji perwerdehiya wan teserûf tê kirin, kalîteya perwerdehiyê xera dibe.”
“Dema em qala wekheviya derfetan dikin, divê em fînanseya wê jî misoger bikin.”
Amadekariyên li welatên din
Buroya Aştiyê ya Navneteweyî amadekariyên çalakiyan ên ku Awûstûrya, Belçîka, Danîmarka, Yewnanistan, Romanya, Îrlanda, Lûksembûrg, Holenda, Portekîz, Slovenya û Swêdê jî li xwe digirin radigihîne. Hemû çalakiyên li van welatan ne grevên xwendekaran ên bi heman mezinahiyê ne; xwepêşandan, civînên dibistanan û çalakiyên din ên li dijî şer ên ku heta 22yê Mijdarê didomin jî hene.
(AEK/AY)
