Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), İran Diasporası’ndaki feministlerin dünya genelindeki feministlere yaptığı çağrıya yanıt verdi. EŞİK, 17 Ocak 2026 Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İranlı kadınların eşit, özgür, laik ve demokratik bir dönüşüm talebiyle yürüttüğü direnişin yanında olduklarını duyurdu.
EŞİK, İran’da yaşananların yalnızca bir ekonomik krizle açıklanamayacağını belirterek, asıl sorunun patriyarkal, teokratik ve otoriter rejimin kadınlara ve muhaliflere yönelik sistematik saldırıları olduğunu vurguladı.
Açıklamada sokak infazları, cenazelerin ailelere teslim edilmemesi, tutuklamalar, internetin kesilmesi ve dış dünya ile bağların koparılmasının devlet şiddetinin ulaştığı boyutu gözler önüne serdiği ifade edildi. EŞİK, İran’da insanlığa karşı suçlar işlendiğini kaydetti.
Platform, İran halkının bugün sürdürdüğü direnişin, 2022 yılında “Kadın, Yaşam, Özgürlük” sloganıyla kadınların öncülüğünde yükselen isyanın devamı olduğuna dikkat çekti. Kadınların öncülüğündeki mücadelenin hiçbir zaman sona ermediği vurgulandı.
EŞİK açıklamasında İranlı kadınlara doğrudan seslenerek, direnişlerinin dünyanın dört bir yanında eşitsizliğe, ayrımcılığa ve şiddete maruz kalan tüm kadınlara cesaret verdiğini belirtti.
EŞİK, İranlı kadınların dile getirdiği eşitlik, özgürlük, çok seslilik, kapsayıcılık ve şiddetsiz demokratik geçiş taleplerini sahiplendiğini açıkladı. Platform, İran’ın geleceğine tek adamcı, patriyarkal ve otoriter bir rejimin dayatılmasına karşı durduklarını vurguladı ve dünya genelindeki kadın örgütlerini bu dayanışma çağrısına yanıt vermeye davet etti.
Açıklamada uluslararası mekanizmalara da çağrı yapıldı. EŞİK, İran’da kadınlara ve muhaliflere yönelik sistematik devlet şiddeti, keyfi infazlar ve ağır baskı politikalarının uluslararası hukuka göre insanlığa karşı suç kapsamında olduğunu belirtti. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere tüm uluslararası kurumlar, uluslararası hukukun gereklerini yerine getirmeye ve derhal harekete geçmeye çağrıldı. Bu kapsamda BM İnsan Hakları Konseyi’nden bağımsız soruşturma mekanizmalarının güçlendirilmesi, BM raportörlerinden acil ülke ziyaretleri ve kamuoyu raporları talep edildi.
EŞİK, İran’ın CEDAW’a taraf olmamasının kadınların yaşam ve özgürlük taleplerinin evrensel niteliğini ortadan kaldırmadığını da vurguladı. Platform, CEDAW Komitesi ve diğer BM mekanizmalarının bu ihlaller karşısında harekete geçebileceğini ifade etti.
Platform ayrıca uluslararası mekanizmalara yapılan çağrının, ABD ve İsrail başta olmak üzere herhangi bir ülkenin İran’a yönelik askeri ya da siyasi müdahalesini meşrulaştırma amacı taşımadığının altını çizdi. EŞİK, İran halkının özgürlük ve demokratik dönüşüm mücadelesinin dış müdahalelerden bağımsız, kendi iradesiyle sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
EŞİK açıklamasını, “Kadın, Yaşam, Özgürlük” vurgusuyla tamamladı.
(EMK)
