İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin T24’ün internet sitesine ve X hesabına getirdiği erişim engeline karşı yapılan itiraz beş gündür sonuçlanmayı bekliyor.
Hakimlik, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebi üzerine 30 Eylül’de T24’ün internet sitesini ve X hesabını “LGBTİ+ propagandası” yaptığı iddiasıyla erişime engelledi.
T24, 1 Ekim’de İstanbul 2. Sulh Ceza Hakimliği’ne gönderilmek üzere İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz dilekçesi sundu. Aradan geçen beş güne rağmen hakimlik henüz itiraz hakkında karar vermedi.
T24’ün internet sitesi erişime engellendi
15 yıla yayılan 118 yazı gerekçe gösterildi
Hakimlik, erişim engeli kararında T24’te “son bir yılda” yayımlandığı öne sürülen 118 yazıyı gerekçe gösterildi. Yazıların “aile yapısını bozacak nitelikte” olduğunu ileri sürdü.
T24’ün avukatları ise karara itiraz etti. Karara konu 118 içeriğin yalnızca 21’inin son bir yıl içinde yayımlandığını belirtti. Yazıların bir bölümü 15 yıl öncesine uzanıyor.
İtiraz dilekçesine göre, söz konusu 118 yazıyı kaleme alan 57 yazardan 22’si de yıllar önce T24’ten ayrıldı.
T24 avukatları Özlem Tekşen ve Gökhan Tekşen’in hazırladığı dilekçeye İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) kurucusu ve hukukçu Kerem Altıparmak da görüşleriyle katkıda bulundu.
Avukatlar, erişim engelinin Anayasa’ya, 5651 sayılı Kanun’a, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatlarına aykırı olduğunu savundu.
Savcılığın ilk talebi reddedilmişti
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturma kapsamında önce T24’ün tamamına erişim engeli getirilmesini istedi. İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliği bu talebi 25 Eylül’de reddetti.
Savcılığın itirazının ardından aynı hakimlik bu kez erişim engeli kararı verdi.
T24’ün avukatları da hakimliğin ilk kararından neden döndüğünü açıklamadığını belirterek bunu gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirdi.
Ayrıca URL bazında engellenen içerikleri pasife aldığını ve bunu yetkili makamlara bildirdiğini belirtti.
“Sitenin bütününe engel hukuka aykırı”
Avukatlar, tek tek içeriklere erişimin engellenmesi teknik olarak mümkünken sitenin tamamının kapatılmasının ölçüsüz olduğunu belirtti.
İtiraz dilekçesinde, 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesinin öncelikle ihlale konu içeriğe URL bazında erişim engeli getirilmesini öngördüğü hatırlatıldı. Kanuna göre sitenin tamamına ancak içeriğin engellenmesinin teknik olarak mümkün olmadığı veya bu yöntemle ihlalin önlenemediği durumlarda erişim engeli getirilebiliyor.
Avukatlar, T24 kararında URL bazlı engellemenin neden yetersiz kalacağına ilişkin somut ve teknik bir gerekçe gösterilmediğini kaydetti.
Dilekçede, “Haber sitesinin tamamına erişim engeli getirmek orantısız, hakkın özünü zedeleyen, ölçülülük ilkesine aykırı, kanunun lafzına ve amacına aykırı, anayasal güvence altında bulunan ifade ve basın özgürlüğü başta olmak üzere mülkiyet hakkını da ihlal eden açık ve ağır bir müdahaledir” denildi.
“Aile yapısının nasıl zayıflatıldığı somutlaştırılmadı”
Erişim engeli kararında hakimlik, karara konu yazıları “olgusal bilgi/haberden ziyade köşe yazarlarının fikirlerini yansıtan değer yargıları” olarak nitelendirdi.
T24’ün avukatları ise bu değerlendirmeye rağmen hakimliğin söz konusu yazıların “Türk toplumu ve aile yapısını” nasıl zayıflattığını ortaya koymadığını belirtti:
"Anılan değer yargısı içeren köşe yazılarıyla, Türk toplumu ve aile yapısının ne şekilde zayıflatıldığı somutlaştırılmamış ve böylesine soyut kavramlarla 5651 sayılı Kanunun 8/A maddesinde belirtilen hukuki amaçlar arasında herhangi bir illiyet bağı kurulamamıştır. İlk derece mahkemesinin haber sitesine getirdiği erişim engeli kararındaki orantısızlık açık bir dijital tahakküm düzeni ve toplumsal sansürdür."
AYM kararlarını hatırlattılar
T24’ün itirazında Anayasa Mahkemesi ve AİHM’in erişim engellerine ilişkin kararlarına da yer verildi.
Avukatlar, AYM’nin 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesindeki yetkinin yalnızca “gecikmesinde sakınca bulunan” durumlarda başvurulabilecek istisnai bir tedbir olduğunu vurguladığını hatırlattı.
Dilekçede ayrıca AYM’nin “Keskin Kalem” pilot kararına atıf yapıldı:
"Anayasa Mahkemesi, 'Keskin Kalem pilot kararında', internet ortamındaki yayınlara erişimin engellenmesine yönelik sulh ceza hakimlikleri tarafından uygulanan usulün sistematik ve yapısal hak ihlallerine yol açtığını kesin olarak tespit etmiştir. Mevcut uygulamanın basın ve ifade özgürlüğü üzerinde ağır bir sansür ve caydırıcı etki (chilling effect) yarattığını, erişim engeli mekanizmasının yapısal olarak ihlal ürettiğini vurgulamıştır.
Somut olayda hiçbir somut delil ve zaruret ortaya konulmadan bir gazetecinin tüm hesabının kapatılması, AYM'nin pilot kararında tespit ettiği yapısal ihlalin doğrudan bir tezahürüdür.”
AYM bu kararında, sulh ceza hakimliklerinin internet yayınlarına erişimin engellenmesine ilişkin uygulamalarının sistematik ve yapısal hak ihlallerine yol açtığını tespit etmişti.
Anayasa Mahkemesi, sansür maddelerini iptal etti
AYM, 502 internet sansürü için toplu olarak “hak ihlali” kararı verdi
(HA)
