Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Ekim 2026 dönemini kapsayan Ücret Kayıpları İzleme Raporu’nu yayımladı.
DİSK-AR, raporda enflasyon ile gelir ve damga vergilerinin 17 milyonu aşkın sigortalı işçinin ücretlerinde yılın ilk 10 ayında toplam 2 trilyon 696 milyar 156 milyon liralık kayba yol açtığını hesapladı. Bu kaybın 1 trilyon 478 milyar lirasını enflasyon, 1 trilyon 218 milyar lirasını ise gelir ve damga vergileri oluşturdu.
İşçilerin vergi ve enflasyon nedeniyle yaşadığı toplam kayıp, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45,5 arttı. Ocak-Ekim 2025 döneminde 1 trilyon 853 milyar lira olan toplam kayıp, bu yıl aynı dönemde 2 trilyon 696 milyar liraya yükseldi.
İşçiler ekim ayının 16 gününü vergi ve enflasyona çalıştı
DİSK-AR, SGK verilerine dayanarak Ocak-Ekim 2026 dönemi için aylık ortalama brüt işçi ücretini 66 bin 576 lira olarak kabul etti.
Rapora göre vergi ve kesintiler ekim ayında bu ücretin 19 bin 905 lirasını götürdü ve nominal net ücreti 46 bin 671 liraya düşürdü. Yüzde 27,52’lik 10 aylık enflasyon da ücretin alım gücünü 14 bin 326 lira daha azalttı.
Böylece 66 bin 576 liralık ortalama brüt ücretin alım gücü 32 bin 345 liraya geriledi. DİSK-AR, işçinin ücretinin yüzde 51,4’ünü vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle kaybettiğini hesapladı.
Raporda bu durum, “İşçiler ekim ayının 31 gününün en az 16 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalıştı” diyerek özetlendi.
Asgari ücret 7 bin 726 lira kaybetti
Öte yandan TÜİK’in açıkladığı yüzde 27,52’lik 10 aylık enflasyon nedeniyle net asgari ücretin ekim ayındaki parasal kaybı 7 bin 726 liraya ulaştı. Böylece asgari ücretin alım gücü 20 bin 349 liraya düştü.
SGK ve işsizlik sigortası primi kesintilerini de hesaba katan DİSK-AR, 33 bin 30 liralık brüt asgari ücrette ekim ayındaki toplam kaybı 12 bin 681 lira olarak hesapladı.
Rapora göre asgari ücret, Ocak-Ekim döneminde vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle toplam 96 bin 41 lira kaybetti. DİSK-AR, asgari ücretin ekim ayında kesinti ve enflasyon nedeniyle yüzde 38,4 oranında eridiğini belirtti.
“Vergi sistemi gelir eşitsizliğini derinleştiriyor”
DİSK-AR, raporun sonuç bölümünde yüksek enflasyon ile vergi ve kesinti yükünün emek gelirlerini aşındırdığını belirtti.
Hükümetin ekonomi politikasının alım gücü ve ücretler üzerinde baskı oluşturduğunu kaydederek, enflasyon ile vergi sisteminin gelir dağılımındaki eşitsizliği artırdığını kaydetti. “Ücrette ve vergide adalet” talebini öne çıkardı. Şöyle dedi:
“Ücretlerin sabit, fiyatların serbest olması nedeniyle emek gelirleri enflasyonun altında ezilmektedir. Hükümetin izlediği alım gücünü ve ücretleri bastırmayı amaçlayan ekonomi politikası enflasyonun faturasının emek gelirleri üzerine yüklenmesine yol açmaktadır. Enflasyon ve adaletsiz vergi-kesinti sistemi emek gelirlerini eriterek gelir bölüşümü daha da adaletsiz hale getirmekte ve yoksulluğu artırmaktadır. Bu nedenle ücrette ve vergide adalet çok somut ve yakıcı bir taleptir.”
(HA)
