En düşük emekli aylığının artırılmasını da içeren Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede (KHK) Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı.
Teklif TBMM’de sert tartışmalara neden oldu. Muhalefet milletvekilleri, teklifin emeklileri yoksulluğa ittiğini belirterek itiraz etti.
Kanun teklifine geçen hafta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülürken asıl metinde olmayan bir madde, önerge ile “6. Madde” olarak eklenmişti. Bununla da kamu ihalelerinde, devletin taşeron şirket için ödediği kıdem tazminatını, sonradan şirkete rücu etme hakkını ortadan kaldırıldı. Devletin önemli bir kamu kaynağından feragat etmiş oldu.
"Emeklilere sadaka verir gibi..."
Genel Kurulda görüşmeler sürerken CHP sıralarından bir grup milletvekili ayağa kalkarak pankart açtı. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, kanun teklifinin 15. maddesinin görüşmeleri sırasında, teklifinin görüşmelerine devam edilmesi için önerge vererek, usul tartışması açılmasını talep etti.
Emir, iktidarı “emeklilere sadaka verir gibi davrandığı” gerekçesiyle eleştirerek, görüşmelerin durdurulmasını talep etti. Emir, milyonlarca emeklinin açlık sınırının altında yaşamaya zorlandığını söyledi
Lehte söz alan AKP Bilecik Milletvekili Halil Eldemir, İçtüzük'e göre usul tartışması açılamayacağını belirterek, milletvekillerinin İçtüzük'e uygun hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Buna karşı muhalefet adına söz alan milletvekilleri, 20 bin TL’lik tutarın bir refah artışı değil, “sefaletin resmileştirilmesi” olduğunu dile getirdi. CHP’li Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, açlık sınırının 30 bin liraya dayandığını hatırlatarak, en düşük emekli maaşının asgari ücret seviyesine çıkarılması ve seyyanen zam yapılması yönündeki önergelerinin reddedildiğini belirtti.
İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, en düşük emekli aylığının 20 bin liraya çıkarılmasının kabul edilemeyeceğini ifade ederek, iktidarı eleştirdi.
Çömez "Geçtiğimiz günlerde bir Genel Başkan Yardımcınız dedi ki: 'Emekliler için her zaman en iyisini yapmayı düşünüyoruz'. Allah aşkına, en iyisini yapmayı düşündüğünüz şey 1 kilo kıyma dahi alamayacak bin liralık zam mıdır?" dedi.
AKP'li bir milletvekilinin, "Biz daima emeklilerimizin yanında olduk. Bunu lafla değil, icraatla gerçekleştirdik" sözlerini hatırlatan Çömez sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bazen de diyorsunuz ki, 'Biz suçlu değiliz, onlar suçlu çünkü çok yaşıyorlar, sayıları arttı, ondan dolayı'. Sonra, bazılarınız diyor ki: 'Çok iyi baktık bunlara, çok iyi besledik, çok iyi sağlık hizmeti verdik, onun için uzun yaşıyorlar, veremiyoruz paralarını'. Allah aşkına, nasıl veremiyorsunuz parasını? Tam 3,5 trilyon dolar vergi topladınız bu milletten, nerede bu para, nerede bu 3,5 trilyon dolar? Cumhuriyet döneminin bütün kazanımlarını sattınız, 64 milyar dolar, nerede bu para? Borç aldınız, hala bir kısmınız yurt dışında tefecinin önünde para dileniyorsunuz. 130 milyar dolar borcu 540 milyar dolar borca getirdiniz. Nerede bu para Allah aşkına? Yer altında, yer üstünde ne var ne yoksa sattınız."
Konuşmaların ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan, kanun teklifinin temel kanun olarak görüşüldüğünü, maddeler üzerinde sadece önerge işlemlerinin yapıldığını ve usul tartışmasının açılamayacağını belirtti.
Genel Kurulda tartışma
Teklifin tümünün oylamasından önce lehte söz alan AKP Yozgat Milletvekili Süleyman Şahan, teklife ilişkin bilgi verdi.
Aleyhte söz alan CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, kürsüye, kartondan yapılan tabut ve mezar taşı ile çıkmak istedi. Bunun üzerine TBMM Başkanvekili Adan, Ağbaba'ya uyarıda bulunarak, "Bunları getiremezsiniz." dedi. AKP'li milletvekillerinin, CHP'li milletvekillerinin elinden karton tabutu almak istemesi üzerine Genel Kurulda arbede yaşandı. Meclis Başkanvekili Adan, birleşime ara verdi.
Verilen arada da AK Parti ve CHP'li milletvekilleri arasındaki tartışma ve arbede sürdü.
Aranın ardından birleşimi açan Adan, TBMM İçtüzük'üne göre Genel Kurulun çalışma düzenini ve huzurunu bozucu döviz pankart benzeri materyal getirmenin ve kullanmanın yasak olduğunu hatırlatarak, bu konuda siyasi partilerin grup başkanvekilleri arasında da mutabakat imzalandığını anımsattı.
Daha önce alınan Başkanlık Divanı kararıyla TBMM'nin ülke ve dünya kamuoyunda saygınlığını korumak adına milletvekillerinin gündemle ilgili konuşmalarını destekleyecek doküman dışında herhangi bir materyalin Genel Kurula getirilmemesinin öngörüldüğünü aktaran Adan, tüm milletvekillerinden bu konuda hassasiyet göstermelerini istedi.
Ağbaba'nın konuşma yapmak için kürsüye yeniden karton tabutla çıkmak istemesi üzerine tekrar tartışma ve arbede yaşandı. Adan, birleşime bir kez daha ara verdi. Aranın ardından kürsüye gelen Ağbaba, en düşük emekli aylığına yapılan artışa ilişkin iktidarı eleştirdi.
Genel Kurulda yapılan konuşmalarda emeklilerin pazarda çürük meyve beklediği, kira ve sağlık giderlerini karşılayamadığı örneklerle anlatıldı. Muhalefet milletvekilleri, emeklilerin sosyal yardımlara ve borçlanmaya mahkûm edildiğini savunarak iktidarı “vicdana davet ettiklerini” ifade etti.
Tartışmalar sırasında CHP sıralarından “yoklama” talep edildi. Murat Emir’in yoklama istemesi üzerine Genel Kurulda kısa süreli hareketlilik yaşandı. Başkanlık, İç Tüzük uyarınca düzenin korunması çağrısında bulundu.
İktidar cephesinden yapılan açıklamalarda ise düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin yapısı gereği prim gün sayısı ve kazanç esasına dayandığı savunuldu. AKP milletvekilleri, en düşük emekli aylığının 20 bin TL’ye çıkarılmasının düşük primli emekliler için önemli bir iyileştirme olduğunu söyledi.
Tüm bu tartışmaların ardından Genel Kurul, önergeler üzerindeki işlemleri tamamlayarak en düşük emekli maaşının 20 bin TL’ye çıkarılmasına ilişkin maddeyi oylama aşamasına taşıdı.
Yapılan açık oylama sonucunda teklif, 247 oyla kabul edildi. 179 milletvekili ret oyu verildi.
Devlet 60 milyar TL'lik kaynağı sildi
Öte yandan kanunla, 11 Eylül 2014 ile 15 Ekim 2019 tarihi arasında imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden de vazgeçilecek.
CHP Ankara Milletvekili Murat Emir’in, TBMM Genel Kurulu’nda önceki gece yaptığı konuşmaya göre devletin almaktan vazgeçtiği tutar yaklaşık 60-70 milyar TL.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer de “Taşeron olarak çalışan işverenin borcunu silip devlet olarak üstleniyorsunuz. Niye o taşeronun kıdem tazminatını ödemiyor da devlet yükü üstleniyor?” diye sordu.
(HA)
