"Ekonomik güven yaratabilmek artık dünden çok daha zor"

Fotoğraf: pxhere.com

Haberin İngilizcesi için tıklayın

Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal’ın Cumartesi gecesi ani bir kararla Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından görevden alınarak yerine faiz eleştirileriyle bilinen Yeni Şafak yazarı Şahap Kavcıoğlu'nu atanması piyasalar tarafından olumlu karşılanmadı.

Geçtiğimiz haftayı 7,21 seviyesinden kapatan dolar/TL Pazar akşamı 8,41 seviyesine kadar yükseldi. TL’nin değer kaybı bir günde yüzde 11’i aştı. Yüzde 6,65 düşüşle güne başlayan Borsa İstanbul’da ise işlemlere iki kere ara verildi.

Ekonomistler Platformu’ndan Doç. Dr. Oğuz Demir “Bunun böyle olacağını Naci Ağbal görevden alındığında herkes biliyordu” dedi. Naci Ağbal’ın görevden alınmasını sürpriz olarak nitelendiren Demir, piyasaların açılmasıyla birlikte yaşanan aşırı değer kaybı içinse “Sürpriz değil” dedi.

Bunun bir şok ve panik havası olduğunu dile getiren Demir, “Yaşananlar yurttaşlar için iyi bir şey değil fakat kısa vadede 1 dolar 8,50 lira olacak, 9 lira olacak gibi söylemlere kimsenin kulak vermemesini öneririm. En azından önümüzdeki birkaç günü görmeliyiz. Tsunaminin yarattığı etkiye dalgalar çekildikten sonra bakmak lazım. Öbür türlüsü zarar ettirir” uyarısında bulundu.

"Nedenini anlamak için AKP'nin kongresini bekleyeceğiz"

Böylesi bir kararı verenlerin, kararın sonuçlarının ne doğuracağını bildiklerini söyleyen Demir şöyle konuştu:

"İktidar sonuçlarını öngörerek bu adımı attı. Bir hesapları vardır elbet ama Türkiye’de hiçbir şey kamuoyuna açıklanmadığı için şu anda hiçbir şey bilmiyoruz. Bu hesabın ne olduğuna dair Çarşamba günkü AKP’nin büyük kongresine kulak vereceğiz. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yapacağı açıklamaları dinleyeceğiz. Onun dışında ne söylesek havada kalıyor.

Bunun dışında ben Naci Ağbal son toplantıda 20 baz puan faiz artırdı diye görevden alınmamıştır diye tahmin ediyorum. Çünkü 4 ay önce göreve gelmiş bir Merkez Bankası Başkanı’nın bu kadar kısa bir süre içerisinde görevden alınmasının yaratacağı etkiyi biliyorlardır.

Evet, Naci Ağbal’ın göreve geldiğinden itibaren ağır bir baskı altında kalacağı zaten belliydi. Ekonomi yönetiminin değişmesini herkes de olumlu karşılamıştı. Bu nedenle sırf faiz artırdı diye böyle bir adım atmazsınız.

Ben en azından Ağbal’ın Mayıs’a kadar devam edebileceğini, bir görevden alma olasılığının iş dünyasının baskısıyla olacağını tahmin ediyordum ama oraya kadar bile beklemediler. Belli ki başka siyasi hesaplarla oldu bu işler.”

"Ya faiz yükseltilmeli ya da seçime gidilmeli"

Bu hamlenin Türkiye ekonomisine çok büyük bir güven hasarı verdiğini dile getiren Demir "Kasım'daki değişiklikle birlikte güven seviyesi bir miktar toparlanma yoluna girmişti fakat bu hamle Türkiye'yi çok daha zor bir duruma düşürdü" dedi.

Döviz kurundaki günü birlik yükselişin dengeye oturacağından bahseden Demir, "Asıl mesele bundan sonrası için Türkiye ekonomisinin istikrarı bir şekilde ilerlediğine dair güven yaratabilmek ama artık bu dünden çok daha zor" diye konutu.

Ekonomik anlamada toparlanmak için yapılması gereken iki şeyin olduğunu söyleyen Demir şöyle konuştu:

Birincisi maalesef enflasyondaki yükselişle birlikte kısa vadede tekrar faiz artırımıyla karşı karşıya kalacağız. Başkanlar değişmiş olsa da enflasyon ve döviz kurundaki artışla başka türlü baş edebilmek mümkün değil. Çünkü Merkez Bankası'nın elimizde artık döviz rezervi yok. Kaldı ki geçen sene ellerindeki rezervi tüketecek kadar sattılar ona rağmen yükselişi durduramadılar, sonuç alamadılar. Naci Ağbal'ın elinde yapılabilecek tek bir şey vardı ve faiz yükselterek zaten onu yapıyordu. Şimdi artışı durdurabilmek, tekrar eski patikaya dönmek, güven yaratmaya başlamak için tekrar faiz artırması gerekecek.

Bunun bir adım ilerisini söylemek gerekirse, bu şartlar altında eski güvenin tekrardan tesisi çok kolay değil. Dolayısıyla bence olması gereken şey bütün karar verme sürecinin yenilenmesi yani seçime gidilmesi."

Faiz düşürülürse ne olur?

Oğuz Demir, Yeni Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun faiz düşürmesi durumundaki senaryoyu ise tanımladı:

"İşte o zaman döviz kurlarındaki yukarı gidiş, bugün konuştuğumuz rakamların çok çok gerisinde kalmış rakamlar olur. Faiz indirilmesi durumunda doların nereye gideceğimizi kestirebilmek gerçekten mümkün değil.

(HA)