“Ekolojik Dönüşüm İçin Kültür ve Sanat: Türkiye'den Örnekler”

 *İklim krizinin dünyaya etkileri uzaydan da görülüyor. NASA. 

Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hande Paker tarafından hazırlanan politika metni, İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın (İKSV) Şubat 2021 tarihli "Ekolojik Dönüşüm İçin Kültür ve Sanat" başlıklı raporunda sunulan çerçeveyi Türkiye'den örneklerle destekliyor.

Bu çerçevede rapor kültür-sanat aktörlerinin ekolojik krize müdahale etmek için iki ana eksende çalıştığını ortaya koyuyor.

• İlk olarak kültür-sanat aktörleri kendi ekolojik ayak izini azaltmak için önlemler alıyor. Kültür kurumları ve sanatçılar, ekolojik ayak izlerinin kaynaklarını tespit ettikten sonra enerji kullanımını değiştirerek, atıkları azaltarak ve bina ve mekânları doğayla uyumlu olarak yeniden düzenleyerek mevcut pratiklerini değiştiriyorlar. Yerel yönetimler de özellikle bu değişimde çeşitli destekler sunuyor.
• Kültür-sanat aktörlerinin ekolojik dönüşümdeki ikinci önemli rolü, yaratıcı güçleri ve ortak zemin oluşturma kapasiteleri sayesinde ekolojik krizi insanlara dokunan ve dönüşüm talebiyle harekete geçiren yeni bir hikâye ile aktarmak.

Ekolojik ayak izini azaltacak uygulamalar somut mekân ve projelerle de hayata geçiriliyor. Örneğin K2 Güncel Sanat Merkezi Menderes'te bir okulda güneş enerjisi kullanmak, sarnıç ile yağmur toplamak gibi uygulamaların yer aldığı bir proje yürütüyor. İPA gerçekleştirilecek etkinlikleri çevreyi gözeterek yapma prensibini benimsiyor:

Temel sorun, ekolojik çalışmalara odaklanılmasına rağmen kültür-sanat paylaşılırken ekolojiye zarar vermek, örneğin sanatçının çalışması için talep ettiği duvarı inşa etmenin bir hafriyat olduğunu unutuyoruz.

Türkiye'de kültür-sanat ve ekoloji ekseninde yürütülen çalışmalardan bir derlemenin yer aldığı metinde, alanın paydaşları arasındaki bağlantıları gösteren bir ağ haritası da sunuluyor.

Çıkış noktası The Climate Connection

İKSV'nin İngiltere'den Julie's Bicycle ve British Council Türkiye'nin işbirliği ile Temmuz ayında düzenlediği "The Climate Connection, Kültür ve Çevre Yuvarlak Masa Toplantısı: Türkiye" başlıklı çevrimiçi toplantıda dile getirilen öneri ve talepler bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturdu.

Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi (COP26) devam ederken yayımlanan politika metni, çevre ve kültür-sanat ilişkisini kültür politikaları perspektifiyle tartışmaya açmayı ve toplantıda dile getirilen önerileri kamuoyuyla paylaşmayı amaçlıyor.

Türkiye'de ekolojik dönüşüm yolunda güncel yaklaşımlar neler? Sanatçılar veya kültür kurumları hangi pratikleri benimsiyor?

Ne tür konular ekoloji ile iç içe ele alınıyor? gibi sorulara cevap arayan metinde, toplantıya katılan kültür-sanat aktörleri, sivil toplum kuruluşları, yerel örgütlenmeler, akademisyenler ve gençlik ağlarından temsilcilerin ekolojik ayak izlerini azaltmak, etkilerini artırmak, sürdürülebilirliklerini sağlamak ve iklim krizine yönelik politikaları şekillendirmek için tespit ettikleri ortak ihtiyaçlar ve talepler
özetleniyor.

"Ekolojik Dönüşüm İçin Kültür ve Sanat: Türkiye'den Örnekler" başlıklı politika metninin tamamı iksv.org adresinden ve AppStore'dan indirilebilen İKSV Kitaplık iPad uygulaması üzerinden okunabilir.

(PT)