Dünya Tabipleri Birliği (DTB), silahlı çatışmalarda sağlık çalışanlarına, hastanelere ve sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların önlenmesi, tıbbi tarafsızlığın korunması ve ihlallerden sorumlu kişilerin yargılanması çağrısında bulundu.
Dünya Tabipler Birliği’nden Sağlıkçılar için Acil Eylem Çağrısı
DTB, Ekim 2026'da Hollanda'nın Rotterdam kentinde düzenlenen 77. Genel Kurulu'nda “Silahlı Çatışma ve Diğer Şiddet Durumlarında Tıbbi Tarafsızlığın Korunması” başlıklı Rotterdam Bildirgesi'ni kabul etti.
Türk Tabipleri Birliği (TTB) tarafından 2 Kasım'da Türkçe çevirisi yayımlanan bildirgede, sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiği vurgulandı.
Bildirge, sağlık çalışanlarının yalnızca mesleki görevlerini yerine getirdikleri için hedef alınamayacağını, çatışmanın taraflarının sağlık hizmetlerinin güvenli biçimde sürdürülmesini sağlamakla yükümlü olduğunu hatırlattı.
Dünya Tabipler Birliği’nden TTB için Açıklama
Sağlık çalışanlarının tarafsızlığı korunmalı
Bildirgeye göre tıbbi tarafsızlık, hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının hastalara siyasi görüşleri, kimlikleri veya çatışmadaki konumları nedeniyle ayrımcılık yapmadan sağlık hizmeti sunmasını gerektiriyor.
Bu ilke aynı zamanda devletlerin ve silahlı grupların sağlık çalışanlarına yönelik baskı, tehdit, saldırı ve müdahalelerden kaçınmasını da kapsıyor.
DTB, sağlık hizmetlerinin yalnızca hastanelerde gerçekleştirilen tedavilerden ibaret olmadığını, hastaların sağlık kuruluşlarına erişiminin, ilaç ve tıbbi malzeme temininin ve sağlık çalışanlarının güvenliğinin de korunması gerektiğini belirtti.
Bildirge, karşı tarafın mensuplarına sağlık hizmeti sundukları gerekçesiyle gözaltına alınan veya cezalandırılan sağlık çalışanlarının derhal ve koşulsuz serbest bırakılmasını istedi.
Gazze’deki İsrail saldırılarında 500 sağlık çalışanı hayatını kaybetti
Savaş suçları bağımsız biçimde soruşturulmalı
DTB, uluslararası toplumun silahlı çatışmalarda sağlık hizmetlerine yönelik saldırılardan sorumlu kişilerin hesap vermesini sağlamakta yetersiz kaldığına dikkat çekti.
Bildirge, tıbbi tarafsızlığın ihlal edildiği olayların gecikmeden, bağımsız ve tarafsız biçimde soruşturulması gerektiğini vurguladı.
Savaş suçu niteliğindeki eylemlerden sorumlu olduğu iddia edilen kişilerin ulusal veya bölgesel mahkemelerde yargılanması, koşulların uygun olduğu durumlarda ise dosyaların Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taşınması çağrısında bulunuldu.
DTB, sağlık çalışanlarına ve sağlık kuruluşlarına yönelik saldırıların cezasız kalmasının yeni ihlallere zemin hazırlayabileceğine işaret etti.
Gazze’de 496 sağlık çalışanı hayatını kaybetti
Siber saldırılar ve yapay zekâ kullanımı da kapsamda
Rotterdam Bildirgesi'nde sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların yalnızca hastanelerin bombalanması veya sağlık çalışanlarına fiziksel şiddet uygulanmasıyla sınırlı olmadığı belirtildi.
DTB, sağlık sistemlerini hedef alan siber saldırıları, yapay zekâ kullanımını içeren saldırıları ve temel tıbbi malzemelerin ulaştırılmasının engellenmesini de sağlık hizmetlerine yönelik saldırılar kapsamında değerlendirdi.
İran Tabipler Birliği: ABD-İsrail saldırılarında 18 sağlık çalışanı hayatını kaybetti
Birleşmiş Milletler'e özel raportör çağrısı
DTB, Birleşmiş Milletler'e (BM) sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların izlenmesi ve sorumluların belirlenmesi konusunda daha etkin mekanizmalar oluşturma çağrısı yaptı.
Bildirgede BM'den, sağlık kuruluşlarını hedef alan veya saldırı tehdidinde bulunan devletlerin ve silahlı grupların siyasi baskılardan bağımsız biçimde raporlarda açıkça belirtilmesi istendi.
Ayrıca silahlı çatışmalarda ve diğer şiddet ortamlarında sağlık hizmetlerinin korunmasını izlemek üzere BM bünyesinde özel raportör görevlendirilmesi önerildi.
DTB, devletlerin uluslararası insancıl hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerini ulusal mevzuatlarına yansıtmaları ve askerî personelin sağlık hizmetlerinin korunmasına ilişkin kurallar konusunda eğitilmesi gerektiğini de vurguladı.
Dünya Tabipleri Birliği, 77. Genel Kurulu’nda “Silahlı Çatışma ve Diğer Şiddet Durumlarında Tıbbi Tarafsızlığın Korunması” Başlıklı Rotterdam Bildirgesi’ni Kabul Etti 👇 https://t.co/719qI2El6F https://t.co/D6fEOvof6e
— Türk Tabipleri Birliği (@ttborgtr) November 2, 2026
"Kendi devletlerinizin ihlallerine de karşı çıkın"
DTB, meslek örgütlerinden kendi devletlerinin gerçekleştirdiği ihlaller de dahil olmak üzere tıbbi tarafsızlığa yönelik bütün saldırılara kamuoyu önünde karşı çıkmalarını istedi.
Sağlık çalışanlarının mesleki etik yükümlülüklerinin ulusal, siyasi veya askerî bağlılıkların üzerinde tutulması gerektiği belirtilerek ayrım gözetmeksizin sağlık hizmeti sundukları için baskıya uğrayan hekimlerle dayanışma çağrısı yapıldı.
Bildirge, sağlık çalışanlarının çatışmalar sırasında da mesleki bağımsızlıklarını ve klinik karar verme yetkilerini korumalarının önemini vurguladı.
DTB, hekimlerin çatışma ortamında siyasi bakımdan tarafsız olmak zorunda olmadığını, ancak hastalara sağlık ihtiyaçları temelinde ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlü olduklarını belirtti.
Sağlık çalışanlarının hastalara, meslektaşlarına veya sağlık kuruluşlarına yönelik uluslararası hukuk ihlallerini belgeleme ve bildirme haklarının da korunması gerektiğini vurguladı.
Bildirge, savaş koşullarında geçerli tıbbi etik ilkelerin barış dönemindeki ilkelerden farklı olmadığını hatırlattı.
(FY)
