DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, genç kadınların güvenceli istihdama erişimde yaşadığı sorunları Meclis gündemine taşıdı.
Eren, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, özellikle Diyarbakır ve bölge illerindeki genç kadınların işsizlik ve çalışma koşullarına ilişkin verileri talep etti.
Önergesinde Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine yer veren Eren, 15-24 yaş grubundaki genç kadınların işsizlik oranının yüzde 22,1, genç erkeklerin ise yüzde 11,7 olduğunu hatırlattı.
Aynı yaş grubunda istihdam oranının kadınlarda yüzde 26,7, erkeklerde yüzde 53 olduğunu belirten Eren, ne eğitimde ne istihdamda olan genç kadınların oranının yüzde 30,9’a ulaştığını, genç erkeklerde ise bu oranın yüzde 16,3 olduğunu aktardı.
Eren, bu verilerin genç kadınların eğitimden çalışma yaşamına geçişte ve güvenceli istihdama erişimde karşılaştığı eşitsizlikleri ortaya koyduğunu belirtti. İş arama olanağı bulamayan veya ücretsiz bakım sorumlulukları nedeniyle ücretli çalışma yaşamına katılamayan kadınların yaşadığı sorunların ise işsizlik istatistiklerine tam olarak yansımadığına dikkat çekti.
Diyarbakır ve bölge illerine ilişkin verileri sordu
Bölgesel eşitsizliklerin genç kadınların istihdama erişimini daha da güçleştirdiğini ifade eden Eren, Diyarbakır ve Şanlıurfa’yı kapsayan TRC2 bölgesindeki genç kadınların istihdam durumunun, çalışma koşullarının ve kamu istihdam programlarından yararlanma düzeylerinin açıklanmasını istedi.
Diyarbakır’da genç kadınların işsizlik ve istihdam durumuna ilişkin il düzeyindeki verilerin yeterli ayrıntıda paylaşılmadığını belirten Eren, önergesinde 2023-2026 yılları arasında İŞKUR’a kayıtlı 15-24 ve 25-29 yaş grubundaki kadın iş arayanların sayısını ve işe yerleştirme oranlarını sordu.
Eren ayrıca, genç kadınların istihdamını artırmaya yönelik programlara kaç kadının katıldığının, bu programlar için ne kadar kamu kaynağı ayrıldığının ve kaç kadının işe yerleştirildiğinin açıklanmasını talep etti.
Kayıt dışı çalışma ve işyerinde ayrımcılık
Eren, İŞKUR aracılığıyla işe yerleştirilen genç kadınların altı ve 12 ay sonra sigortalı çalışmaya devam edip etmediğinin takip edilip edilmediğini de sordu.
Önergede ayrıca Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt, Van ve Hakkâri’de genç kadınların istihdamını desteklemek amacıyla yürütülen programlar, bu programların bütçeleri ve sonuçlarına ilişkin verilerin açıklanması istendi.
Genç kadınların kayıt dışı ve sigortasız çalıştırılmasına karşı yapılan denetimleri de gündeme getiren Eren, 2023-2026 yılları arasında sigortasız çalıştırıldığı tespit edilen kadınların sayısını sordu.
İşe alım, ücretlendirme ve çalışma koşullarında cinsiyete dayalı ayrımcılığın önlenmesi için uygulanan denetim ve yaptırım mekanizmalarına ilişkin bilgi isteyen Eren, işyerinde taciz, şiddet, ayrımcılık ve sendikal hak ihlalleri nedeniyle Bakanlığa yapılan başvuruların sayısını da gündeme taşıdı.
Bakım emeği ve 2026-2028 hedefleri
Önergede çocuk, yaşlı, hasta ve engelli bireylerin bakım sorumlulukları nedeniyle çalışma yaşamına katılmakta güçlük yaşayan kadınlara yönelik destek programları da yer aldı. Eren, bu programlardan 2023-2026 yılları arasında kaç kadının yararlandığını, Diyarbakır’daki yararlanıcı sayısının kaç olduğunu sordu.
Eren son olarak, genç kadınların güvenceli istihdama erişimini artırmak, eşit işe eşit ücret ilkesini uygulamak, kayıt dışı çalışmayı önlemek ve bölgesel eşitsizlikleri azaltmak amacıyla Bakanlığın 2026-2028 dönemine ilişkin hedeflerini sordu. Diyarbakır ve çevre iller için özel bütçe, program veya istihdam hedefi bulunup bulunmadığının açıklanmasını istedi.
(EMK)
