DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve en az 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın nedenlerinin ve sorumlularının ortaya çıkarılması için Meclis Başkanlığına araştırma önergesi verdi.
Eren, 9 Kasım 2026’da fabrikanın çelikhane bölümünde meydana gelen patlamanın münferit bir iş kazası olmadığını belirterek, iş cinayetlerinin önlenmesi ve işçilerin yaşam hakkının güvence altına alınması amacıyla Meclis araştırması açılmasını talep etti.
Aynı tesiste üç haftada üç ölüm
Önergenin gerekçesinde, patlamanın nedenine ilişkin kamu kurumlarından farklı açıklamalar geldiğine dikkat çekildi.
İzmir Valiliği, patlamanın sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düşmesiyle meydana geldiğini değerlendirirken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ilk incelemelerde bakım çalışmaları sırasında düşen malzemenin doğal gaz ve oksijen borularını koparmasının patlamaya yol açtığını söyledi.
Önergede, üretim devam ederken bakım çalışmalarının yapılıp yapılmadığı, yüksek riskli alanlarda eş zamanlı çalışma izinlerinin nasıl verildiği ve gaz hatlarının güvenliğinin nasıl sağlandığı sorularının yanıtlanması gerektiği belirtildi.
HABAŞ'taki ölümlerin ilk olmadığını vurgulayan Eren, aynı tesiste son üç hafta içinde üç işçinin yaşamını yitirdiğini kaydetti. Buna göre taşeron işçi Hakan Doğan ekimde yaklaşık sekiz metre yükseklikten düşerek, taşeron firmada çalışan Eyüp Eğinli ise kasımda iş makinesi lastiğine hava basarken meydana gelen patlamada hayatını kaybetti. Önergede, bu ölümlerin ardından işletmede hangi önlemlerin alındığının ve kamu denetiminin yapılıp yapılmadığının açıklığa kavuşturulması istendi.
Geçmişte de ölümlü patlamalar yaşandı
Önergede HABAŞ'ın geçmişindeki iş cinayetleri ve patlamalar da sıralandı. Buna göre 1999'da potanın düşmesi sonucu dört işçi hayatını kaybetti, yaklaşık 20 işçi yaralandı. 2018'de çelik ocağında elektrot sökümü sırasında yaşanan patlamada beş işçi, aynı yıl sürekli döküm makinesindeki patlamada ise üç işçi ağır yaralandı. 2019'da pota devrilmesi sonucu 11 işçi, Eylül 2025'te çelikhane ocağındaki patlamada da yedi işçi yaralandı.
Önergede, basına yansıyan derlemelere göre son on yılda işletmede en az 11 işçinin yaşamını yitirdiği belirtildi.
Eren, şirket yönetiminin 29 Nisan 2017'de Kocaeli Körfezi açıklarında şirkete ait LPG tankerinde meydana gelen ve bir işçinin ölümüne, 10 kişinin yaralanmasına yol açan patlama nedeniyle de yargılandığını hatırlattı.
Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21 Mayıs 2026'da sonuçlanan davada HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve dört şirket yöneticisine asli kusurlu oldukları gerekçesiyle dörder yıl 10 ay 10 gün hapis ve bir yıl dokuz ay meslekten men cezası verdiğini aktaran Eren, bir işçinin ölümüne ilişkin yargılamanın dokuz yıl sürmesine ve kararın henüz kesinleşmemesine dikkat çekti.
İlk 10 ayda en az 1930 işçi hayatını kaybetti
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine de yer verilen önergede, 2026'nın ilk 10 ayında en az 1930 işçinin iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği belirtildi. Verilere göre ocakta 155, şubatta 129, martta 151, nisanda 190, mayısta 214, haziranda 228, temmuzda 216, ağustosta 227, eylülde 227 ve ekimde 193 işçi yaşamını yitirdi.
Bu verilerin her gün altıdan fazla işçinin çalışırken hayatını kaybettiğini gösterdiğini belirten Eren, iş cinayetlerinin kader ya da kaza olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Önergede, HABAŞ'ta hayatını kaybeden işçilerin taşeron çalışanı olmasının, en tehlikeli işlerin güvencesiz çalışanlara devredilmesi sorununu bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğunun belirsizleştiğine dikkat çekilerek, çok tehlikeli sınıftaki işletmelerde etkili denetim ve faaliyet durdurma mekanizmalarının işletilmesi gerektiği kaydedildi.
Eren, Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 155 ve 187 sayılı sözleşmelerinin devlete iş sağlığı ve güvenliği konusunda önleyici politikalar geliştirme yükümlülüğü getirdiğini hatırlattı.
Önergede, Aliağa'da yaşamını yitiren işçilerin ailelerinin ve kamuoyunun gerçeği öğrenme hakkı olduğu vurgulanarak, facianın tüm yönleriyle araştırılması, sorumluların tespit edilmesi ve benzer ölümlerin önlenmesi için Meclis araştırması açılması istendi.
(EMK)
