Borsa İstanbul’da BİST 100 endeksinde yüzde 6’dan fazla değer kaybetmesinin ardından, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ile Tuncer Bakırhan, Meclis'in 1 Ekim tarihini beklemeden toplanması çağrısında bulundu.
Borsa İstanbul'da manipülasyon gözaltısı: Operasyonlar neden artıyor?
"Zarar neden engellenmedi?"
Eş Genel Başkanlar adına yapılan açıklamada, kronikleşen enflasyon, artan iflaslar, büyüyen borç yükü, jeopolitik risklerdeki artış, akaryakıt zamları ve son olarak da Borsa İstanbul’da yaşananlarla büyük bir kaos ve vurgunun ortaya çıktığı ifade edildi.
İktidarın somut adımlar atması gerektiği belirtilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:
Türkiye ekonomisi tarihinin en uzun kara kışından çıkamıyor. Borçluluk rekor düzeylere ulaşırken milyarlar kazanan bankaların oluşturduğu tablo toplumun umudunu söndürüyor. Faizden ve ranttan serbestçe kazanç sağlanması, emek vermeden para kazanma fikrini yaygınlaştırıyor. Bu da hem kurumları aşındırıyor hem de toplumsal çürümeye zemin hazırlıyor. Eşitsiz ve adaletsiz ekonomik düzen, dün Borsa İstanbul'da yaşanan kaosla yurttaşlarımızı bir kez daha sarstı. Bazı yatırım fonlarının katılımcılara ödeme yapamamasıyla birlikte bazı şirketlere ilişkin haberlerin ardından BIST 100 yüzde 6'dan fazla değer kaybetti, devre kesici devreye girdi. Bu, son yılların en büyük kayıplarından birine yol açtı. Şimdi cevaplanması gereken sorular ortadadır: Bu riskler ne zamandır biliniyordu? Denetleyici kurumlar ne yaptı? Yatırımcıların zararının büyümesi neden engellenemedi? Bu tabloya karşı sorumluluk almak, 86 milyonun yararına gerekli kararları alıp uygulamak yalnızca iktidarın değil, TBMM'nin ve siyaset kurumunun tamamının acil ve asli görevidir. Bu krizin ve daha derindeki yapısal krizin nedenlerini ortadan kaldırmak, parti fark etmeksizin Meclis'in ortak sorumluluğudur.
Borsadaki sert düşüşün ardından SPK’den 38 kişi hakkında suç duyurusu
"Vergide adalet sağlanmalı"
Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Ekim’i beklemeden, gerekli tedbirleri almak üzere olağanüstü toplanma çağrısı yapan DEM Parti, şu önerileri sıraladı:
*Akaryakıtın yükünü küçük üreticinin sırtından alacak, çiftçinin ve küçük üreticinin kullandığı akaryakıtı sübvanse ederek üretim maliyetlerini düşürecek, kamu kaynaklarını rant ve ayrıcalık yerine emeğin ve üretimin desteklenmesi için kullanacak tedbirler almak,
*Sermaye piyasalarında denetimi objektif ve sıkı biçimde gerçekleştirmek,
*Başta bankalar olmak üzere faizden ve ranttan kazanç sağlayanlara yüksek vergi getirmek,
*Kurumsal erozyona karşı liyakati esas alan kamu politikaları üretmek,
*Şirketleri değil mağdurları, sermaye sahiplerini değil yurttaşı koruyan tedbirler almak,
*Çiftçilerin, üreticilerin, KOBİ'lerin ve yurttaşların borçlarının faizlerini silerek yeniden yapılandırmak ve sübvanse etmek,
*Bütçede devasa boyutlara ulaşan faiz yükünü azaltmak,
*Vergide adaleti sağlamak,
*Yoksulların ve emekçilerin insan onuruna yaraşır bir gelir elde etmelerini sağlayacak tedbirler almak gibi öncelikli adımları istişareyle ve ortak akılla atmanın zamanı gelmiştir.”
Borsa İstanbul'da manipülasyon soruşturması: 22 gözaltı
Ne olmuştu?
Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de başlayan sert satış dalgası, BIST 100 endeksinin günü yüzde 5,54 kayıpla 13.122 puanda kapatmasına yol açtı. Gün içinde satışların derinleşmesi üzerine devre kesici mekanizması da devreye girdi. Bu düşüş, son ayların en sert günlük kayıplarından biri olarak kayda geçti.
Piyasalardaki dalgalanmanın merkezinde, son dönemde bazı hisselerde görülen olağandışı fiyat hareketleri ve portföy yönetim şirketlerine yönelik düzenleyici adımlar yer aldı. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), hedge fonlara yönelik yeni düzenlemelerin ardından bazı fonlarda likidite sorunlarının ortaya çıktığını açıkladı. Yatırımcıların fonlardan çıkış taleplerinin artması, piyasada satış baskısını büyüttü.
SPK, Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans Faktoring hisselerinde piyasa dolandırıcılığı ve manipülasyon şüphesi bulunduğunu belirterek 38 kişi hakkında suç duyurusunda bulunma kararı aldı. Kurul ayrıca bazı kişi ve kurumlara iki yıl süreyle işlem yasağı getirdi. Pusula Portföy ve yöneticileri de yaptırım uygulananlar arasında yer aldı.
Soruşturmanın odağındaki hisseler son bir yıl içinde olağanüstü yükselişler yaşamıştı. Katılımevim ve Destek Finans hisseleri yılbaşından bu yana yüzde 300’ün üzerinde değer kazanırken, Gündoğdu Gıda hisselerindeki yükseliş yüzde 140’ı aşmıştı. Ancak son haftalarda bu hisselerde sert değer kayıpları görüldü.
Piyasadaki satış dalgası yalnızca soruşturma kapsamındaki hisselerle sınırlı kalmadı. Fonların nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla farklı sektörlerdeki hisselerde de satışların yoğunlaştığı belirtilirken, uluslararası basında yaklaşık 1 milyar dolarlık fon çıkışından söz edildi. Ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar ise piyasalarda sistemik bir risk bulunmadığını savunuyor.
(FY)
