Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, milletvekilleri ve beraberindeki heyetle İzmir Aliağa’da bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda incelemelerde bulundu.
18 işçinin öldüğü HABAŞ patlamasında 11 kişi hakkında gözaltı kararı
HABAŞ’ta ağabeyini kaybeden Şevval Özçelik: Hesap vereceksiniz
Patlamada yaşamını yitiren ve yaralanan işçilerin ailelerini İzmir Şehir Hastanesi’nde ziyaret eden Hatimoğulları, ardından fabrika önünde açıklama yaptı.
Yaşananların kaza değil, iş cinayeti olduğunu söyleyen Hatimoğulları, resmi rakamlara göre yaşamını yitiren işçi sayısının 18’e yükseldiğini, çok sayıda işçinin de yaralandığını belirtti.
Heyet olarak Adli Tıp Kurumu’nda ailelerin bekleyişine tanıklık ettiklerini anlatan Hatimoğulları, kimlikleri henüz açıklanmayan işçiler için ailelerin umutla beklediğini söyledi. İzmir Şehir Hastanesi’nde yoğun bakım ve yanık ünitesinde tedavi gören işçiler hakkında bilgi aldıklarını belirten Hatimoğulları, görüştükleri yaralı bir işçinin kendilerine olay anını anlattığını aktardı.
Hatimoğulları, işçinin, “Can havliyle birkaç kişi kendimizi kurtarabildik ama diğer arkadaşlarımız ne yazık ki yangının alev almasıyla tanınmaz bir şekilde hayata veda etti” dediğini söyledi.
“Bir bakan ‘ihmal yok’ diyemez”
Hatimoğulları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı'nın fabrika ziyaretinde yaptığı açıklamaya tepki gösterdi. Bakanın, ilk belirlemelere göre ciddi bir sorun görünmediğini söylediğini hatırlatan Hatimoğulları, henüz incelemeler tamamlanmadan yapılan bu açıklamaların patronları koruyabileceğini belirtti.
Fabrikada işçi temsilcileri ve iş güvenliği uzmanlarıyla görüştüklerini söyleyen Hatimoğulları, HABAŞ'ta uzun zamandır binlerce işçinin gerekli güvenlik önlemleri alınmadan çalıştırıldığına ilişkin ciddi bilgiler bulunduğunu ifade etti.
Hatimoğulları, şöyle konuştu:
“Daha insanlar toprağa gömülmemişken, daha Adli Tıp’ta DNA testleri yapılırken siz buraya gelip ‘Burada bir ihmal yok’ diyerek söze başlarsanız, yandaş sermaye korunsun diye, patronlar korunsun diye bilirkişi raporu da ‘ihmal yok’ olur. Hiçbir inceleme yapılmadan, daha bilirkişiler doğru düzgün bir rapor tutmadan bir bakan gelip ‘Bir şey yok diye söylendi bize’ diyemez. Bunu sıradan bir yurttaşımız diyebilir ama birinci dereceden sorumlu bir devlet yetkilisi, bir hükümet yetkilisi söyleyemez.”
Hatimoğulları, soruşturma ve bilirkişi incelemeleri tamamlanmadan ihmale ilişkin peşin hüküm içeren açıklamalar yapılmaması gerektiğini vurguladı.
"Devlet denetleme sorumluluğunu yerine getirmeli"
Fabrikada yaşanan patlamanın ilk iş cinayeti olmadığını belirten Hatimoğulları, geçmişte yaşanan işçi ölümlerini de gündeme getirdi.
Hatimoğulları, 5 Kasım'da 20 yaşındaki Eyüp Eğinli'nin hava basılan iş makinesinin tekerinin patlaması sonucu, 21 Ekim'de ise taşeron firmada çalışan 55 yaşındaki Hakan Doğan'ın merdivenden düşerek yaşamını yitirdiğini söyledi.
HABAŞ'ta son 10 yılda 11 işçinin hayatını kaybettiğini belirten Hatimoğulları, 7 Ekim 2020'de yaşamını yitiren işçi Kadir Özdemir'in davasını hatırlattı. Mahkemenin, güvenli çalışma koşullarının sağlanmaması nedeniyle fabrika yönetimini yüzde 70 oranında asli kusurlu bulduğunu söyledi.
Raif Çatan'ın da gerekli önlemler alınmadığı için yaşamını yitirdiğini belirten Hatimoğulları, geçmişte iş cinayetlerinden ceza alan kişilerin aynı fabrikada çalışmayı sürdürmesine tepki gösterdi.
“Kaza değil, kâr hırsı ve sorumsuzluk”
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi'nin raporuna göre 2026'nın ilk dokuz ayında 1736 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğini hatırlatan Hatimoğulları, işçi ölümlerinin kâr hırsı ve denetimsizlikle bağlantılı olduğunu söyledi.
İşçilerin ailelerini geçindirmek için güvencesiz ve ağır koşullarda çalışmak zorunda bırakıldığını belirten Hatimoğulları, şöyle konuştu:
“Bizim açımızdan bu bir kaza değildir, net. İhmal ve sorumsuzluktur. Kaza değil, kâr hırsıdır. Sermayenin kâr hırsından dolayı bu kazalar yaşanmıştır. Bu işçilerin arkasından ağlayan gözü yaşlı aileler, sevenleri, eşleri, çocukları, dostları var. Bakan gelip burada açıklama yapacaksa, Cumhurbaşkanı açıklama yapacaksa bu duyguyu görmek zorundadır. Devletin denetleme sorumluluğunu yerine getirmek zorundalar. Her kim ki bu sorumluluğu yerine getirmiyorsa derhal istifa etmelidir.”
Cumhurbaşkanı'nın geçmişte işçi ölümlerini “fıtrat” olarak nitelendirmesine de tepki gösteren Hatimoğulları, işçilerin fıtratında ölüm olmadığını söyledi. İşçi sağlığı ve güvenliğini sağlamanın işletmelerin sorumluluğu olduğunu vurgulayan Hatimoğulları, fabrikada gerekli teknolojik ve güvenlik önlemleri alınsaydı 18 işçinin bugün hayatta olabileceğini ifade etti.
İşverenlerin üretim için gerekli hammaddeden tasarruf edemeyeceğini, ancak iş güvenliği önlemlerinin maliyetinden kaçınarak kârını artırmaya çalıştığını söyleyen Hatimoğulları, “İşçiye bir demir parçası kadar bile değer vermeyen anlayışın sonucunda bugün 18 yurttaşımızı kaybettik. Bunu asla kabul etmiyoruz” dedi.
“Sorumlu bakanlar istifa etmeli”
İşverenlerin mevzuata uymadığını, denetleyenlerin buna göz yumduğunu ve yargıdaki cezasızlık uygulamalarının iş cinayetlerinin önünü açtığını söyleyen Hatimoğulları, patlamayla ilgili gözaltına alınanların serbest bırakılmaması gerektiğini belirtti.
Hatimoğulları, gözaltına alınan kişilerin adliyenin arka kapısından serbest bırakılmasına tepki göstererek, işverenlerin ve denetim görevini yerine getirmeyen kamu görevlilerinin hesap vermesi gerektiğini söyledi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Sanayi ve Teknoloji Bakanı ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı yetkililerini istifaya çağıran Hatimoğulları, “Bu dört ilgili kurumun başkanlarını ve bakanlarını acilen istifaya davet ediyorum” dedi.
Sendikalara genel grev çağrısı
Hatimoğulları, başta HABAŞ'ta örgütlü sendika olmak üzere Türkiye'deki bütün sendikalara ortak mücadele çağrısı yaptı.
Benzer iş cinayetlerinin yaşanmaması için sendikaların genel grev ve genel eylem çağrısı yapması gerektiğini söyleyen Hatimoğulları, işçilerin bir hammadde ya da eşya gibi görülmesine son verilmesini istedi.
“Bu 18 yurttaşımızın canı çok kıymetli. Daha çok 18'ler yaşanmasın diye bütün sendikaların ortak bir tutum alması, bir genel grev çağrısı yapması, bir genel eylem ve etkinlik çağrısı yapması hepimizin görevi ve sorumluluğudur” diyen Hatimoğulları, yaşamını yitiren işçilerin ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifalar diledi.
(EMK)
