Erdoğan, Müslüman Kardeşler aktivistlerini idam ettirdiği için “insanlık suçu işlemek" ve Muhammed Mursi'yi devirdiği gerekçesiyle “darbeci" olmakla suçladığı Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi’nin resmi davetlisi olarak Kahire’ye ayak bastı.
Euronews'un haberine göre, Erdoğan ve Sisi arasındaki görüşmelerin Filistinlilere yardım sevkiyatı ve savaşın sona erdirilmesi için atılabilecek adımlar ekseninde geçeceği bildirildi.
Ayrıca iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması ve deniz sınırlarının Türkiye'nin Akdeniz'deki enerji kaynaklarına daha fazla sokulmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi de iki devlet başkanının görüşme gündeminde yer alıyor.
"Ticaret ve ekonomi işbirliğimizin lokomotifini oluşturuyor"
Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi ile İttihadiye Sarayı'nda baş başa ve heyetler arası görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
AA'nın haberine göre Erdoğan konuşmasında sözü "Mısır ile bin yılı aşan, iç içe geçmiş ortak bir tarih ve kültüre sahip olduklarına" getirdi ve "bu köklü mirastan aldıkları güçle, Türkiye-Mısır ilişkilerini hak ettiği seviyeye çıkartma gayretinde olduklarını vurgulayan Erdoğan, aynı güçlü iradenin Mısır tarafında da olduğunu gördüklerini dile getirdi.
Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'ni cumhurbaşkanları seviyesine taşıdıklarını vurgulayan Erdoğan, "Değerli kardeşimi, Konsey toplantımızı gerçekleştirmek üzere ilk fırsatta Ankara'ya beklediğimi söyledim. Bu ziyaret, inanıyorum ki ilişkilerimizde yeni bir dönüm noktası olacaktır. Ticaret ve ekonomi, işbirliğimizin lokomotifini oluşturuyor." dedi.
"Kısa sürede 15 milyar dolarlık ticaret hacmi" hedefi
Erdoğan bugün yaptıkları görüşmelerde "ticaret hacmini kısa süre içinde 15 milyar dolara çıkarma ve 3 milyar dolara yaklaşan yatırımlarımızı da artırma kararlılığıyla [...] fikir alışverişinde bulunduk[larını]" söyledi..
Erdoğan işbirliği alanlarını savunma sanayi, sıvı doğal gaz (LNG), nükleer ve yenilenebilir enerji olarak vurguladı. Mısır'la turizm, eğitim ve kültür alanlarında da mevcut bağları daha da kuvvetlendirmek adına gayret sarf edeceklerini belirtti.
"Netanyahu yönetiminin katliam politikası"
Erdoğan Sisi ile gündemlerinin "ilk sırasında" Gazze konusunun yer aldığını söyledi. Verdiği örneklerle "Netanyahu yönetimi[ni] işgal, yıkım ve katliam politikasını tüm tepkilere rağmen pervasızca sürdür[mekle]" suçladı.
Erdoğan, ateşkesin bir an evvel tesisi ve insani yardımların engelsiz bir şekilde Gazze'ye sevkinin Türkiye'nin öncelikleri arasında olduğunu vurgulayarak, "Ülkemizden bugüne kadar uçak ve gemilerle 34 bin tonun üzerinde yardım malzemesini bölgeye sevk ettik[lerini]" söyledi. Yardımların ulaştırılmasında Mısır makamlarının desteğine dikkat çekti. Mısır Kızılayına, Mısır Sağlık ve Nüfus Bakanlığına ve ilgili tüm Mısır kurumlarına teşekkür etti.
Libya, Sudan ve Somali'de birlikte çalışma
Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah El-Sisi ile görüşmelerinde, Libya, Sudan ve Somali'deki meseleleri değerlendirme fırsatı da bulduklarını ifade etti. "Bu üç kardeş ülkenin birliğine, beraberliğine, toprak bütünlüğüne ve huzuruna desteğimiz tamdır." dedi. Afrika'da, Orta Doğu'da veya başka yerlerde asla çatışma, gerilim, kriz görmek istemediklerini dile getiren Erdoğan, "Bu amaçla bölgemizde barış ve istikrarın tesisi için Mısır'la temaslarımızı her seviyede artırma kararlılığındayız." diye konuştu.
Mısır-Türkiye ilişkilerinin son 10 yıldaki seyri
Türkiye ve Mısır arasındaki ilişkiler 2013'te Mısır'daki Müslüman Kardeşler iktidarının deverilmesininin ardından kopma noktasına gelmiş, Erdoğan ve Sisi, ilk kez Kasım 2022'de Katar’daki Dünya Kupası açılışında el sıkışmışlardı.
Erdoğan: Mursi'nin İdamını 7 Haziran Seçimleri Engelleyecek
Erdoğan, geçtiğimiz Eylül'de G20 Liderler Zirvesi'nin bir araya geldiği Yeni Delhi'de, Abdulfettah el-Sisi ile aynı zemini paylaşmıştı.
Erdoğan 9 yıl sonra Sisi ile görüştü
Erdoğan, bu görüşmede, karşılıklı büyükelçi atamalarıyla ilişkilerin yeni bir döneme girdiğine işaret ederek, ikili münasebetlerin hak ettiği seviyeye en kısa zamanda ulaşacağına olan inancını dile getirdi.
G-20 ZİRVESİ
Erdoğan’ın elinde "Rabia", ağzında "Sisi"
Kopuş
Batı medyasında "Arap Baharı" olarak tanımlanan kitlesel başkaldırıların ardından seçimlerde yüzde 52 oyla göreve gelen Muhammed Mursi’nin Sisi tarafından indirilmesi üzerine Erdoğan’dan gelen sert açıklamalar ikili ilişkileri koparmaya başladı.
Mısır yönetimi, Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi Hüseyin Avni Botsalı'yı, "Ankara'nın Kahire'nin iç işlerine karıştığı" gerekçesiyle 2013 yılında istenmeyen adam ilan etti.
Buna karşılık, Türkiye de "tarihi sorumluluğun" Kahire'ye ait olduğunu iddia ederek Mısır'ın Ankara Büyükelçisi Abdurrahman Selahaddin'i istenmeyen adam ilan etmişti.
Erdoğan Batı ülkelerini Sisi’ye "kırmızı halı" sermekle suçladı
Mısır'da yaşanan gelişmeleri ve idamları değerlendiren Erdoğan bir açıklamasında, "Sisi göreve geldiğinden bu yana 42 kişiyi idam ettiler. Bu bir defa insanlık suçudur." demiş ve "dünyada darbecilere karşı olduğunu söyleyenlerin Muhammed Mursi'yi darbe ile indiren Sisi'ye karşı bir tavır koyma[makla], tam aksine Sisi'yi kırmızı halılarla karşıla[makla]" suçlamıştı.
Mısır ve Türkiye ilişkileri neden ve nasıl düzelmeye başladı?
Libya İç Savaşı, Ukrayna Savaşı ve Akdeniz'deki doğalgaz kaynaklarının paylaşımı konularında Mısır ve Türkiye'nin ABD eksenli küresel siyasetler izlemeye yönelik çıkar ortaklığı, önceki on yıl boyunca bölgesel rekabette karşı karşıya gelen iki devletin yeniden yakınlaşması için elverişli bir zemin oluşturdu.
Öte yandan Erdoğan rejiminin Arap-İslam dünyasında nüfuzunu derinleştirmek ve ihtilaflardan uzaklaşmak arzusu açısından Arap dünyasının lider ülkelerinden biri, Kuzey Afrika, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'nda askeri ve siyasi inisyatif sahibi bir ülke olan Mısır'la normalleşme zorunluluğu, Ankara'yı yenilmiş Müslüman Kardeşler'in davasını gütmektense Mısır'ın egemenleriyle uzlaşmaya yöneltti.
Bu yeni güç dengesi kapsamında 2019'dan sonra iki ülkenin istihbarat ve güvenlik yetkilileri arasında görüşmelerin olumlu seyriyle 2023'te Erdoğan ve Sisi'nin gerçekleştirdikleri telefon görüşmesi ve İsrail Filistin Savaşı'nın patlak vermesi üzerine Gazze'ye yardım ve Soykırımın önlenmesi konusunda ortak tutum takınma ihtiyacı Erdoğan'ı Kahire'ye götüren sürecin son halkası oldu.
(AEK)
