Danıştay 5. Dairesi, "Barış Akademisyenleri" dosyasında Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) ihlal kararlarının bağlayıcı olmadığı yönünde hüküm kurdu. Karar, ikiye karşı üç oyla alındı.
Karar, daha önce Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin Can Atalay dosyasında AYM kararını uygulamama yönündeki tutumunun ardından geldi. Böylece yüksek yargı içinde AYM kararlarının bağlayıcılığına ilişkin tartışma yeniden gündeme taşındı.
İptal kararlarının bağlayıcılığı
T24’ten Gökçer Tahincioğlu’nun haberine göre Danıştay 5. Dairesi kararında, Anayasa’nın 153. maddesinde yalnızca iptal kararlarının bağlayıcılığının açık biçimde düzenlendiği vurgulandı. Kararda şu değerlendirme yer aldı:
"Anayasa'nın 153. maddesinde iptal kararlarına tam beş kez vurgu yapılarak bu kararların bağlayıcı olduğu düzenlemesine yer verilmesine rağmen ihlal kararlarına hiçbir atıfta bulunulmamıştır.
Anayasa Mahkemesi süper temyiz hatta temyiz mahkemesi bile olmadığına göre bu noktadan sonra ilgili mahkeme kendi usul kuralları çerçevesinde yargılama yapacaktır.
Yargı yolundaki bu mahkemeler suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına delilleri değerlendirmek suretiyle Anayasa, kanunlar ve vicdani kanaatlerine göre karar vereceklerdir."
Kararda, AYM’nin bireysel başvurular kapsamında verdiği ihlal kararlarının hukuki niteliğinin iptal kararlarından farklı olduğu savunuldu. Bu nedenle ihlal kararlarının aynı bağlayıcılık etkisine sahip olmadığı ileri sürüldü.
Danıştay, AYM’nin bireysel başvurularda verdiği kararların yalnızca yeniden yargılama yapılmasını sağlayan bir süreç başlattığını belirtti. Bu kapsamda AYM’nin rolünün dosyayı ilgili mahkemeye göndermekle sınırlı olduğu savunuldu.
Can Atalay örneği
Danıştay 5. Dairesi kararında, Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin Can Atalay dosyasında verdiği karar da örnek olarak gösterildi. Kararda şu ifade yer aldı:
"Yargıtay 3. Ceza Dairesinin E:2023/12611, K:2023/144 sayılı kararında; Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru üzerine verdiği ihlal ve yeniden yargılama kararı üzerine ‘Anayasa Mahkemesi kararına uyulmamasına’ şeklindeki kararı da ihlal kararlarının Anayasa'nın 153. maddesindeki iptal kararlarıyla ilgili bağlayıcılığın dışında kalan karar olmasının bir örneğini teşkil etmektedir."
(AB)
