CPJ'den Gazetecilere; Koronaya Karşı Güvenlik Önerileri

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) gazetecilerin çalışırken Covid-19’dan korunma yöntemlerine ilişkin rehber hazırladı.

Rehberde, gazetecilerin çalışırken dikkate alması gereken bilgiler şöyle sıralandı:

Ön hazırlık

* ABD merkezli Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC) verilerine göre yaşlı insanlar ve kronik sağlık sorunu olan bireyler yüksek risk altında. Eğer hastalık bulaşma riski yüksekse ve bu risk kategorisine dahilseniz bu habere dahil olmamayı gözden geçirmelisiniz.

* Seyahat edeceğiniz yerdeki son güvenlik durumunu araştırın. Şu ana dek Kıbrıs, Reunion ve Ukrayna’da şiddetli tekil olaylara rastlandı ve hem Irak hem de Hong Kong’da Covid-19 salgınının sebep olduğu protesto gösterileri gözlemlendi.

* BuzzFeed’in haberine göre, belli ülke vatandaşlarına yönelik ırkçı saldırılar gözlemlendi ki, habere gönderilecek personeli seçerken dikkate alınması gereken bir faktör de bu. Önyargılar hesaba katılmalı.

Seyahat Planlama

* Fransa ve İsviçre gibi ülkelerin bin kişiden çok insanı bir araya getirecek toplanmaları yasakladığını göz önünde bulundurun ve katılmayı düşündüğünüz herhangi bir etkinliğin durumunu düzenli aralıklarla kontrol edin.

* Yanlış bilgilendirme konusunda dikkatli olun; WHO bu konuya özellikle dikkat çekti ve BBC altını çizdi.

* Siber güvenlik şirketi Norton’a göre, dolandırıcılar ve bilgisayar korsanları Covid-19 konusunda tuzak e-postalar göndererek bireyleri hedef alıyorlar; dijital güvenliğinize önem verin.

* Görev başında hastalanırsanız size yardım etmek ve destek vermek için nasıl bir planları olduğunu yöneticinizle konuşun.

* Yanınıza neler almanız gerektiğini gözden geçirin. Panik yüzünden artan satışlar sayesinde yüz maskesi, el dezenfektanı, sabun, konserve yiyecek ve tuvalet kağıdı gibi belli ürünlerin bulunamadığına dair haberler var.

* Covid-19 salgınının etkilediği bir bölgede haber yapmanın olası psikolojik etkilerini göz önüne alın; özellikle de bir sağlık merkezi, izolasyon alanı veya karantina bölgesine gidiyorsanız. DART Gazetecilik ve Travma Merkezi travmatik konuları işleyen haberciler için faydalı bir kaynaktır.

* Akrabalarınız bu tip görevlerden dolayı endişelenebilir ve strese girebilirler. Riskler ve endişelerine dair onlarla konuşun. Bazı kurumlar ve işverenlerin salgından etkilenen ülkelerdeki çalışanları için tahliyeye hazırlık protokollerini yükselttiklerini bilin.

* Mutlaka bir beklenmedik durum planınız olsun. Kuzey İtalya ve Çin’in Hubei ilinde görüldüğü üzere şehir merkezleri veya bulunduğunuz bölgenin tamamı az uyarı yapılarak veya hiç uyarı olmaksızın izole edilebilir.

* Hastaysanız seyahat etmeyin. Pek çok uluslararası ve bölgesel havaalanı ve diğer seyahat noktalarında sağlık kontrol tedbirleri uygulanıyor. Yolcular kontrole tabi tutulabilir ve mecburi karantinaya alınabilirler.

* Tam para iadesi veren uçak biletlerinden almaya çalışın. IATA verilerine göre, Covid-19 pek çok havayolu şirketine ağır mali yükler getiriyor ve Avrupa’nın en büyük bölgesel havayolu şirketi olan FlyBe’nin kısa zaman önceki kapanmasının sebebi olduğu söyleniyor.

* Havayollarının İtalya, Çin, Singapur, Güney Kore ve Hong Kong’da belli yerlere giden veya buralardan gelen uçuşları iptal etmeleri nedeniyle uçuş seçeneklerinin dünya çapında kısıtlandığının farkında olun. Covid-19 başka ülkelerde önemli oranlarda yayılırsa başka uçuşlar da iptal edilebilir.

* Seyahat sigortanızı kontrol edin. Bazı devletler Çin, İtalya, İran ve Güney Kore gibi ülkelere seyahat etmeye dair farklı düzeylerde uyarılar yaptılar. Büyük Britanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa bunlardan bazıları.

* Varış noktanız için vizenizin geçerliliğini kontrol edin. Nepal, Hindistan, Bangladeş, Endonezya, Vietnam, Mozambik ve bazı diğer ülkeler belli ülke vatandaşlarının vizelerini iptal ettiler.

* Bazı ülkelerin belli ülke vatandaşlarının sınırlarından giriş yaptıkları takdirde seyahat yasakları, mecburi karantina ve/veya14 günlük sağlık denetimi şartları getirdiklerini bilin. Bu ülkelerden bazıları şöyle: Türkiye, Japonya, Avustralya, Türkmenistan, Singapur, İsrail, Ürdün, Moritanya ve Rusya.

* Uçuş planlarınızı esnek tutun ve uluslararası havaalanlarında fazladan zamanınızın olmasına dikkat edin; özellikle de sağlık kontrol tedbirlerini ve ateş kontrol noktalarını göz önüne alarak, Asya ve Orta Doğu’da. Aynı durum tren istasyonları, limanlar ve uzun mesafeli otobüs otogarları için de geçerlidir.

* Seyahat ettiğiniz ülkedeki son dakika gelişmelerinden haberdar olun. Suudi Arabistan ve Rusya gibi ülkeler belli ülke vatandaşlarının sadece belirli havaalanları ve terminaller üzerinden giriş yapmalarına izin veriyorlar.

* Sınırların az uyarı yapılarak veya hiç uyarı olmaksızın kapatılması ihtimalini dikkate alın. 

* Bulunduğunuz ülke veya şehirde seyahat kısıtlamalarından haberdar olmak için yerel kaynakları aralıksız takip edin.

* Bir sağlık kurumu, karantina bölgesi, hayvan pazarı veya çiftliğine gidecekseniz hijyen koşullarını araştırın. Şüpheleriniz varsa gitmeyin.

Görev Sonrasında

* Salgından etkilenmiş bir ülkeden veya belli bir lokasyondan (mesela sağlık merkezi, pazar veya çiftlik) ayrıldıktan sonra sağlık durumunuzu gözlemleyin. Döndükten sonra 14 gün içinde solunum temelli belirtiler gösterirseniz başvuracağınız sağlık kurumunu seyahatiniz ve risk durumunuz üzerine hizmet alacağınız lokasyona gitmeden önce bilgilendirin.
* Belirtiler göstermeye başladıktan sonra işvereninizi ve yöneticilerinizi mümkün olduğunca çabuk uyarın ve kendinizi izole etmeniz gerekebileceğini bilin. İşvereninizle bir süre uzaktan çalışmanın mümkünlüğünü ve fizibilitesini konuşun.

* Kendinizi izole etmeniz gerekiyorsa, alışveriş yapabilmek ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerle ilgilenebilmek için plan yapın. Salgından ağır biçimde etkilenmiş bir ülkeden döndükten sonra en az 14 gün toplu taşıma veya taksi kullanmamalısınız.

* Covid-19 üzerine son gelişmeleri ve bulunduğunuz ve gideceğiniz yerlerde uygulanan karantina ve izolasyon prosedürlerini takip edin.

(RT)