Antalya’daki COP31 alanında gerilim artıyor.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu’nun İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu Üyesi Wopke Hoekstra, saat 14.00 sularında düzenlediği basın toplantısında, “Görüşmelerde hangi ilerlemeler kaydedildi?” sorusuna, “48 saat sonra nerede olacağımızı söylemek zor” yanıtını verdiğinde durumun ne kadar karışık olduğunu anlamıştık. Cümlenin sonunda, “Eğer bir anlaşmaya varılacaksa” dediğindeyse alarm zilleri çalmaya başladı.

“COP31’de müzakerelerin ilk haftası boşa gitti”
Sabah saatlerinde sivil toplum örgütlerinin yaptığı açıklamalarda, müzakereleri tıkayan ülkelere, özellikle de AB’ye sert eleştiriler yöneltiliyordu. Antalya’daki COP31’i Bakü’deki zayıf COP’a benzeten ActionAid Politika ve Kampanyalar Direktörü Brandon Wu, “Çözüm bulunması biraz zor görünüyor. İklim değişikliğine uyum finansmanı ve adil geçiş konularında büyük geri adımlar atıldığını görüyoruz” diyor.
Her iki konuda da engellemenin AB tarafından yürütüldüğünü belirten Wu, sözlerini şöyle sürdürdü:
Uyum finansmanı konusunda tam bir çıkmaza girmiş durumdayız. Yine AB’nin öncülüğündeki gelişmiş ülkeler, geçen yıl üzerinde anlaştıkları geçiş süresi hakkında konuşmak istemiyorlar. Yine AB öncülüğündeki gelişmiş ülkeler, geçen yıl üzerinde anlaşmaya vardıkları adil geçiş mekanizması fikrine karşı çıkıyorlar. Yani bu, artık bir nevi alışılmış bir senaryo haline geliyor. Sonraki birkaç yılı, kabul ettikleri şeyin altını oyarak geçiriyorlar.
Wu, müzakerelerde dikkatleri başka yöne çekmeyi amaçlayan manevralar yapıldığına da işaret ederek, elektrifikasyon duyurusunda yeni üretimin yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasına veya enerjinin veri merkezleri yerine topluluklara ulaştırılmasına ilişkin koruyucu önlemlerin bulunmadığına dikkat çekiyor.

Uluslararası İklim Eylem Ağı’nın Uyum Çalışmaları Lideri Pooja Dave, gelişmiş ülkelere ve AB’ye “Bizim hayatımızla oynuyorsunuz” diye seslendi. Dave, uyum fonuna yaptıkları katkıları okyanusta bir su damlasına benzeterek şunları söyledi:
Bir söz verdiniz, bir taahhütte bulundunuz ve şimdi bu taahhüdünüzü ihlal ediyorsunuz. Sadece 50 milyon dolar vaat ediyorsunuz. Bu, Uyum Fonu için kararlaştırılan kaynak mobilizasyon tutarının yüzde 25’ini bile oluşturmuyor. Aynı zamanda, geçen yıl COP30’da zaten kararlaştırılmış bir taahhüt olan uyum finansmanının üç katına çıkarılmasına dair her türlü tartışmayı engelliyorsunuz. Eğer yıllar önce kabul ettiğiniz bu finansmana, neden olduğunuz zarara ilişkin yükümlülüğe ve verdiğiniz zararı telafi etmeye bugün taahhüt vermiyorsanız, ne zaman taahhüt vereceksiniz?
“Uyumun sahada gerçekleştiğinden emin olabilmemizin tek yolu, hibe temelli, kamu kaynaklı ve artık kredi içermeyen yeterli uyum finansmanı sağlamaktır” diyen Dave’ye göre, bunun için öncelikle uyum finansmanının en az üç katına çıkarılması taahhüt edilmeli; üstelik bu taahhüt 2035’ten önce hayata geçirilmeli.
Uyum finansmanı konusunda pazarlık masasında olan rakamlar, Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın hazırladığı Uyum Raporu 2026’da da yetersiz bulunmuş ve COP30’da verilen uyum finansmanını üç katına çıkarma hedefi yerine getirilse bile bunun gerçek uyum ihtiyacının sadece yüzde 20 ila 29’unu karşılayacağı belirtilmişti.
Pooja Dave, basın toplantısında yaptığı konuşmayı şu sözlerle tamamladı:
Sonuç olarak, AB’ye net bir mesajım var. Tarihsel olarak bizi sömürgeleştirdiğinizde kaynaklarımızdan mahrum bıraktınız. Hayatta kalma hakkımızdan bizi mahrum bırakmayın; çünkü uyum bir haktır ve iklim açısından güvenli bir geleceğe sahip olmak bizim hakkımızdır.
Pazartesi günü açıklanan çerçeve karar taslağı, müzakerelerde bir ilerleme sağlanmasına neden olmadı. Bu akşam veya yarın sabah, taslağın daha daraltılmış halinin COP Başkanlığı tarafından açıklanması bekleniyor. COP31 Müzakere Başkanı Chris Bowen’ın yarın saat 13.00’te yapacağı basın toplantısı, müzakerelerin yönünü gösteren önemli bir gösterge olacak.
Toplantının kaydını izlemek için tıklayın.
(ÖG/VC)







